Slaap, het microbioom en onze biologische klok blijken geen afzonderlijke systemen, maar onderdelen van één ritmisch geheel. Dit inzicht verandert fundamenteel hoe we kijken naar vermoeidheid, slapeloosheid, metabole ontregeling en neuro-inflammatie.
Slaap is onderbuikgevoel
Microbioom, circadiane ritmes en klinische implicaties
In deze presentatie introduceert Adriano dos Santos The Circadian Matrix™: een systeemgeneeskundig raamwerk dat laat zien hoe microbiële, metabole en moleculaire ritmes samen de slaap- en energieregulatie sturen. Op basis van gepubliceerde studies en samenwerkingen met het Sleep and Circadian Neuroscience Institute van de Universiteit van Oxford wordt duidelijk dat het microbioom een actieve rol speelt in onze slaap-waakcyclus.
Onder meer korteketenvetzuren (SCFA’s), de tryptofaan–serotonine–melatonineroute en microbiële GABA-productie beïnvloeden perifere klokgenen, slaapkwaliteit en herstel. Wanneer deze ritmes verstoord raken, heeft dat gevolgen die verder reiken dan slechte slaap alleen: ook ontstekingsactiviteit, cognitieve prestaties en metabole balans worden aangetast.
Centraal in dit raamwerk staat het GIFTE-D-model, dat zes microbiële routes beschrijft die samen de slaapfysiologie vormgeven: GABA-productie, immuunmodulatie, vezelfermentatie (SCFA’s), tryptofaanmetabolisme, entero-endocriene signalering en dysbiose. Deze inzichten worden vertaald naar de klinische praktijk met nieuwe instrumenten die functionele geneeskunde, slaapdiagnostiek en geavanceerde laboratoriumtesten combineren.
Aan de hand van praktijkcasussen laat dos Santos zien hoe postvirale vermoeidheid, chronische slapeloosheid en door ploegendienst verstoorde darmflora beïnvloedbaar zijn door het opnieuw afstemmen van de darm–hersenen–klok-as. Het Circadian Matrix-protocol maakt daarbij gebruik van gepersonaliseerde chrononutritie, gerichte microbioomtherapie en nutraceutische interventies om ritmische balans te herstellen, mitochondriale functie te ondersteunen en neuro-endocriene patronen te normaliseren.
De sessie sluit af met een vooruitblik op microbiële chronogeneeskunde: een snel ontwikkelend veld waarin multi-omicsdiagnostiek, getimede probiotica en circadiane voeding samenkomen om precieze, persoonsgerichte interventies mogelijk te maken ter ondersteuning van metabole en neurologische veerkracht.
MSc, The Circadian Nutritionist™, slaapspecialist, onderzoeker
Adriano is een klinisch geregistreerd voedingsdeskundige en onderzoeker, gespecialiseerd in circadiane biologie en de darm-hersenen–microbioom-as. Hij is oprichter van The Circadian Nutritionist™ en werkzaam als Research Fellow aan het Sleep and Circadian Neuroscience Institute van de Universiteit van Oxford. Vanuit Den Haag, Londen en Dubai -evenals online- werkt hij internationaal met een systeembiologische en precisiegeneeskundige benadering bij complexe slaap-, metabole en inflammatoire aandoeningen, met specifieke aandacht voor circadiane afstemming.
Hij voltooide recent een MSc in Slaapgeneeskunde aan het Universitair Ziekenhuis van Bern. Tijdens zijn onderzoeksfellowship aan de Universiteit van Oxford voerde hij een dierstudie uit naar de effecten van kunstlicht op het darmmicrobioom en de metabole regulatie. Daarnaast onderzocht hij, in samenwerking met de biomedische afdeling in Oxford, hoe circadiane therapieën kunnen bijdragen aan de ondersteuning van patiënten met de ziekte van Crohn.
Adriano is auteur van The Microbiota–Gut–Brain Axis in Metabolic Syndrome and Sleep Disorders (Nutrients, 2024), Modulation of Peripheral Circadian Gene Expression by SCFAs (Frontiers in Physiology, 2025) en diverse andere wetenschappelijke publicaties. Momenteel valideert hij een nieuwe methodologie, The Circadian Matrix™, waarin circadiane wetenschap wordt geïntegreerd met systeemgeneeskunde en precisiegeneeskundige principes.
Naast zijn onderzoeksactiviteiten doceert hij internationaal over circadiane voeding, slaapwetenschap en de darm–hersenen-as. In zijn klinische praktijk integreert hij geavanceerde diagnostiek — waaronder bloedbiomarkers, genetica en microbiome-analyses — om gerichte, gepersonaliseerde interventies te ontwikkelen die circadiane timing herstellen, de slaaparchitectuur verbeteren en de metabole homeostase herkalibreren.
Mijn doel is om mechanistische wetenschap te vertalen naar precieze, haalbare protocollen die mensen helpen hun biologische synchronie te herstellen en duurzaam te behouden.”