Lieneke van de Griendt zet de toon van het congres door metabole disfunctie te positioneren als gemeenschappelijke noemer van uiteenlopende chronische ziekten.
VGBC-keynotes
Insulineresistentie en laaggradige ontsteking
Ze behandelt de onderliggende mechanismen zoals insulineresistentie, hyperinsulinemie en chronische inflammatie. Haar insteek is wetenschappelijk én klinisch relevant, met oog voor signalering in de spreekkamer, diagnostiek en handvatten voor interventie. Een krachtige start met brug tussen wetenschap en praktijk.
Metabole psychiatrie
Er wordt ingegaan op de definitie van ketose, de geschiedenis van het ketogeen dieet, toepassing voor mentale en neurologische gezondheid, werkingsmechanismen en voorbeelden, waaronder autisme, ADHD en alzheimer. Deze lezing biedt inzicht in wat wetenschappelijk onderbouwd is en wat nog onduidelijk blijft in het veld van metabole psychiatrie en neurologie.
Meer info:
www.lbiresearch.nl
Lipiden, metabolisme en valkuilen
Het metabolisme is in belangrijke mate stuurbaar via leefstijl, waardoor ook hart- en vaatziekten voor een groot deel beïnvloedbaar zijn. Dit roept fundamentele vragen op, zoals: wat is de relatie tussen verzadigd vet en cholesterol, en tussen verzadigd vet en hart- en vaatziekten? En wat levert het gebruik van statines ons op? En welke rol spelen factoren als Apo(ε), Lp(a), het microbioom en een ketogeen dieet bij het ontstaan en de progressie van atherosclerose?
Slaap is onderbuikgevoel
In deze presentatie introduceert Adriano dos Santos The Circadian Matrix™: een systeemgeneeskundig raamwerk dat laat zien hoe microbiële, metabole en moleculaire ritmes samen de slaap- en energieregulatie sturen. Op basis van gepubliceerde studies en samenwerkingen met het Sleep and Circadian Neuroscience Institute van de Universiteit van Oxford wordt duidelijk dat het microbioom een actieve rol speelt in onze slaap-waakcyclus.
Onder meer korteketenvetzuren (SCFA’s), de tryptofaan–serotonine–melatonineroute en microbiële GABA-productie beïnvloeden perifere klokgenen, slaapkwaliteit en herstel. Wanneer deze ritmes verstoord raken, heeft dat gevolgen die verder reiken dan slechte slaap alleen: ook ontstekingsactiviteit, cognitieve prestaties en metabole balans worden aangetast.
Centraal in dit raamwerk staat het GIFTE-D-model, dat zes microbiële routes beschrijft die samen de slaapfysiologie vormgeven: GABA-productie, immuunmodulatie, vezelfermentatie (SCFA’s), tryptofaanmetabolisme, entero-endocriene signalering en dysbiose. Deze inzichten worden vertaald naar de klinische praktijk met nieuwe instrumenten die functionele geneeskunde, slaapdiagnostiek en geavanceerde laboratoriumtesten combineren.
Aan de hand van praktijkcasussen laat dos Santos zien hoe postvirale vermoeidheid, chronische slapeloosheid en door ploegendienst verstoorde darmflora beïnvloedbaar zijn door het opnieuw afstemmen van de darm–hersenen–klok-as. Het Circadian Matrix-protocol maakt daarbij gebruik van gepersonaliseerde chrononutritie, gerichte microbioomtherapie en nutraceutische interventies om ritmische balans te herstellen, mitochondriale functie te ondersteunen en neuro-endocriene patronen te normaliseren.
De sessie sluit af met een vooruitblik op microbiële chronogeneeskunde: een snel ontwikkelend veld waarin multi-omicsdiagnostiek, getimede probiotica en circadiane voeding samenkomen om precieze, persoonsgerichte interventies mogelijk te maken ter ondersteuning van metabole en neurologische veerkracht.
Vanuit een signaal van gevaar via insulineresistentie naar degeneratieve ziekte
Muskiet richt zich op de mechanismen die een suboptimale leefstijl verbinden met ziekte. Belangrijke factoren hierin zijn: chronische stress, voeding, microbiota, slaap, bewegen en milieuverontreiniging. Voor velen beginnen suboptimale leefstijlfactoren reeds in de baarmoeder en ze hebben levenslange gevolgen. Uitgelegd zal worden dat een ongezonde leefstijl wordt opgemerkt door het immuunsysteem. Hierop vinden, voor de overleving absoluut noodzakelijke, metabole aanpassingen plaats, die in een chronische situatie leiden tot de ‘typisch westerse’ ziektes. De wetenschap worstelt reeds decennialang met ‘oorzaak en gevolg’ en daaruit werden de reeds lang achterhaalde mythes over verzadigd vet, zout, cholesterol en andere mythes geboren.
VGBC-workshops
GLP1 bij obesitas
Kortom, GLP1 en andere incretine-routes verdienen een genuanceerde blik. Wat gebeurt er écht als we de darm-hersen-as kunstmatig herprogrammeren? En welke lessen kunnen we hieruit trekken voor natuurlijke optimalisatie van hun metabolisme?
Preventie 2.0 bij diabetes type 2
Preventie 2.0 betekent: gepersonaliseerde leefstijl op basis van het individuele metabole profiel. Aan de hand van praktijkvoorbeelden bespreekt Jeroen hoe verschillen in insulineresistentie, lichaamssamenstelling, slaap, stress en omgevingsfactoren (zoals ultrabewerkt voedsel en verstorende stoffen) de drempel naar medicatiegebruik verlagen. Daarbij komen concrete aanknopingspunten aan bod om op consultniveau andere keuzes te maken: van ‘standaardadvies’ naar maatwerk.
Een tweede pijler is duurzame gedragsverandering. Niet meer kennis, maar beter aansluiten bij motivatie, omgeving en haalbare stappen maakt het verschil. De deelnemers krijgen direct toepasbare tools: hoe je in korte tijd een leefstijl- en metabole quickscan doet, welke één of twee interventies dan het meeste rendement geven, en hoe je met eenvoudige monitoring (zoals middelomtrek, energie, CGM-trends) de medicatiebehoefte kunt uitstellen of verminderen.
Van obesogeen tot insulineresistentie
In toenemende mate is er aandacht voor obesogenen: milieuchemicaliën die het metabolisme kunnen ontregelen. Veel van deze stoffen behoren tot de Endocrine Disrupting Chemicals (EDC’s), die de hormonale regulatie van eetlust, vetopslag en schildklierfunctie kunnen verstoren. Daarnaast is er groeiend inzicht in de rol van de galwegen en galzuursignalering, die via metabole receptoren (zoals FXR en TGR5) invloed uitoefenen op insulinegevoeligheid en glucoseregulatie. Verstoringen binnen dit systeem kunnen bijdragen aan insulineresistentie en daarmee aan de ontwikkeling en instandhouding van obesitas.
Mentale veerkracht, leren & gedrag: de rol van de gut-brain axis bij kinderen en (jong)volwassenen
Tijdens deze workshop neemt dr. ir. Louis Declerck je mee in dit boeiende onderzoeksveld. Hij licht onder meer toe hoe de darmontwikkeling bepalend kan zijn voor mentale veerkracht, met een link naar ADHD en depressie, en hoe het microbioom hier ook op volwassen leeftijd een sleutelrol in kan spelen. Deze workshop nodigt je uit om nieuwsgierig te worden naar de dialoog tussen darm en brein en neemt je mee op zoek naar gepaste behandelmethoden.
Van obesogeen tot insulineresistentie: nieuwe inzichten in metabole ontregeling
Daarnaast is er groeiend inzicht in de rol van de galwegen en galzuursignalering, die via metabole receptoren (zoals FXR en TGR5) invloed uitoefenen op insulinegevoeligheid en glucoseregulatie. Verstoringen binnen dit systeem kunnen bijdragen aan insulineresistentie en daarmee aan de ontwikkeling en instandhouding van obesitas.
Je bent niet te dik, je hebt gewoon te weinig spieren
Vet- en spierweefsel werken nauw samen om het lichaam in energetische balans te houden. Op die manier wordt een voortdurende flow van brandstof voor alle organen en systemen gewaarborgd. Maar wat gebeurt er als je vet wil afbreken zonder dat je spieren gaat opbouwen in de plaats? Je leert begrijpen waarom een tekort aan spiermassa kan bijdragen aan metabole stoornissen en chronische klachten.
De workshop biedt een onderbouwde integrale kijk op gezondheid, met praktische inzichten rond krachttraining en voeding in het behouden of herstellen van de metabole gezondheid.
De stille ontsteking begint in de darm
Mechanisme en impact
LPS activeert het darm-geassocieerde lymfoïde weefsel (GALT), waarin het grootste deel van ons immuunsysteem zich bevindt. Bij chronische blootstelling raakt de immunologische balans verstoord en verspreiden ontstekingssignalen zich door het lichaam. Dit mechanisme verbindt darmgezondheid direct met aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en neurodegeneratieve ziekten. De darm fungeert daarmee niet als geïsoleerd orgaan, maar als regisseur van systemische gezondheid.
Aangrijpingspunt en perspectief
De samenstelling en activiteit van het microbioom wordt sterk gestuurd door voeding. Een hoge inname van (ultra)bewerkte producten en eiwitten kan LPS-productie versterken, terwijl vezelrijke en gefermenteerde voeding juist gunstige bacteriën ondersteunt. Hierdoor ontstaat een praktisch en krachtig aangrijpingspunt voor preventie en leefstijlinterventie.
Chronische ontsteking begint vaak in de darm, maar juist daar ligt ook de sleutel om haar te doorbreken
Het microbioom als metabole kracht
We bespreken hoe bacteriestammen een effect hebben op het circadiaans ritme en daarmee de slaap: van groot belang voor een gezond metabolisme. Andere bacteriestammen ondersteunen juist bij verschillende aspecten van Metabool-geassocieerde Leververvetting (MASLD). Het microbioom heeft namelijk ook impact op insulinegevoeligheid.
Bovendien zoomt Lianne in op welke metabolieten de darmbacteriën zelf produceren, zoals superoxide dismutase (SOD), glutathion en korteketenvetzuren. Deze postbiotica hebben namelijk, als aanvulling op probiotica, een potentieel om via verschillende mechanismen het metabolisme te ondersteunen. En welke rol kunnen parabiotica spelen, ondanks dat zij zelf metabool inactief zijn?
Het microbioom als metabole kracht
We bespreken hoe bacteriestammen een effect hebben op het circadiaans ritme en daarmee de slaap: van groot belang voor een gezond metabolisme. Andere bacteriestammen ondersteunen juist bij verschillende aspecten van Metabool-geassocieerde Leververvetting (MASLD). Het microbioom heeft namelijk ook impact op insulinegevoeligheid.
Bovendien zoomt Lianne in op welke metabolieten de darmbacteriën zelf produceren, zoals superoxide dismutase (SOD), glutathion en korteketenvetzuren. Deze postbiotica hebben namelijk, als aanvulling op probiotica, een potentieel om via verschillende mechanismen het metabolisme te ondersteunen. En welke rol kunnen parabiotica spelen, ondanks dat zij zelf metabool inactief zijn?
Metabole balans in een nieuw licht
Een centrale rol is weggelegd voor leptine, circadiaans ritme en de biologische klok. Jeroen verkent hoe licht (zonlicht versus kunstlicht), temperatuur, bioritme en elektromagnetische omgevingsfactoren direct ingrijpen op leptinesignalering, mitochondriale functie en vet- en suikermetabolisme. Deelnemers ontdekken waarom chronische lichtvervuiling, verstoorde slaap-waakcycli en een overwegend ‘binnenleven’ vaak de missing link zijn bij hardnekkige metabole problemen, ondanks een ogenschijnlijk goed dieet en voldoende beweging.
De workshop is sterk praktijkgericht. Deelnemers krijgen direct toepasbare handvatten om kwantumbiologische principes te vertalen naar leefstijladvies: timing van licht en donker, strategisch gebruik van zonlicht, eenvoudige aanpassingen in dagindeling en manieren om via deze route leptineresistentie en metabole ontregeling te beïnvloeden. Aan het einde beschikken zij over een helder raamwerk om metabole interventies vanuit de kwantumbiologie vorm te geven.
Wanneer vet kruipt waar het niet hoort te zitten
Aan de hand van actuele inzichten wordt duidelijk hoe ectopische vetstapeling ontstaat, welke mechanismen hierachter schuilt en waarom dit proces vaak al lang aan de gang is zonder dat je het merkt. Wat zegt dit type vetopslag over insulinegevoeligheid, inflammatie en orgaanfunctie?
Deze workshop biedt een onderbouwde en integrale kijk op de risico’s van ectopische vetstapeling en plaatst het onderwerp in een bredere context van het moderne westerse leven. Je verlaat de zaal met een verdiept begrip van waar het écht misloopt wanneer vet ‘kruipt waar het niet hoort te zitten’ – en waarom vroegtijdig ingrijpen cruciaal is.
Het darmmicrobioom & (metabole) gezondheid
In deze workshop legt Iris uit hoe het darmmicrobioom bijdraagt aan insulineresistentie en het voorkomen van laaggradige inflammatie als veel voorkomende oorzaken van metabole disbalans en leefstijlgerelateerde aandoeningen. Er wordt ingegaan op de functie van het microbioom, het effect van verschillende typen en structuren voedingsvezels op fermentatie, en de rol van korteketenvetzuren, zoals butyraat.
Aan de hand van wetenschappelijk onderzoek en een praktisch voorbeeld toont Iris hoe prebiotische vezels kunnen bijdragen aan verbeteringen in insulinegevoeligheid, bloedsuikerregulatie en het vetmetabolisme, en hoe deze kennis toepasbaar is in de dagelijkse praktijk met cliënten.
Berberine in perspectief
Casper maakt de vertaalslag van wetenschap naar toepasbaarheid. Na afloop van deze workshoiop heb je een helder en realistisch beeld van de plaats van berberine binnen metabole gezondheid. Je weet wanneer het kan ondersteunen en hoe je het verantwoord kunt integreren binnen een totaaladvies. Praktisch, overzichtelijk en direct toepasbaar.
Metabole rigiditeit: waarom herstel uitblijft
We verkennen hoe het adaptatievermogen van het neuro-endocrien-metabool systeem uitgeput raakt door een langdurige belasting van stress, ontsteking, verteringsstoornissen en neurotransmitterdepletie. In deze toestand slaan evidence-based interventies niet altijd meer aan, omdat het systeem het vermogen tot zelfregulatie heeft verloren.
Aan de hand van herkenbare klinische patronen en geïntegreerde diagnostiek krijg je inzicht in de samenhang tussen metabolisme, HPA-as, neurotransmitters en spijsvertering. Je leert hoe je therapieresistentie beter kunt herkennen en hoe je behandelingen kunt heroriënteren – niet door intensivering van losse interventies, maar via systeemherstel.
Voor gezondheidsprofessionals die vastgelopen trajecten willen doorbreken en op zoek zijn naar realistische en duurzame herstelstrategieën bij complexe, chronische casuïstiek.
Glycatie als graadmeter voor metabole balans
Het thema ‘Metabool in Balans’ wordt hierbij benaderd vanuit de glycoxidatieve stress. We duiken in de interactie tussen suikers en weefseleiwitten en de impact daarvan op de vasculaire en cellulaire integriteit. Ook de hormonale context speelt een subtiele maar wezenlijke rol: een overschot aan glycatieproducten (AGEs) kan de gevoeligheid van hormoonreceptoren beïnvloeden en de endocriene signalering verstoren, wat bijdraagt aan een vicieuze cirkel van metabole ontregeling.
Aan de hand van innovatieve, niet-invasieve autofluorescentie-technologie bespreken we hoe we deze weefselschade objectief in kaart kunnen brengen. Voor de voedingsgeneeskundige biedt dit een concreet handvat om de noodzaak van interventies te onderbouwen en de weg naar metabool herstel te monitoren.