Keynotes en workshops

Vroegtijdig stress en de invloed op het microbioom

Tijdens deze workshop gaat Mohammed Boulahrir dieper in op de invloed van vroegtijdige stress en de invloed hiervan op het microbioom.

Waarom hebben de eerste levensjaren zo een grote invloed op het microbioom? Wat zijn de overige gevaren die zorgen voor een ongezond microbioom? In het tweede gedeelte van de workshop legt hij uit hoe je jouw darmen in topconditie krijgt. Hoe ziet bijvoorbeeld het voedingspatroon eruit van mensen met het gezondste microbioom op aarde? Wat zijn daarbij belangrijke parameters zodat je ook meer inzicht krijgt in jouw microbioom?

Workshop

Tijd

9:45 - 10:15

Spreker

Mohammed Boulahrir

Microbioomonderzoek

Poep onder de loep

Tijdens deze workshop bespreken we waarom en bij welk type klachten een ontlastingsonderzoek een mooie aanvulling kan zijn in je praktijk of behandeling. We bespreken hoe de testen zijn opgebouwd, hoe je ze kunt lezen en interpreteren. Welke waarden worden er gemeten? Welke analyses worden er gemaakt? Belangrijke markers, zoals bijvoorbeeld calprotectine, sec. IgA en zonuline komen aan bod en we bespreken wat dat betekent voor de darmgezondheid van je cliënt. Je wordt meegenomen in de wervelende wereld van de vele verschillende darmbacteriën, hun samenstelling en functie.

Ontlastingsonderzoeken geven in detail weer wat er speelt in het darmmicrobioom en kan vaak een verscheidenheid aan klachten met elkaar verbinden. De basis van veel klachten bevinden zich in de darm. Een verstoord microbioom leidt vaak ook tot andere verstoringen elders in het lichaam, want 80% van je weerstand bevindt zich immers in je darm.

We bespreken hoe het microbioom invloed heeft op andere mechanismen, organen en systemen in het menselijk lichaam en hoe je dat terug kunt vinden in de uitslag van het onderzoek.

We bekijken hoe je snel en praktisch de uitslag van een test kunt interpreteren, en wat voor stappen je kunt ondernemen met betrekking tot het adviseren van voeding, suppletie en leefstijl. Waaraan kun je zien of je cliënt niet goed eet, stress heeft of bepaalde aandoeningen onder de leden?

Na deze workshop heb je helder wat de meerwaarde is van microbioomonderzoek!

Workshop

Tijd

9:45 - 10:15

Spreker

Petra Vlieger

Microbioom en de afgifte van hormonen

Het microbioom als regulator van het metabolisme van de gastheer

Het maag-darmkanaal herbergt een complex microbieel ecosysteem, bestaande uit bacteriën, gisten, schimmels, bacteriofagen en andere virussen, evenals protozoa en archaea. Commensale bacteriën (darmmicrobiota) vervullen samen met hun genen en genproducten, gezamenlijk het darmmicrobioom genoemd, verschillende functies die een grote invloed hebben op de fysiologie van de gastheer zoals het moduleren van de immuunafweer, de hersenfunctie en het reguleren van het metabolisme van de gastheer.

Bovendien is er een duidelijk verband gelegd tussen het darmmicrobioom en de afgifte van verschillende darmhormonen die belangrijke regulatoren zijn van het perifere metabolisme.

Binnen de mucosale bekleding van de darm synthetiseren en scheiden gespecialiseerde entero-endocriene cellen verschillende hormonen af die een reeks belangrijke fysiologische processen faciliteren. Gezamenlijk vormen deze cellen het grootste endocriene orgaan in het lichaam.

Edwin Bas, leefstijlcoach en opleider, legt verbanden tussen het microbioom en hormonen als GLP1, insuline, PYY (de hongerhormonen betrokken bij energie, eetlust en verzadiging), leefstijl, voeding en metabole ziekten. Ook bespreekt hij het effect van het microbioom op de glucuronide-pathway en het gevolg voor onze steroïden-hormoonhuishouding en het effect op de HPA-, HPT- en HPG-hormoonassen.

Hij bespreekt ook welke praktische voedings- en leefstijlinterventies je direct kunt toepassen voor vaak opmerkelijke resultaten.

Workshop

Tijd

11:15 - 11:45

Spreker

Edwin Bas

Indicatiespecifieke probiotica in de praktijk

Indicatiespecifieke probiotica zijn probiotica waarvan de stammen speciaal geselecteerd zijn op hun bewezen positieve werking bij specifieke indicaties. Door de krachten van verschillende bacteriestammen met een specifieke werking te bundelen, ontstaat een gerichte, effectieve interventie op het microbioom.

Daarmee zijn we er nog niet; net zo belangrijk als klinisch bewezen effectiviteit is de toepassing en ervaring van het gebruik in de praktijk. Er is gebruikersonderzoek gedaan, dat is gepubliceerd in Beneficial Microbes. In het gebruikersonderzoek zijn de ervaringen van patiënten die 7-14 dagen probiotica gebruikt hebben, vastgelegd. De meerwaarde van gebruikersonderzoek voor de praktijk is dat inzicht wordt verkregen in de mate waarin de vaak heel tastbare behoeften van gebruikers, zoals beter slapen, energie en dagelijks welbevinden, worden vervuld door het gebruik van probiotica. Het patiëntenperspectief is een waardevolle aanvulling op klinische onderzoeken naar de effectiviteit van probiotica op klinische uitkomstmaten.

Na deze workshop ben je in staat je cliënten gerichter te adviseren over het inzetten van probiotica, waarmee het microbioom en daarmee de kwaliteit van leven positief beïnvloed kan worden.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Karen Koning

OERgewoon balans in het microbioom met medicinale paddenstoelen en SBO’s

Het microbioom. We leren er iedere dag meer over. Inmiddels weten we dat niet alleen bacteriën belangrijk zijn voor een gezond microbioom, maar ook schimmels en virussen. Het gaat om balans in het microbioom. Zodra disbalans ontstaat, staat gezondheid onder druk en kunnen er een veelheid aan klachten ontstaan.

Hoe mooi is het dat we bacteriën en schimmels die al van oudsher in onze natuur voorkomen, kunnen gebruiken om de balans weer te herstellen en daarmee gezondheid bevorderen? Immers, bacteriën, virussen en schimmels waren er lang voordat er mensen waren en ze zijn al miljarden jaren in staat elkaar in evenwicht te houden.

Het werken met schimmels in de vorm van medicinale paddenstoelen heet mycotherapie. Op dit moment zijn er circa 15 medicinale paddenstoelen toegestaan door de EFSA om in te zetten voor mycotherapie. Medicinale paddenstoelen reguleren het immuunsysteem waarbij elke paddenstoel zijn eigen focuspunt heeft: remmend als het systeem te hard werkt en stimulerend als het systeem te zacht werkt. Een groot deel van ons immuunsysteem bevindt zich in de darm. Het ligt daarmee voor de hand dat medicinale paddenstoelen ook effect hebben op het microbioom. Zo zijn er medicinale paddenstoelen die anti-bacterieel, anti-parasitair, anti-flogistisch en anti-viraal werken en in staat zijn de tight junctions van het darmslijmvlies te herstellen.

Voor een goede darmgezondheid spelen ook een speciale groep van pre-en probiotica een belangrijke rol: de soil based organisms ofwel SBO. Deze groep van bacteriën is belangrijk voor de gezondheid van planten en bomen én vinden we tegelijkertijd ook terug in de gezonde darm van mensen. SBO’s zijn onder andere in staat de biofilm af te breken in de menselijke darm, kunnen de aanmaak van vitaminen stimuleren en ondersteunen het immuunsysteem. SBO’s worden van nature niet door het maagzuur beïnvloed. Deze waardevolle organismen ondersteunden de mens in de OERtijd al bij een goede darmgezondheid. Helaas krijgen we deze SBO’s van nature niet meer binnen.

In deze presentatie leert Geja je de OER-kracht kennen van zowel medicinale paddenstoelen (mycotherapie) als van OER-oude bacteriën om een microbioom in disbalans te helpen herstellen en gezondheid te bevorderen.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Geja Heinen

Darmmicrobioomactiviteit. Kwaliteit vs. kwantiteit!

Inzichten die nieuw en therapierelevant zijn

Het microbioom van de darm is een vast bestanddeel geworden in de complementaire praktijk. Er is veel informatie over de verschillende bacteriën en bacteriefamilies. Wat ontbreekt, is de link naar hun daadwerkelijke activiteit bij de gastheer, ofwel de mens. Pas wanneer dit bekend is, kan een passende ondersteuning worden gegeven. Dit nieuwe inzicht verruimt de bestaande kennis en maakt duidelijk dat door alleen het kwantificeren van de bacteriën (al zijn het er nog zoveel) geen uitspraak kan worden gedaan over hun gezondheidsbevorderende of -verminderende effect.

Het gaat namelijk om het effect van de metabole input van de bacteriële samenstelling op de gastheer. Dit kan door onderzoek inzichtelijk worden gemaakt en, het allerbelangrijkste, dan kan een passend individueel advies worden gegeven. Kort samengevat: kijk naar de microbiologische activiteit van de aanwezige bacteriën, niet alleen naar het aantal (kwaliteit vs. kwantiteit). Dit vertelt of en hoe de gezondheid van een persoon positief of negatief wordt beïnvloed.

Tijdens deze workshop worden alle relevante factoren en biomarkers met betrekking tot de darmmicrobioomactiviteit op een rijtje gezet, zodat u juist kunt handelen voor een optimale gezondheidsondersteuning.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Ralf Abels

Bewezen werking probiotica bij PDS, buikpijn, gasvorming en reizigersdiarree

Onze darmmicrobiota bestaat uit miljarden micro-organismen, waaronder bacteriën, gisten en zelfs virussen, die symbiotisch samenleven. Verscheidene factoren kunnen het evenwicht van de darmflora verstoren, zoals het gebruik van medicijnen (vooral antibiotica), veranderingen in voedingspatroon, alcoholconsumptie, reizen en stress.

Vragen die vaak worden gesteld zijn:

Wat is de juiste aanpak en welke stammen van probiotica werken nu echt voor mijn patiënt?

Bestaat er klinische effectiviteit, die wetenschappelijk bewezen is, voor het inzetten van probiotica bij PDS, buikpijn, gasvorming, verstoorde feces consistentie en reizigersdiarree?

In deze workshop zal Jan Blaauw deze vragen beantwoorden en een aantal bacteriesoorten en een niet-koloniserende gistsoort bespreken met hun specifieke bewezen eigenschappen.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Jan Blaauw

De Microbioom Reset Methode

Wetenschappelijk bewezen en effectief

Ons immuunsysteem en het microbioom staan nauw met elkaar in verbinding. De bacteriën in onze darmen hebben een grote invloed op de stofwisseling, het immuunsysteem en het brein. En andersom werkt dat ook zo. Is er bijvoorbeeld sprake van laaggradige ontstekingen, het metabool syndroom, overgewicht of stress, dan verstoort dat het microbioom. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat wanneer je gezond gaat eten en voldoende pre- en probiotica neemt, het vaak niet lukt om het microbioom te verbeteren. Met andere woorden, de verstoorde stofwisseling houdt een verbetering van het microbioom tegen.

Er zijn echter methoden die tegelijkertijd de stofwisseling én het microbioom switchen naar een gezondere balans. Deze methode, onder andere beschreven in het beroemde wetenschappelijk tijdschrift Nature, is de manier om je microbioom te resetten.

In deze presentatie legt drs. Remco Verkaik uit hoe de methode werkt, wat de te verwachten resultaten kunnen zijn en op welke wetenschappelijke onderzoeken het gebaseerd is.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Remco Verkaik

Het microbioom en de huid

Vrienden voor het leven

Dat er een ferme relatie bestaat tussen de darm en onze huidgezondheid zal niemand verbazen. Huidaandoeningen waarbij ontstekingen een rol spelen, zoals eczeem, acne en rosacea, gaan opvallend vaak gepaard met een verstoorde balans van de microbiële samenstelling in de darm en een veranderd metaboloom. Dit omvat bacteriële en fungale metabolieten die invloed hebben op onze gezondheid via immunologische en neurocriene effecten.

In wetenschappelijke studies is aangetoond dat de gezondheid van de huid verbeterd en ondersteund wordt door het darmmicrobioom te optimaliseren en zo ontstekingen te remmen, immuunactiviteit te verminderen en de mucosale barrières te versterken. De huid van binnenuit ondersteunen lijkt dus een effectieve manier om huidklachten te verminderen. Daarnaast hebben crèmes, lotions en andere huidverzorging verrijkt met pro-, pre- en postbiotica een anti-aging effect op de huid, en stimuleren ze wondheling en het herstel van schade door uv-straling.

In deze workshop worden de verschillende manieren besproken waarop ons microbioom de huid kan beïnvloeden, en hoe wij dat kunnen optimaliseren met behulp van voeding, leefstijl en specifieke stoffen.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Dorte Kramers

Long covid en samenspel met het microbioom

Volgens schattingen ondervinden 10% van de mensen die geïnfecteerd raken met het coronavirus daar maanden later nog steeds klachten van. Binnen de Precision for More Oxygen (P4O2) COVID-19-studie zijn mensen met long covid gekarakteriseerd om erachter te komen wat er precies fout gaat. In de studie wordt gezocht naar aanknopingspunten voor mogelijke behandelingen. Eerdere onderzoeken hebben aangetoond dat het microbioom bepaalde ziekten zowel positief als negatief kan beïnvloeden. Daarbij kan het microbioom in de darmen ook effect kan hebben op longgerelateerde ziekten op basis van metabolieten in het bloed.

Jelle Blankestijn werkt mee aan het onderzoek en bespreekt de resultaten in relatie tot het microbioom van patiënten met long covid. Hierbij kijkt hij onder andere naar de samenstelling van het microbioom, relaties met klinische variabelen en subgroeperingen gemaakt puur op basis van het microbioom.

Workshop

Tijd

14:00 - 14:30

Spreker

Jelle Blankestijn

Veranderen pathogenen het microbioom?

De kennis over het darmmicrobioom is gestaag groeiende. De verwachting is dat over 25 jaar vele verbanden kunnen worden gelegd tussen darm-bacteriën en het ontstaan van ziektebeelden. Toch kun je vragen stellen over de diagnostische waarde van het microbioom op dit moment. Is het bijvoorbeeld mogelijk om een parasitaire belasting te herkennen in een microbioomtest? Heeft een microbioomtest een diagnostische waarde of zijn er meer gegevens nodig?

In de huidige literatuur is groeiend bewijs dat een parasitaire belasting ontstekingsmechanismen promoot. Inmiddels is ook bekend dat parasitaire belasting het microbioom van de host doet veranderen. Omdat iedere cliënt anders is en omdat het niet altijd direct duidelijk is wat de oorzaak van darmklachten is, zijn er diverse hulpmiddelen voor de behandelaar ontwikkeld. Een gedegen vragenlijst is daar een voorbeeld van.

In deze workshop gaat Annette vooral in op de waarde die een microbioom vervult in de praktijk van de behandelaar bij het behandelen van darmklachten. Ze beantwoordt vragen als, ‘welke ontlastingsonderzoeken doe ik eerst’ en ‘welke waarde heeft een microbioom daarin’.

De onderzoeksgegevens op het gebied van het microbioom zijn bijzonder interessant. Vooral als andere pathogenen (zoals parasieten en gisten/schimmels) zijn uitgesloten kan de bacteriële samenstelling (anaeroob) jou als behandelaar goede extra behandelopties geven.

Laat je verrassen hoe ook jij kunt leren hoe je middels microbioomonderzoek de puntjes op de i kunt zetten bij je cliënten.

Workshop

Tijd

14:00 - 14:30

Spreker

Annette ter Heijden

Glyfosaat en butyraat

Wat doet humuszuur ermee?

Diverse wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat het gebruik van humus- en fulvinezuur (humussubstanties) positieve gezondheidseffecten kan hebben, waaronder het verbeteren van de darmgezondheid. De laatste tijd schrijven de media volop over de hoeveelheden bestrijdingsmiddelen, glyfosaat en PFAS die gevonden worden in ons water en/of voeding. De huidige meetanalyses maken zichtbaar en duidelijk dat deze stoffen schadelijk zijn voor de gezondheid.

Humuszuur, wat normaal gesproken in de bodem aanwezig hoort te zijn, heeft de krachtige en mooie eigenschap om chemicaliën op te ruimen, niet alleen in de bodem maar ook in de mens.

Voor de plant is de bodem zijn ‘darmstelsel’ en wat humuszuur in de bodem doet, doet het ook in de darm van de mens. Zo heeft humuszuur een grote bindingscapaciteit, wat kan zorgen voor een neutraliserend effect op toxines (82%) geproduceerd door schimmels. Bovendien kan humuszuur zware metalen neutraliseren.

Hoewel de positieve eigenschappen van humus- en fulvinezuur wetenschappelijk zijn bewezen, zijn deze stoffen nog relatief onbekend. In deze workshop zal Harry de Wild daarom vertellen over de natuurlijke kracht van humus- en fulvinezuur en hoe deze stoffen kunnen bijdragen aan het verwijderen van chemicaliën en hoe het butyraatverhogend werkt.

Harry zal ingaan op de kwaliteit en werking van humus- en fulvinezuur, ondersteund door zowel wetenschappelijk onderzoek als praktijkervaringen.

Workshop

Tijd

14:00 - 14:30

Spreker

Harry de Wild

De unieke patiënt

Waarom gepersonaliseerde microbioomtherapie de toekomst is

Kent u twee patiënten die identieke klachten, medische achtergrond en microbioom hebben? Karin Pijper en Dennis Zeilstra denken van niet en laten aan de hand van een concrete casus zien dat iedere patiënt uniek is en daarom een individuele benadering verdient. Vanuit de praktijk en de wetenschappelijke literatuur, tonen ze dat bij de meeste patiënten multimorbiditeit speelt: het gelijktijdig aanwezig zijn van meerdere gezondheidsproblemen. Alleen dat al maakt patiënten uniek, maar ook hun microbioom is zo uniek als een vingerafdruk. En dat is van groot belang, omdat het microbioom een rol speelt in vrijwel alle gezondheidsproblemen.

De grote variatie tussen individuen heeft ook invloed op klinisch onderzoek. Zo wordt bij evidence-based medicine (EBM) meestal uitgegaan van RCT’s, terwijl de resultaten daarvan per definitie groepsgemiddelden zijn. Sterker nog, de meerderheid van de echte patiënten zouden uitgesloten worden van veel RCT’s. Ze brengen een frisse kijk op klinisch onderzoek, waarbij ze laten zien hoe EBM en personalized medicine hand in hand kunnen gaan bij gepersonaliseerde microbioomtherapie.

Tot slot laten ze zien dat bij veel gezondheidsproblemen het microbioom een rol speelt en hoe geavanceerde diagnostische tools, zoals fecesanalyses en SIBO-ademtesten, je kunnen helpen om patiënten gericht en effectief te behandelen.

Workshop

Tijd

14:00 - 14:30

Spreker

Dennis Zeilstra

Karin Pijper

Darmmicrobioom: van statische verzameling naar dynamisch ecosysteem

Een nieuwe ecologische visie

De traditionele visie op darmbacteriën als een statische verzameling van 'gezonde' en 'ziekmakende' bacteriën is achterhaald. Hedendaags inzicht toont aan dat het darmmicrobioom een dynamisch ecosysteem is, gestuurd door complexe interacties zoals substraat- en ruimtecompetitie. Dit verandert de manier waarop we naar individuele bacteriesoorten kijken: ze kunnen niet eenvoudig als gezond of ziekmakend worden gelabeld zonder de context van het gehele ecosysteem.

Het is nuttiger om inzicht te krijgen in de biologische functie van het darmmicrobioom dan enkel de identificatie van individuele bacteriesoorten. Een darmmicrobioom ingedeeld in functionele groepen, leidt tot een beter begrip en voorspelbaarheid van de effecten van therapeutische interventies.

Deze workshop introduceert een revolutionaire 'ecologische visie' op het microbioom, waarin de activiteit van microbiële groepen centraal staat. Deze benadering, ondersteund door moderne wetenschappelijke literatuur, biedt een nieuw perspectief op het belang en de complexiteit van het darmmicrobioom.

Ontdek hoe deze nieuwe visie het begrip van het darmmicrobioom transformeert en bijdraagt aan een beter begrip van onze gezondheid.

Workshop

Tijd

14:00 - 14:30

Spreker

Ralf Abels

Het mondmicrobioom

Een sleutelrol voor gezondheid

In de complementaire praktijk is de aandacht sterk gericht op het darmmicrobioom. Een aangepast voedingspatroon plus suppletie brengt bij veel patiënten verbetering. Maar het is vreemd dat analyse en interventie van het mondmicrobioom vaak wordt overgeslagen. Terwijl het mondmicrobioom toch een onderdeel is van het gehele spijsverteringssysteem. Optimalisatie van het mondmicrobioom is essentieel voor een goede gezondheid en belangrijk als onderdeel van een integrale therapie.

In deze workshop gaat Jeroen de Haas in op de relatie tussen het mondmicrobioom en systemische ziekten en geeft aanbevelingen voor de optimalisatie van het mondmicrobioom.

Workshop

Tijd

14:00 - 14:30

Spreker

De geschiedenis van fermentatie en de relatie met postbiotica

Onze voorouders erkenden de cruciale rol die gefermenteerd voedsel en micro-organismen spelen in gezondheid, vooral de darmgezondheid.

In deze workshop gaat orthomoleculair kPNI-therapeut Casper Beukema in op de geschiedenis van fermentatie en legt hij het verband met postbiotica. Het concept van postbiotica is relatief recent vergeleken met dat van pre- en probiotica. Onderzoek naar postbiotica staat nog in de kinderschoenen. Uit studies blijkt dat postbiotische supplementen in sommige situaties voordelen bieden ten opzichte van probiotica. Casper legt uit hoe dat zit.

Workshop

Tijd

14:00 - 14:30

Spreker

Casper Beukema

Het hormonale stress-systeem

Symptomen, oorzaken en oplossingen bij overspannenheid en burn-out

De cijfers liegen er niet om: overspannenheid en burn-out zijn klachten die blijven toenemen en dit fenomeen wordt ook wel 'het stress-syndroom van de 21e eeuw' genoemd.

De acute stressreactie die we vroeger in de natuur nodig hadden om te overleven heeft plaatsgemaakt voor chronische stress. Aan de basis van deze hormonale stressrespons staan onze bijnieren. In het binnenste van de bijnier (het bijniermerg) wordt het hormoon adrenaline geproduceerd terwijl in de buitenste lagen (de bijnierschors) hormonen als cortisol, aldosteron en DHEA aangemaakt worden. Deze bijnierhormonen zijn ontzettend belangrijk om ons gezond te houden en lekker te laten voelen. Door te veel bloedsuikerschommelingen, chronische stress en laaggradige ontstekingen wordt bij veel mensen dit systeem in de huidige tijd overbelast. Dit kan allerlei kwalen en lichamelijke klachten in de hand werken.

In deze vroege workshop zal Ralph Moorman de nadruk leggen op de bijnieren en de bijbehorende hormonen. Symptomen van onbalans in de stresshormonen, labtesten, medische en leefstijloorzaken en de dingen die je kunt doen om de balans te herstellen komen uitgebreid ter sprake. Ook zal hij dieper ingaan op het syndroom met de wellicht onjuiste naam bijnieruitputting en het verschil met medische diagnoses zoals bijnierinsufficiëntie.

Workshop

Tijd

9:00 - 9:30

Spreker

Ralph Moorman

Voeding en hormonen

Invloed van insuline op hormonale balans

Hormonen spelen een cruciale rol in onze fysiologie en werken nauw samen binnen het endocriene systeem. Maar hoe beïnvloedt voeding deze delicate balans? In deze workshop duiken we in de impact van eetpatronen op insuline en glucose, en welke gevolgen dit heeft voor de productie en werking van andere hormonen, zoals steroïde hormonen.

Naast inzicht in de fysiologische processen, biedt deze workshop een oplossingsgerichte benadering met praktische handvatten. Hoe kunnen we met voeding, supplementen en leefstijlinterventies – zoals stressmanagement – bijdragen aan een gezonde hormoonhuishouding? Welke wetenschappelijk onderbouwde strategieën helpen om de stofwisseling te optimaliseren en bijvoorbeeld de expressie van GLP-1 niet medicamenteus te stimuleren?

Door ziektebeelden te benaderen vanuit verstoringen in fysiologische functies en deze gericht te herstellen, creëren we veerkracht en bevorderen we duurzame gezondheid. Geen symptoombestrijding, maar een fundamentele aanpak voor langdurig welzijn.

Workshop

Tijd

9:45 - 10:15

Spreker

Patrick Engels

Mannen in balans

Orthomoleculaire interventies voor gezonde andropauze

Tijdens deze workshop gaat Jeroen dieper in op de fysische en psychologische veranderingen die mannen ervaren in de fase van de andropauze ook wel mannelijke menopauze.

Hij behandelt onderwerpen zoals:

Wat is de andropauze en welke symptomen kunnen zich voordoen?
De rol van hormonen en hoe deze in balans te houden.
Orthomoleculaire interventies: wat houden ze in en hoe kunnen ze bijdragen aan het herstel van gezondheid en welzijn?
Praktische tips en aanbevelingen voor vakgenoten om hun cliënten te ondersteunen.

Workshop

Tijd

9:45 - 10:15

Spreker

Het effect van je darmmicrobioom op neurotransmitters

Wetenschappelijk onderzoek naar de darm-brein-as laat zien dat neurotransmitters, zoals serotonine, dopamine en GABA, grotendeels in je darmen aangemaakt worden. Deze stoffen spelen een cruciale rol in je stemming, stressniveau en energiebalans. Maar hoe beïnvloed je deze processen? En waarom is het relevant om de activiteit van bacteriën in je darmen te meten?

Tijdens deze workshop ontdek je hoe je met leefstijlinterventies, voeding en gerichte inzet van pre- en probiotica de aanmaak van neurotransmitters kunt stimuleren of remmen. We vertalen wetenschappelijke inzichten naar praktische toepassingen, zodat je na deze workshop concrete handvatten hebt om mensen met motivatieproblemen, (licht) depressieve klachten of angststoornissen beter te ondersteunen via het darmmicrobioom.

Workshop

Tijd

9:45 - 10:15

Spreker

Hormoonverstoorders en receptorgevoeligheid

De sleutel naar hormonale balans

Als therapeut heb je verschillende manieren om de hormoonhuishouding te ondersteunen, zoals stressreductie, voeding en insulinegevoeligheid. Maar wist je dat het verbeteren van dereceptorgevoeligheid een cruciale, maar vaak vergeten factor is?

Hormoonverstorende chemicaliën (EDC’s) zitten overal – in cosmetica, voeding, plastic en zelfs ons drinkwater. Zolang deze stoffen de hormoonreceptoren blokkeren, blijven veel traditionele interventies beperkt in hun effect. Dit kan leiden tot vruchtbaarheidsproblemen, schildklierstoornissen en insulineresistentie en beïnvloedt ook het zenuwstelsel, immuunsysteem en de stofwisseling. Zelfs volgende generaties kunnen hier epigenetische gevolgen van ondervinden.

Tijdens deze workshop ontdek je nieuwe wetenschappelijk onderbouwde strategieën om hormonen te beschermen en weer in balans te brengen. Je leert hoe je EDC’s vermindert, je detoxsysteem optimaliseert en je hormoonreceptoren versterkt, zodat je behandelingen écht effect hebben.

Workshop

Tijd

9:45 - 10:15

Spreker

Mohammed Boulahrir

Darm-hormoondynamiek

Hoe bacteriestammen endocriene gezondheid beïnvloeden

Bacteriesoorten zoals lactobacillen, bifidobacteriën en enterokokken hebben overlappende, maar ook specifieke eigenschappen. Weet je welke specifieke soorten beter zijn in het produceren van serotonine, dopamine of GABA, of juist in het verlagen van cortisol?

Microbiota spelen een cruciale rol in de algehele en mentale gezondheid door hun complexe interacties met het endocriene systeem. Zo beïnvloeden de biljoenen bacteriën in onze darmen het vrijkomen en de functies van (darm)hormonen geproduceerd door entero-endocriene cellen, maar zijn ze ook in staat zelf een verscheidenheid aan hormonen te produceren. Deze hormonen zijn dan ook belangrijke signaalmoleculen in de twee-richtingscommunicatie via de microbiota-darm-brein-as.

Deze workshop gaat dieper in op de rol van de microbiota als hormonaal ecosysteem. De focus ligt op hoe, en welke, bacteriestammen en -soorten GABA, dopamine, serotonine produceren en cortisol verlagen en wat dit voor effect heeft op de mentale gezondheid. Lianne zoomt zowel in op de werkingsmechanismen als op toepassingen, zodat je op de hoogte bent van de nieuwste wetenschappelijke studies en deze informatie kunt gebruiken om je advies in de praktijk te onderbouwen.

Workshop

Tijd

9:45 - 10:15

Spreker

Lianne Weggemans

Don't shoot the messenger

Hoe hormonale klachten meestal secundair zijn

Bij vrij veel mensen lijken de hormonen ontregeld te zijn. In de reguliere geneeskunde is dan nog te vaak hormoonsubstitutie of hormonale anticonceptie het antwoord. Wellicht is het interessanter om op zoek te gaan naar de oorzaken achter deze alomtegenwoordige verstoringen.

Hormonen zijn slechts boodschapperstoffen die het toelaten dat verschillende weefsels met elkaar communiceren. Net zoals bij mensen is een goede communicatie afhankelijk van een duidelijke boodschap die bovendien gehoord en begrepen wordt, maar ook van ‘ruis’ op de achtergrond.

Verschillende organen, systemen en omgevingsfactoren kunnen ervoor zorgen dat de communicatie verstoord geraakt. Zo hebben metabole verstoringen, immunologische disbalansen, leverproblemen, darmproblemen, toxines en psychische stress allemaal een weerslag op de hormoonhuishouding.

Dus, don’t shoot the messenger, maar ga op zoek naar de oorzaak van de problemen zodat je deze duurzaam en op een natuurlijke manier kan herstellen.

Workshop

Tijd

9:45 - 10:15

Spreker

Magnesium is essentieel voor een vitaal lijf en gezonde hormoonbalans

Een aansprekende workshop waarin je aan de hand van de nieuwste wetenschappelijke drie belangrijke zaken leert over magnesium.

Waarom magnesium tot de drie zogenoemde ‘Life Essentials’ behoort en een hoofdrol vervult in de meeste lichaamsprocessen.
Dat een chronisch magnesiumtekort wijdverspreid is in de westerse wereld en vaak ernstige, maar grotendeels onbekende, gezondheidsrisico’s met zich meebrengt.
Welke rol magnesium speelt bij een gezonde hormoonbalans. 
Hoe je de opgedane kennis in de praktijk kunt toepassen en effectief kunt overdragen aan je cliënten.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Richard Danel

Hormonale balans met medicinale paddenstoelen en soil-based organisms

Steeds meer mensen kampen met hormonale disbalans zoals bijnieruitputting, insulineresistentie, PCOS, schildklierproblemen en overgangsklachten. Binnen de complementaire zorgt groeit de interesse in natuurlijke interventies die ondersteuning kunnen bieden bij hormonale regulatie. Medicinale paddenstoelen en soil-based-organisms (SBO’s) kunnen hierbij een belangrijke rol spelen en bieden mogelijkheden om het lichaam op een dieper niveau te ondersteunen.

Tijdens deze workshop gaan we in op de toepassing van reishi, cordyceps, chaga, hericium (lion’s mane) en maitake, evenals de probiotische werking van SBO’s zoals Bacillus Subtilis, Bacillus coagulans en Bacillus clausii in relatie tot de hormonale balans.

We bespreken hoe deze natuurlijke stoffen:

de stressrespons en bijnierfunctie kunnen ondersteunen,
de darmgezondheid kunnen optimaliseren en daardoor bij kunnen dragen aan een evenwichtige oestrogeenbalans,
een stabiele bloedsuikerspiegel en insulinegevoeligheid kunnen bevorderen,
het immuunsysteem en ontstekingsprocessen kunnen reguleren, met impact op de schildklier,
neurotransmitters en stemmingsregulatie kunnen beïnvloeden via de darm-hersen-as.

Deze presentatie biedt wetenschappelijke onderbouwing, klinische inzichten en praktische toepassingen van medicinale paddenstoelen en SBO’s binnen de complementaire zorg. Er is aandacht voor casuïstiek, effectieve behandelstrategieën en integratie in bestaande therapieën.

Ben je benieuw hoe je deze natuurlijke interventies kunt inzetten binnen jouw praktijk? Dan ben je van harte welkom om deze workshop bij te wonen.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Geja Heinen

GLP1-injecties vs. het endocannabinoïde systeem

Wat wint qua gezondheid?

Injecties met glucagonachtige peptide-1 (GLP1), zoals Ozempic en Saxenda, worden vaak gezien als dé oplossing voor mensen die worstelen met hun bloedsuikerspiegel, metabole problemen en gewichtsbeheersing. Ze bieden snelle en zichtbare resultaten, maar op de lange termijn draait het vooral om duurzame gezondheid en grip op het bloedsuikersysteem.

In deze workshop legt Monique uit hoe de regulatie van het endocannabinoïde systeem (ECS) een sleutelrol kan spelen bij het behouden van de voordelen van GLP1-injecties, zonder de nadelen. Op een heldere en praktische manier belicht ze de wisselwerking tussen het ECS en onze sirtuïne-genen, en hoe gezondheidsprofessionals hiermee een effectieve strategie kunnen bieden aan mensen die GLP1-injecties overwegen of ermee willen stoppen zonder gewichtstoename te vrezen.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Monique van Poorten

Top nutriënten voor testosteron en prostaatgezondheid

In deze workshop leer je welke nutriënten de productie van testosteron ondersteunen en de prostaatgezondheid bevorderen. Wouter legt uit hoe deze stoffen werken en bijdragen aan hormonale balans en veerkracht. Aan bod komen specifieke nutriënten zoals ashwagandha, fenegriek en maca, die bijdragen aan het behouden of verkrijgen van een gezond testosterongehalte. Daarnaast bespreekt Wouter de voordelen van pompoenzaadextract, zaagpalmextract en bèta-sitosterol voor de prostaatgezondheid.

In deze praktische workshop krijg je direct toepasbare adviezen en leer je hoe je mannelijke cliënten beter kunt begeleiden. Je ontdekt hoe je mannen inzicht geeft in hun hormonen en welke voedingsstoffen bijdragen aan hun vitaliteit. Onmisbaar voor iedere therapeut.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Wouter de Jong

Oestrogeendominantie

Inzicht en herstel

Oestrogeendominantie ontstaat wanneer het lichaam meer oestrogeen aanmaakt of minder goed afbreekt dan nodig, wat kan leiden tot klachten zoals endometriose, cysten en hormonale disbalans. Deze presentatie belicht het oestrogeenmetabolisme in drie fasen: hydroxylatie (fase I), methylatie en conjugatie (fase II), en uitscheiding (fase III). Verstoringen in dit proces, zoals een verminderde leverfunctie, blootstelling aan xeno-oestrogenen (bv. BPA) of stress, kunnen hyperoestrogenisme veroorzaken. Met name een disbalans tussen de ‘veilige' 2-OH- en de 'risicovolle’ 16-OH-oestrogeenmetabolieten speelt hierbij een cruciale rol.

Oorzaken van oestrogeendominantie zijn divers: van een verlaagde methylatiecapaciteit (gepaard met verhoogd homocysteïne) tot insulineresistentie bij metabool syndroom. Natuurlijke interventies, zoals sulforafaan uit broccoli (stimuleert CYP1A-enzymen), lignanen uit lijnzaad (verhogen SHBG) en glutathion (detox van carcinogene metabolieten), bieden uitkomst. Supplementen zoals methylatiedonoren en DIM en lignanen ondersteunen een gezond metabolisme. Daarnaast benadrukt de casuïstiek het belang van combinatietherapieën, zoals Dienogest + DIM bij endometriose.

Stressmanagement en adaptogenen zijn essentieel om de HPA-as te stabiliseren, terwijl voeding en probiotica (bv. equol-producerende stammen) hormonale klachten verminderen. Een holistische aanpak, gericht op leverdetox, methylatieondersteuning en balans tussen oestrogeen en progesteron, vormt de sleutel tot herstel.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Louis Declerck

Hormonale harmonie

Rol van geslachtshormonen in mentale veerkracht

Het thema hormonale veerkracht wordt het best zichtbaar wanneer we kijken naar de invloed van steroïdhormonen op onze hersenen. Vooral vrouwen die stemmingswisselingen ervaren rond de menstruatie of ovulatie zullen dit herkennen. Onze geslachtshormonen zijn krachtige neurosteroïden: ze beïnvloeden direct de neurotransmissie – zowel stimulerend als remmend – en spelen een cruciale rol in de stressrespons en het immuunsysteem van het centrale zenuwstelsel.

Een disbalans in deze hormonen kan dan ook een enorme impact hebben op zowel ons fysieke als mentale welzijn. In deze workshop belicht Dorte het effect van de drie belangrijkste geslachtshormonen progesteron, oestrogeen en testosteron op de hersenen: wat ze doen met ons humeur, onze daadkracht, ontspanning en de manier waarop ze onze coping beïnvloeden. Kortom: hoe sterken hormonen ons in mentale veerkracht?

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Dorte Kramers

Maagzuur

Onmisbare schakel voor gezonde hormoonbalans

Het exacte percentage van mensen met een tekort aan maagzuur varieert afhankelijk van de leeftijd, gezondheidsstatus en gebruikte medicatie, maar het komt vaker voor dan wordt gedacht. Hoewel de exacte prevalentie moeilijk te bepalen is, kunnen significante groepen van de bevolking, vooral ouderen en mensen met chronische aandoeningen of medicatiegebruik, een tekort aan maagzuur ervaren. Geschat wordt dat 20-50% van de mensen in enig stadium van hun leven met hypochlorhydrie te maken krijgt.

Voldoende maagzuur is echter een belangrijke randvoorwaarde voor een gezonde hormoonbalans, omdat het de opname van essentiële voedingsstoffen, de gezondheid van de darmflora en de regulatie van stresshormonen ondersteunt. Problemen met maagzuur kunnen leiden tot tekorten en verstoringen in de hormonale huishouding, wat een breed scala aan gezondheidsklachten kan veroorzaken, denk bijvoorbeeld aan:

Slechte opname van voedingsstoffen
Verhoogde ontsteking door darmdysbiose
Verhoogde stress op het lichaam en hormonale disbalans
Verstoring van de schildklierfunctie
Problemen met de bloedsuikerspiegelregulatie

Voldoende maagzuur is essentieel voor een gezonde spijsvertering en heeft dus ook een belangrijke invloed op de hormoonbalans. In deze lezing legt Wim Knoppert de mogelijke oorzaken en gevolgen verder uit.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Wim Knoppert

Endometriose

Verruimende blik en nieuwe behandelopties

Endometriose heeft al veel stof doen opwaaien, zowel in wetenschappelijke kring als bij artsen en therapeuten alsook in de media. Het treft tot wel 10% van de vrouwen in de reproductieve jaren wereldwijd. En toch is er tot op heden geen duidelijke omschrijving van de pathofysiologie en helemaal niet van de oorzaken. Door gebrek aan kennis ontbreekt er dan ook een doeltreffend medicijn of andere genezende interventie.

Jarenlang hebben wetenschappers allerhande onderzoeken gedaan, hypotheses geformuleerd en interventies uitgeprobeerd. Het lijkt zoeken naar een naald in een hooiberg. Maar als je vanuit een helicopterview alle informatie samenlegt, kom je tot een verrassend verhaal dat wel degelijk aanknopingspunten heeft om het ziektebeeld stilaan te gaan begrijpen en behandelen.

In deze workshop licht Fien toe wat de wetenschap tot op vandaag heeft ontdekt over endometriose en legt ze alle puzzelstukjes samen om zo haar eigen hypothese en mogelijke behandelplan voor te stellen.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Therapeutische koolhydraatbeperking voor vruchtbare veerkracht

Leefstijlgerelateerde aandoeningen kunnen fysiek en mentaal zijn. De overeenkomst tussen beide is dat de route via insulineresistentie en laaggradige inflammatie loopt. Hormonen hebben invloed op deze metabole disfunctie. Maar andersom kunnen hormoongerelateerde klachten verergeren door deze verstoring. Metabole disfunctie heeft dan ook effect op vruchtbaarheid, bij mannen en vrouwen.

Voedingswetenschapper en expert therapeutische koolhydraatbeperking Yneke Kootstra legt begrijpelijk de fysiologie van metabole disfunctie uit. Zodat je het zelf ook uit kunt leggen aan je patiënten/cliënten om ze te motiveren om met eigen leefstijl aan de slag te gaan. Daarnaast bespreekt ze de interventie en effect van therapeutische koolhydraatbeperking bij met name PCOS.

Workshop

Tijd

13:45 - 14:15

Spreker

Yneke Kootstra

Gezondheid start in de mond, chronobiologie in je glimlach

Van persoonlijke ontdekking tot systeemvisie: hoe ritme, mindset en micro-habits je hormonen beïnvloeden

Wat als een glimlach méér betekent dan vriendelijkheid? In deze workshop verkennen we de mond als toegangspoort tot hormonale balans. Via mimiek, het mondmicrobioom en dagelijkse routines onderzoeken we hoe subtiel gedrag samenwerkt met bioritme, brein en herstelvermogen.

Naast gedrag en ritme kijken we naar de rol van veelgebruikte mondverzorgingsproducten en ingrediënten die in verband worden gebracht met hormonale processen.

We koppelen deze inzichten aan praktische tools voor professionals: hoe je via micro-habits en ritme-afgestemde zelfzorg kunt bijdragen aan hormonale veerkracht. Je ontdekt waarom de mond een krachtig startpunt kan zijn voor herstel – en hoe je cliënten begeleidt in gewoonten die van binnenuit het verschil maken.

Workshop

Tijd

14:00 - 14:30

Spreker

Victor Popov

Schildklierwerking

Kunnen pathogenen stress veroorzaken?

Schildklierproblemen worden vaak pas laat opgemerkt. Soms is er al een diagnose, zoals Hashimoto of Graves, maar blijft een effectieve oplossing uit. Regulier wordt voornamelijk geprobeerd de disbalans te herstellen met schildklierhormonen, wat vaak slechts gedeeltelijk lukt. Door stress aan te pakken vanuit de darm en specifieke pathogenen te onderzoeken en te verwijderen, kan een langduriger herstel worden bevorderd.

Dat stress een hormonale disbalans indiceert is alom bekend. Kortdurende stress vormt doorgaans geen probleem voor het lichaam. Een langere tijd van mentale druk is voor veel lichamen prima op te vangen. Het probleem ontstaat als er langdurig interne en/of externe stress factoren aanwezig zijn (en blijven) die niet worden onderzocht en daardoor ook niet aangepakt kunnen worden.

Verschil interne en externe stress

Vaak worden de twee soorten ‘stress’ op een hoop gegooid. Voor een cliënt wordt het dan ook minder overzichtelijk waar nu precies aan wordt gewerkt en welke acties nodig zijn. Door werkelijk in het lichaam de diverse mogelijke stressoren te onderzoeken en gericht aan te pakken, kan een cliënt de externe stressoren beter aan.

Praktijk en literatuur

Zowel vanuit de praktijkervarin als de literatuur blijkt dat bepaalde pathogenen in verband staan met schildklierproblemen. Zowel hypo-als een hyperthyreoïdie kan het gevolg zijn van pathogenenbelastingen. Enkele voorbeelden zijn Klebsiella, Clostridium difficiele, Helicobacter pylori, Citrobacter spp en de Blastocystis hominis spp.

Laat je verrassen hoe we jou als gezondheidsprofessional kunnen ondersteunen met praktische tips en hoe je van tevoren een inschatting kunt maken over mogelijke pathogenenbelastingen bij je cliënt.

Workshop

Tijd

14:00 - 14:30

Spreker

Annette ter Heijden

Short chain fatty acids

Het geheim achter hormoonverstoringen

Wetenschappelijke doorbraken leiden regelmatig tot nieuwe inzichten, maar niet altijd tot directe toepassing in de praktijk. Een van die ontdekkingen is de invloed van korteketenvetzuren (SCFA’s) op de hormonale balans. Ondanks hun impact op de schildklier, geslachtshormonen, cortisol en neurotransmitters wordt hier binnen de medische en orthomoleculaire praktijk nog relatief weinig mee gewerkt.

Dit is opmerkelijk, aangezien SCFA’s via het darmmicrobioom een rol spelen bij veelvoorkomende klachten zoals PCOS, overgangsproblematiek, obesitas, stress en depressie. Optimalisatie van het microbioom en gerichte voedingsinterventies kunnen bijdragen aan een verbeterde hormonale regulatie. Dit onderstreept het belang van verdere integratie van deze kennis in de praktijk om de effectiviteit van behandelingen te vergroten.

In deze workshop legt drs. Remco Verkaik, medisch bioloog en topsportbegeleider, uit hoe deze ontdekking gedaan werd EN hoe je de wetenschappelijke kennis kunt omzetten in praktische interventies om testosteron, stresshormonen, schildklier en neurotransmitters te optimaliseren.

Workshop

Tijd

14:00 - 14:30

Spreker

Remco Verkaik

Hoe ons brein de hormoonbalans bepaalt

Drie krachtige systemen - het brein, het immuunsysteem en het metabole systeem - strijden voortdurend om energie binnen ons lichaam. Normaal werken ze samen, maar onder bepaalde omstandigheden kunnen ze egoïstisch worden en alle energie voor zichzelf opeisen. Deze systemen communiceren via het neuro-endocrinologische netwerk, waarbij elk systeem specifieke signalen inzet om de energiebalans te reguleren. Het immuunsysteem beïnvloedt de insulinesignalering en kan insulineresistentie in andere organen veroorzaken. Het metabole systeem reguleert de energietoewijzing via leptine, terwijl de hersenen processen aansturen door middel van stresshormonen.

In deze workshop gaan we dieper in op het Selfish Brain-principe. Dit principe beschrijft de dominante rol van het brein in de verdeling van energie binnen het lichaam. Het brein heeft een prioritair recht op glucose om zijn functioneren te waarborgen, vaak ten koste van andere organen en fysiologische systemen. Dit is een hele waardevolle overlevingsstrategie, want in situaties van energietekort verkrijgt het brein voorrang, wat kan bijdragen aan metabole en immunologische verstoringen.

Dit complexe samenspel wordt gecontroleerd door feedbackmechanismen en hormonen. Hormonen zorgen onder andere voor de regulering van de energiebalans. Cortisol, een stresshormoon, verhoogt de beschikbaarheid van glucose om de energievoorziening van het brein te ondersteunen, terwijl insuline de opname van glucose in cellen faciliteert. Leptine, afkomstig uit vetweefsel, reguleert het hongergevoel en het energieverbruik, terwijl ghreline juist de eetlust stimuleert. Daarnaast beïnvloedt het immuunsysteem via ontstekingsreacties de insulinegevoeligheid, wat verdere verstoringen in de energietoewijzing kan veroorzaken. Ontdek in deze workshop welke effectieve tools je kunt gebruiken om het Selfish Brain tot rust te brengen en zo een betere energieverdeling te creëren.

Workshop

Tijd

14:00 - 14:30

Spreker

Lienke van Deuzen

Laboratoriumonderzoek voor hormonen

‘Meten is weten’ is een handige tool om in te zetten, dat geldt ook voor onderzoek naar je hormonen. Hoe is de balans tussen de verschillende hormonen en waar kan een eventuele disbalans aan gelinkt zijn?

Tijdens deze workshop bespreekt Petra Vlieger welke hormonen en neurotransmitters je kunt meten en hoe je dit kunt interpreteren.
Wat is de invloed op de bijvoorbeeld de werking van darmen, stress, depressie of het metabolisme? En hoe kun je deze onderzoeken in je praktijk inzetten?

Aan de hand van voorbeeld testuitslagen van verschillende soorten onderzoeken (bloed, ontlasting, urine en speeksel) nemen we een duik in de wereld van onze hormonen als dopamine, serotonine, GABA, maar ook progesteron, testosteron en bijvoorbeeld cortisol.

Na deze workshop weet je welke testen je kunt inzetten om meer te weten te komen over je hormonen en neurotransmitters!

Workshop

Tijd

14:00 - 14:30

Spreker

Petra Vlieger

Verbinding tussen microbioom en hormonen

Ons microbioom speelt een cruciale rol in de hormonale balans – van oestrogeenmetabolisme tot stressregulatie en insulinegevoeligheid. Hoe beïnvloeden darmbacteriën onze hormonen? Welke mechanismen liggen hieraan ten grondslag? En hoe kunnen voeding, probiotica en leefstijlinterventies helpen bij hormonale verstoringen zoals PCOS, endometriose en schildklierproblemen?

In deze workshop duiken we in de wetenschap achter de darm-hormoonconnectie en bespreken we de mogelijkheden in gepersonaliseerde microbioomtherapie voor een gezonde hormonale balans.

Workshop

Tijd

14:00 - 14:30

Spreker

Karin Pijper

Dennis Zeilstra

Cruciale connectie tussen neurotransmitters, hormonen en omega-3

Hormonale disbalans wordt vaak uitsluitend bekeken vanuit de endocrinologie, terwijl neurotransmitters hier ook een directe rol in spelen. Neurotransmitters zoals serotonine en dopamine beïnvloeden direct de afgifte en werking van hormonen, wat cruciaal is voor onder andere stressregulatie, stemming, energie en metabolisme. Van cortisol en serotonine tot testosteron en schildklierhormonen: de balans tussen deze stoffen bepaalt in grote mate onze gezondheid.

Een cruciale, maar vaak onderbelichte factor in dit proces is de rol van omega-3-vetzuren, zoals EPA en DHA. Omega-3-vetzuren beïnvloeden niet alleen de flexibiliteit van celmembranen en de mitochondriale energieproductie, maar vormen ook een essentiële schakel tussen neurotransmitters en hormonen. Ze reguleren de gevoeligheid van neurotransmitterreceptoren en optimaliseren de signaaloverdracht in zowel het zenuwstelsel als het hormonale systeem.

Een tekort aan omega-3-vetzuren, veelvoorkomend in de westerse voeding, kan leiden tot verlaagde serotonine- en dopamineproductie, verhoogde ontstekingswaarden en een verstoorde stressrespons. Dit heeft directe gevolgen voor stressgerelateerde klachten, zoals burn-out en depressie, maar ook voor hormonale aandoeningen zoals insulineresistentie, PMS, PCOS en schildklierproblematiek.

Tijdens deze workshop laat orthomoleculair en Brain Q-therapeut Sharon de Graav zien hoe neurotransmitters de hormonale regulatie beïnvloeden en waarom omega-3-vetzuren hierin een onmisbare schakel zijn. Je leert hoe een optimale omega-3-balans de werking van neurotransmitters en hormonen ondersteunt en zo bijdraagt aan stressregulatie, hormonale veerkracht en energiemanagement. Je krijgt praktische handvatten om met voeding en suppletie de hormonale balans van jouw cliënten te optimaliseren. Sharon neemt je mee vanuit haar ervaring middels EMDR-sessies, leefstijlveranderingen, voeding en suppletie waarmee ze mensen begeleidt die vastlopen in het leven op emotioneel en fysiek vlak.

Workshop

Tijd

14:00 - 14:30

Spreker

Sharon de Graav

GLP1 bij obesitas

De nieuwe dimensie van metabolisme?

De opkomst van GLP-1 receptoragonisten heeft het denken over metabole regulatie in een stroomversnelling gebracht. Insuline, cortisol, testosteron, progesteron en oestrogenen vormen al decennia de belangrijkste aangrijpingspunten in de praktijk. Maar recente wetenschappelijke inzichten en resultaten van GLP1-receptoragonisten geven een intrigerend nieuw beeld in de bestrijding van obesitas en welvaartziekten.

Kortom, GLP1 en andere incretine-routes verdienen een genuanceerde blik. Wat gebeurt er écht als we de darm-hersen-as kunstmatig herprogrammeren? En welke lessen kunnen we hieruit trekken voor natuurlijke optimalisatie van hun metabolisme?

Workshop

Tijd

9:00

Spreker

Remco Verkaik

Preventie 2.0 bij diabetes type 2

Waarom ‘gezond eten en bewegen’ niet meer genoeg is

Ondanks alle campagnes over gezond eten en meer bewegen blijft het aantal mensen met diabetes type 2 stijgen. Hoe kan dat? In deze workshop laat Jeroen de Haas zien waarom algemene leefstijladviezen tekortschieten en hoe metabole ontregeling vaak eerder en genuanceerd zichtbaar is dan alleen in een verhoogde glucosewaarde. De kern: niet iedereen reageert hetzelfde op dezelfde voeding, beweging of interventies.

Preventie 2.0 betekent: gepersonaliseerde leefstijl op basis van het individuele metabole profiel. Aan de hand van praktijkvoorbeelden bespreekt Jeroen hoe verschillen in insulineresistentie, lichaamssamenstelling, slaap, stress en omgevingsfactoren (zoals ultrabewerkt voedsel en verstorende stoffen) de drempel naar medicatiegebruik verlagen. Daarbij komen concrete aanknopingspunten aan bod om op consultniveau andere keuzes te maken: van ‘standaardadvies’ naar maatwerk.

Een tweede pijler is duurzame gedragsverandering. Niet meer kennis, maar beter aansluiten bij motivatie, omgeving en haalbare stappen maakt het verschil. De deelnemers krijgen direct toepasbare tools: hoe je in korte tijd een leefstijl- en metabole quickscan doet, welke één of twee interventies dan het meeste rendement geven, en hoe je met eenvoudige monitoring (zoals middelomtrek, energie, CGM-trends) de medicatiebehoefte kunt uitstellen of verminderen.

Workshop

Tijd

9:45 - 10:15

Spreker

Van obesogeen tot insulineresistentie

Nieuwe inzichten in metabole ontregeling

In toenemende mate is er aandacht voor obesogenen: milieuchemicaliën die het metabolisme kunnen ontregelen. Veel van deze stoffen behoren tot de Endocrine Disrupting Chemicals (EDC’s), die de hormonale regulatie van eetlust, vetopslag en schildklierfunctie kunnen verstoren. Daarnaast is er groeiend inzicht in de rol van de galwegen en galzuursignalering, die via metabole receptoren (zoals FXR en TGR5) invloed uitoefenen op insulinegevoeligheid en glucoseregulatie. Verstoringen binnen dit systeem kunnen bijdragen aan insulineresistentie en daarmee aan de ontwikkeling en instandhouding van obesitas.

Workshop

Tijd

9:45 - 10:15

Spreker

Angélique De Beule

Mentale veerkracht, leren & gedrag: de rol van de gut-brain axis bij kinderen en (jong)volwassenen

De wisselwerking tussen lichaam en geest staat steeds vaker in de belangstelling van wetenschappelijk onderzoek. Hierdoor stapelt de evidentie zich op dat de darmen en het brein nauwer verbonden zijn dan lang werd gedacht.

Tijdens deze workshop neemt dr. ir. Louis Declerck je mee in dit boeiende onderzoeksveld. Hij licht onder meer toe hoe de darmontwikkeling bepalend kan zijn voor mentale veerkracht, met een link naar ADHD en depressie, en hoe het microbioom hier ook op volwassen leeftijd een sleutelrol in kan spelen. Deze workshop nodigt je uit om nieuwsgierig te worden naar de dialoog tussen darm en brein en neemt je mee op zoek naar gepaste behandelmethoden.

Workshop

Tijd

9:45 - 10:15

Spreker

Louis Declerck

Van obesogeen tot insulineresistentie: nieuwe inzichten in metabole ontregeling

Obesitas is een complex en multifactorieel ziektebeeld, waarbij naast energie-inname en -verbruik ook factoren als stress, intestinale dysbiose en blootstelling aan omgevingsstoffen een belangrijke rol spelen. In toenemende mate is er aandacht voor obesogenen: milieuchemicaliën die het metabolisme kunnen ontregelen. Veel van deze stoffen behoren tot de Endocrine Disrupting Chemicals (EDC’s), die de hormonale regulatie van eetlust, vetopslag en schildklierfunctie kunnen verstoren.

Daarnaast is er groeiend inzicht in de rol van de galwegen en galzuursignalering, die via metabole receptoren (zoals FXR en TGR5) invloed uitoefenen op insulinegevoeligheid en glucoseregulatie. Verstoringen binnen dit systeem kunnen bijdragen aan insulineresistentie en daarmee aan de ontwikkeling en instandhouding van obesitas.

Workshop

Tijd

9:45 - 10:15

Spreker

Angélique De Beule

Je bent niet te dik, je hebt gewoon te weinig spieren

In deze workshop neemt Fien Demeulemeester je mee voorbij het klassieke denken over gewicht en BMI. Zij zoomt in op de cruciale rol van spiermassa in het reguleren en behouden van metabole gezondheid.

Vet- en spierweefsel werken nauw samen om het lichaam in energetische balans te houden. Op die manier wordt een voortdurende flow van brandstof voor alle organen en systemen gewaarborgd. Maar wat gebeurt er als je vet wil afbreken zonder dat je spieren gaat opbouwen in de plaats? Je leert begrijpen waarom een tekort aan spiermassa kan bijdragen aan metabole stoornissen en chronische klachten.

De workshop biedt een onderbouwde integrale kijk op gezondheid, met praktische inzichten rond krachttraining en voeding in het behouden of herstellen van de metabole gezondheid.

Workshop

Tijd

9:45 - 10:15

Spreker

GLP-1, butyraat en insulineresistentie: metabool in balans vanuit de darm

Metabole dysfunctie wordt gekenmerkt door insulineresistentie en systemische laaggradige ontsteking. Deze processen spelen niet alleen een centrale rol bij diabetes type 2, maar ook bij aandoeningen als depressie, PCOS, reumatoïde artritis en andere chronische ziekten. Steeds duidelijker wordt dat het darmmicrobioom hierbij een regulerende factor is. GLP-1-agonisten zoals semaglutide worden inmiddels breed ingezet bij metabole dysfunctie. Minder aandacht is er voor het feit dat het darmmicrobioom een belangrijke regulator is van de lichaamseigen GLP-1-productie.

Zo beïnvloedt het microbiële metaboliet butyraat onder andere de GLP-1-secretie, darmbarrièrefunctie en insulinegevoeligheid. Daarmee raakt het microbioom direct aan dezelfde metabole assen waarop GLP-1 medicatie aangrijpt. Tegelijkertijd is bekend dat GLP-1-agonisten vaak gepaard gaan met buikklachten zoals obstipatie. Dit zou kunnen betekenen dat deze nieuwe klasse medicijnen de darmfunctie en microbiële balans nog verder zou kunnen verstoren. In deze workshop laten Karin Pijper en Dennis Zeilstra zien hoe je met microbioombehandeling de insulinegevoeligheid en natuurlijke metabole regulatie kunt verbeteren.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Karin Pijper

Dennis Zeilstra

De stille ontsteking begint in de darm

Het probleem dat in deze workshop centraal staat, is dat een verstoord darmmicrobioom kan leiden tot een verhoogde productie van lipopolysachariden (LPS) door proteobacteriën. Deze LPS veroorzaken geen acute klachten, maar zetten het immuunsysteem continu ‘op scherp’. Het gevolg is een sluimerende, laaggradige ontsteking die jarenlang onopgemerkt kan blijven en een belangrijke voedingsbodem vormt voor welvaartsziekten. De belofte is dat dit proces niet vastligt: door gerichte beïnvloeding van het darmmilieu is deze ontstekingsbelasting aantoonbaar te verlagen.

Mechanisme en impact

LPS activeert het darm-geassocieerde lymfoïde weefsel (GALT), waarin het grootste deel van ons immuunsysteem zich bevindt. Bij chronische blootstelling raakt de immunologische balans verstoord en verspreiden ontstekingssignalen zich door het lichaam. Dit mechanisme verbindt darmgezondheid direct met aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en neurodegeneratieve ziekten. De darm fungeert daarmee niet als geïsoleerd orgaan, maar als regisseur van systemische gezondheid.

Aangrijpingspunt en perspectief

De samenstelling en activiteit van het microbioom wordt sterk gestuurd door voeding. Een hoge inname van (ultra)bewerkte producten en eiwitten kan LPS-productie versterken, terwijl vezelrijke en gefermenteerde voeding juist gunstige bacteriën ondersteunt. Hierdoor ontstaat een praktisch en krachtig aangrijpingspunt voor preventie en leefstijlinterventie.

Chronische ontsteking begint vaak in de darm, maar juist daar ligt ook de sleutel om haar te doorbreken

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Het microbioom als metabole kracht

Op welke manieren heeft het darmmicrobioom effecten op het metabolisme en wat kunnen we met deze informatie? De samenstelling en activiteit van het darmmicrobioom blijken belangrijke schakels te zijn tussen de ingenomen voeding(sstoffen) en de metabole gezondheid. In deze workshop worden de nieuwste wetenschappelijke studies toegelicht en zo vertaald dat je deze informatie kunt gebruiken om je advies in de praktijk te onderbouwen.

We bespreken hoe bacteriestammen een effect hebben op het circadiaans ritme en daarmee de slaap: van groot belang voor een gezond metabolisme. Andere bacteriestammen ondersteunen juist bij verschillende aspecten van Metabool-geassocieerde Leververvetting (MASLD). Het microbioom heeft namelijk ook impact op insulinegevoeligheid.

Bovendien zoomt Lianne in op welke metabolieten de darmbacteriën zelf produceren, zoals superoxide dismutase (SOD), glutathion en korteketenvetzuren. Deze postbiotica hebben namelijk, als aanvulling op probiotica, een potentieel om via verschillende mechanismen het metabolisme te ondersteunen. En welke rol kunnen parabiotica spelen, ondanks dat zij zelf metabool inactief zijn?

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Lianne Weggemans

Het microbioom als metabole kracht

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Lianne Weggemans

Metabole balans in een nieuw licht

Leefstijl door de bril van toegepaste kwantumbiologie

Metabole ontregeling – van leptineresistentie tot vermoeidheid en gewichtstoename – wordt meestal benaderd vanuit voeding, beweging en suppletie. Onder deze klassieke pijlers ligt echter een diepere laag: toegepaste kwantumbiologie. In deze workshop laat Jeroen de Haas zien hoe elementaire natuurkundige principes in cellen de basis vormen van hormonale signalering, energiemetabolisme en uiteindelijk metabole balans.

Een centrale rol is weggelegd voor leptine, circadiaans ritme en de biologische klok. Jeroen verkent hoe licht (zonlicht versus kunstlicht), temperatuur, bioritme en elektromagnetische omgevingsfactoren direct ingrijpen op leptinesignalering, mitochondriale functie en vet- en suikermetabolisme. Deelnemers ontdekken waarom chronische lichtvervuiling, verstoorde slaap-waakcycli en een overwegend ‘binnenleven’ vaak de missing link zijn bij hardnekkige metabole problemen, ondanks een ogenschijnlijk goed dieet en voldoende beweging.

De workshop is sterk praktijkgericht. Deelnemers krijgen direct toepasbare handvatten om kwantumbiologische principes te vertalen naar leefstijladvies: timing van licht en donker, strategisch gebruik van zonlicht, eenvoudige aanpassingen in dagindeling en manieren om via deze route leptineresistentie en metabole ontregeling te beïnvloeden. Aan het einde beschikken zij over een helder raamwerk om metabole interventies vanuit de kwantumbiologie vorm te geven.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker

Wanneer vet kruipt waar het niet hoort te zitten

In deze workshop neemt Fien Demeulemeester je mee in het vaak onderbelichte verhaal achter ectopische vetstapeling. Vetopslag kan prima gezond zijn, maar niet alle vetopslag is onschuldig. Vet kan zich namelijk ook opstapelen in allerhande organen en weefsels zoals de lever, pancreas, hart en zelfs in de spieren. Dit ectopisch vet is een gevaarlijke verstorende factor voor de metabole gezondheid.

Aan de hand van actuele inzichten wordt duidelijk hoe ectopische vetstapeling ontstaat, welke mechanismen hierachter schuilt en waarom dit proces vaak al lang aan de gang is zonder dat je het merkt. Wat zegt dit type vetopslag over insulinegevoeligheid, inflammatie en orgaanfunctie?

Deze workshop biedt een onderbouwde en integrale kijk op de risico’s van ectopische vetstapeling en plaatst het onderwerp in een bredere context van het moderne westerse leven. Je verlaat de zaal met een verdiept begrip van waar het écht misloopt wanneer vet ‘kruipt waar het niet hoort te zitten’ – en waarom vroegtijdig ingrijpen cruciaal is.

Workshop

Tijd

13:15 - 13:45

Spreker