Voedingsgeneeskunde, jaargang 21 (2020), nummer 4

Dossier: brein

Dossier

Evidence-base voor nutritionele psychiatrie

Aan de betekenis van voeding voor de lichamelijke gezondheid ligt een sterke wetenschappelijke basis ten grondslag, maar deze is veel minder solide ten aanzien van de psychische gezondheid. Dat is wat vooral opvalt in het lijvige rapport Voeding en psychische gezondheid gedurende de levensloop dat onlangs verscheen op aanvraag van ZonMw. Volgens de onderzoekers, van de Universiteit Maastricht en de Open Universiteit in Heerlen, zijn er veel hiaten in de kennis over de relatie...

Voeding, darm en bloed-hersenbarrière

Leaky brain is een vrij nieuwe en populaire term die in toenemende mate in publicaties verschijnt. Het staat voor verhoogde permeabiliteit van de bloed-hersenbarrière. Onderzoekers leggen een verband tussen een verstoorde barrièrefunctie van de hersenen en neurodegeneratieve effecten. In geen enkele publicatie ontbreekt de relatie met de darm, aangezien het bestaan van de hersen-darm-as inmiddels een wetenschappelijk feit is. Een overzicht van de stand van zaken op het gebied van oorzaken,...

De ziekte van Parkinson is een ingewikkelde, degeneratieve aandoening die gepaard gaat met een afstervingsproces van bepaalde hersencellen. De oorzaak is niet precies bekend, maar het inzicht in de ziekte heeft wel een verdere verdieping gekregen door de ontdekking van risicofactoren en meer recent doordat de relatie kon worden gelegd met het darmmicrobioom. De levenskwaliteit heeft sterk te lijden onder parkinson, maar kan door leefstijl- en voedingsmaatregelen verbeteren.

Darm en autisme

Om nog niet geheel duidelijke redenen is de afgelopen decennia het aantal personen met de diagnose autisme wereldwijd enorm gestegen. Een brede biopsycho-ecologische aanpak kan helpen om deze trend beter te begrijpen en te beïnvloeden. Leefstijl, voeding en verstorende omgevingsfactoren blijken het darmmicrobioom, het vruchtwater en het neuro-immuunsysteem een autistisch profiel te kunnen bezorgen. Een passend behandelplan besteedt dan ook aandacht aan...

Geneeskunst

Aanvankelijk zou deze column gaan over ‘genieten’. De coronacrisis heeft me echter doen besluiten om het niet over genieten, maar over geneeskunde te hebben. Genees en kunde. Volgens de Van Dale is kunde: “kennis in een vak van wetenschap; = bekwaamheid”. Kennis dus. Om geneeskunde te kunnen bedrijven, is kennis nodig. Bij het ontbreken van kennis is genezen onmogelijk.

Marian de van der Schueren

Op 1 juni werd Marian de van der Schueren benoemd tot buitengewoon hoogleraar Diëtetiek aan Wageningen University & Research. Ze is er trots op de éérste Nederlandse hoogleraar diëtetiek te zijn. “De tijd is rijp om het vakgebied diëtetiek wetenschappelijk en volwaardig vorm te geven”.

COVID-19 en hoeveel bewijs hebben we nodig?

We hoorden het de afgelopen tijd regelmatig. “Er is geen bewijs” voor: mondkapjes, aerosolen, 1,5 meter, vitamine D, hydroxychloroquine, verspreiding door kinderen, etc.1 We hebben te maken met het ‘argument van onwetendheid’. Daarbij wordt aangenomen dat een stelling onwaar is, omdat niet bewezen is dat deze waar is. Of, omgekeerd, dat deze waar is, omdat niet bewezen is dat het gestelde onwaar is.2 Soms is het onderwerp niet eens...

Magnesium en calcium, epigenetica

Een onderzoeksgroep verbonden aan de Vanderbilt University in Nashville heeft waargenomen dat aanpassing van de calcium-magnesiumverhouding verstandelijke functies met 9,1% verbetert en dat die ook het methylatiepatroon op het ApoE-gen beïnvloedt. Ze hebben deze ontdekking gedaan tijdens analyse van de Personalised Prevention of Colorectal Cancer Trial, waarin 250 deelnemers een gepersonaliseerd magnesiumsupplement voorgeschreven kregen. De verbetering van...

Voeding tegen reuma

Mensen met reumatoïde artritis (RA) krijgen meestal van hun reumatoloog te horen dat voeding slechts een beperkte rol speelt bij hun aandoening. Ze bedoelen hiermee te zeggen dat er onvoldoende wetenschappelijk bewijs beschikbaar is dat (gedeeltelijke) vervanging van medicatie door voedingsinterventies rechtvaardigt.1 Toch wil dat niet zeggen dat voeding geen of slechts een beperkte rol speelt bij het ontstaan en de progressie van deze ziekte. Bijna...

Calanus

Calanusolie, de nieuwste generatie omega-3-vetzuren, is rijk aan een scala ontstekingsremmende stoffen, waaronder EPA, DHA, stearidonzuur en vetalcoholen. De gezondheidseffecten van calanusolie zijn daardoor mogelijk breder dan die van visolie. Klinische studies tonen aan dat calanusolie een effect heeft bij overgewicht en overgewichtgerelateerde laaggradige ontsteking, zoals bij diabetes mellitus type 2 en cardiovasculaire problematiek. Aandoeningen die vooral...