Voedingsgeneeskunde, jaargang 22 (2021), nummer 6

Dossier: Kanker

Dossier

Bewegen tegen kanker

Beweging wordt na voeding het vaakst genoemd als preventiestrategie tegen kanker, maar wordt dat ook bevestigd door de medische literatuur? Het antwoord daarop is niet geheel duidelijk omdat studies verschillende uitkomsten geven en de associatie verschilt per type kanker. Soms gaat het gedeeltelijk om een schijnverband, met name omdat fysieke activiteit ook kankerbevorderend overgewicht terugdringt. Dat neemt niet weg dat er voor enkele typen afdoende bewijs en voor andere duidelijke...

Uit de medische literatuur blijkt dat cannabisgebruik is gerelateerd aan een verhoogde kans op zaadbalkanker. Dat wijkt af van de neutrale of mogelijk gunstige associatie tussen cannabis en andere kankersoorten.

Vasten en kanker

Langdurige calorierestrictie zorgt bij proefdieren voor vermindering van het ontstaan van kanker1 en verminderde tumorprogressie en uitzaaiingen in muizen.2 Ook bij mensen leidt langdurige calorierestrictie tot verbetering van metabole en hormonale waarden die geassocieerd zijn met het risico op het krijgen van kanker.3 Langdurige calorierestrictie is echter niet goed mogelijk als klinische interventie in patiënten met kanker, gezien de lange duur van de...

De relatie tussen voeding en kanker

Er zijn meer dan honderd soorten kanker, elk met een eigen ontstaanswijze. De invloed van voedsel hierop is erg complex. Al vanaf de jaren vijftig van de vorige eeuw hebben studies sterke correlaties aangetoond tussen vele soorten kanker en voedingsfactoren; landen met een hoge vleesconsumptie lieten bijvoorbeeld hoge percentages darmkanker zien.1 Bovendien toonden experimenten bij dieren aan dat de kankerincidentie kon worden beïnvloed door voeding te manipuleren, met overtuigend...

Yoga en zorg na kanker

Chirurg-oncoloog Eva Noorda (47) heeft een lange, vermoeiende werkdag in het Zwolse Isala-ziekenhuis achter de rug. Ondanks dat ze best moe is, gaat ze in alle rust zitten om onze vragen te beantwoorden. Die gaan onder meer over haar voorliefde voor yoga. Niet alleen beoefent ze deze beweegvorm al 25 jaar, ze geeft er ook les in en bespreekt regelmatig met haar patiënten wat yoga zou kunnen doen voor hun herstel. Dat laatste hangt samen met haar inzet om integratieve geneeskunde onderdeel te...

Melatonine en ernstige COVID-19

Al sinds het prille begin van de coronacrisis zijn meerdere reviews verschenen over het potentieel van melatonine tegen COVID-19. Als u denkt: 'melatonine, het slaaphormoon?', dan is het hoog tijd om dat beeld bij te stellen. Melatonine is op de eerste plaats een antioxidant, maar eentje met vele bijrollen die ook betrekking hebben op antivirale bescherming en ontsteking.

‘Leefstijl is geen vrijblijvendheid meer,’ benadrukte voorzitter Iris de Vries in haar opening van ‘De Week van Arts en Leefstijl’ van 22 tot 26 november 2021. Met een uitgebreid en interessant online-programma met nationale en internationale sprekers is leefstijl in al zijn facetten onder de aandacht gebracht bij in totaal maar liefst achthonderd gezondheidsprofessionals. Duidelijk is dat leefstijlgeneeskunde niet alleen steeds meer aandacht krijgt in de zorg, maar dat het ook opgepakt...

Medicinale kruiden tegen prikkelbare darm

Het is gemeengoed: stress heeft invloed op de darmen en is een belangrijke factor in het prikkelbaredarmsyndroom (PDS). Minder bekend is dat het ook in omgekeerde richting werkt: darmen beïnvloeden onze psyche. Psychotherapieën als behandeling tegen PDS kennen dan ook een lange geschiedenis en worden steeds vaker opgenomen in de richtlijnen als evidence-based PDS-behandelingen.

Koken heeft volgens Van Dale meerdere betekenissen. De eerste betekenis is het door verhitting (van vloeistoffen) in een bepaalde toestand komen of in deze toestand brengen. Koken betekent ook het bereiden van gerechten. Veel van het voedsel dat we eten is door ons zelf of door de producent gekookt. Verreweg het meeste fruit en een aantal groenten kunnen ook ongekookt, dat wil zeggen rauw, gegeten worden. Volgers van een raw food dieet (raw-foodisten) koken helemaal niets.

De psychische gezondheid van Nederlanders staat momenteel ernstig onder druk. Stress, angstige en neerslachtige gevoelens komen in toenemende mate voor. Fytotherapeutica kunnen ondersteuning bieden bij milde psychische klachten en (soms) als adjuvans worden ingezet naast reguliere therapie. In dit artikel zal niet alleen worden ingegaan op het kruidengebruik waarvoor klinische onderbouwing beschikbaar is, maar wordt tevens een uiteenzetting gegeven van ontwikkelingen in het veld.

Ziekte van Lyme: facts & fiction

De voortbrenger van de ziekte van Lyme geeft haar geheimen niet prijs. Feit is dat veel patiënten met symptomen blijven zitten en dat de lymebacterie goed uitgerust is om in het lichaam te 'persisteren'. Toch is het moeilijk te bewijzen wat op het eerste gezicht zo vanzelfsprekend lijkt: dat die symptomen effectief veroorzaakt worden door persisterende bacteriën. Precies die paradox wordt in dit artikel uitgespit. Als appendix bespreken we het potentieel van fytotherapie.

Ecologisch boeren

Kan een uitgeputte en met pesticiden mishandelde aarde ooit nog goede voeding voortbrengen? Gewassen die voldoende antioxidanten en mineralen bevatten die we als mens zo hard nodig hebben om gezond te blijven? De zorgen daarover nemen toe en niet alleen in ons vakgebied. Steeds meer ‘bewuste’ burgers zien de relatie tussen voeding en gezondheid. En beseffen ook dat overschakelen naar duurzame landbouw geen kwestie is van luxe, maar langzamerhand noodzakelijk wordt. Hoewel het er op dit...

Verschillende collega’s van de schrijfster gingen haar recentelijk voor met boeken over leefstijl. Daarin combineerden ze hun reguliere medische kennis met die van de complementaire geneeskunde: de integrale aanpak. Moedig, zeker in een vakgebied dat tot een aantal jaren terug geneigd was andere soorten geneeswijzen buiten de deur te houden. Met verve introduceerden deze mensen een nieuw artsengeluid. Astrid Vester is arts voor integrale, leefstijl- en energetische geneeskunde en durft er in...

Rol van ijzer in het lichaam

IJzer speelt een belangrijke rol voor de hartspier. Een nieuwe cohortstudie laat zien dat een ijzertekort een risicofactor is voor overlijden door hart- en vaatziekten. Ongeveer 12% van de cardiovasculaire sterfgevallen binnen een follow-up periode van tien jaar zou niet hebben plaatsgevonden als er geen functioneel ijzertekort aanwezig geweest zou zijn.