Voedingsgeneeskunde, jaargang 18 (2017), nummer 1

Nieren overhoop

Dossier

Nierziekte en voeding

De nieren verwijderen afvalstoffen en bepalen de mineraalbalans. Nierdisfunctie heeft een grote impact op het lichaam, in zoverre zelfs dat patiënten niet zozeer aan nierdisfunctie ten onder gaan, wel aan hart- en vaatziekte en andere complicaties. Nierdisfunctie veroorzaakt uremie, ontsteking, oxidatieve stress, hormonale ontregelingen, anorexie en dysbiose. Inname van calorieën, vezels, proteïne, fosfaat, calcium, kalium, magnesium, vitamine D en vitamine K moet goed op elkaar afgestemd...

Bijnieren en stress

Vroeg of laat krijgt iedereen te maken met stress. Het wordt omschreven als een toestand waarin iemand verkeert wanneer er geen evenwicht is tussen de eisen die aan die persoon gesteld worden en diens mogelijkheden om aan die eisen tegemoet te komen (Houtman 1999a). Overigens is het bekend dat met een gezonde dosis stress niets mis is. Integendeel, het helpt ons om op tijd te komen, deadlines te halen en prestaties te leveren. Maar soms slaan de vele stimuli te ver door of houden te lang aan...

Nieren bij diabetes

Diabetische nefropathie, chronische nierziekte door diabetes mellitus, leidt in twintig tot veertig procent van de gevallen tot nierfalen. Een gebrekkige glycemische controle, hyperlipidemie, hypertensie en daarmee samenhangende AGE-vorming, oxidatieve stress, endotheeldisfunctie en laaggradige ontsteking bevorderen (progressie van) deze diabetescomplicatie. Voornamelijk in preklinische studies is aangetoond dat diverse (fyto)nutriënten diabetische nefropathie remmen, waaronder berberine,...

Fosfatidylserine voor de hersenen

De lichaamseigen synthese van fosfatidylserine verloopt moeizamer bij het ouder worden. Om die reden zou fosfatidylserine (een membraanfosfolipide) opgevat moeten worden als semi-essentieel nutriënt.1 Een afname van fosfolipiden in hersencelmembranen, vooral van fosfatidylserine, staat in verband met geheugenstoornissen en andere cognitieve stoornissen.2

Complementaire geneeswijzen in Nederland
In december verscheen Geneeswijzen in Nederland. Handboek complementaire behandelwijzen voor professionals. Een boek waarvan arts Paul van Dijk de eerste negen drukken voor zijn rekening nam (de eerste druk in 1976, de laatste in 2003). Medisch socioloog Corwin Aakster en klinisch epidemioloog Fleur Kortekaas namen zijn erfenis over en maakten een geheel herziene versie.
Verzadigde vetten en het hart

Nog niet zo lang geleden werden vetten gedemoniseerd, en dan vooral de verzadigde vetten. Recentere waarnemingen lijken dit te ontkrachten dan wel te bevestigen. Dat wetenschap geen duidelijk antwoord geeft, is een feit. Hoe gaan wetenschappers dan hiermee om?

Apneu, een niet te onderschatten slaapstoornis

Op 17 maart is het de Internationale Dag van de Slaap (World Sleep Day), bedoeld om wereldwijd de aandacht te vestigen op het belang van ongestoorde herstellende slaap voor de gezondheid. Slaapproblemen vormen een directe bedreiging voor de gezondheid. Maar liefst 45% van de wereldbevolking lijdt onder slaaptekort, al dan niet ontstaan door slaapstoornissen, waarvan het obstructieve-slaapsyndroom (OSAS) de belangrijkste en tevens minst onderkende is.

Magnesiummetaal

Magnesium is een essentiële voedingsstof, die regelmatig en in voldoende hoeveelheid moet worden geconsumeerd om een tekort te voorkomen. Van de totale hoeveelheid magnesium in het lichaam (circa 20 mmol/kg vetvrije massa, totaal circa 20 - 26 gram) bevindt zich 60 % in botweefsel, 39 % in lichaamscellen en 1% in de extracellulaire ruimte (weefselvloeistof, lymfe, 0,3 % in serum). Een derde van in botweefsel opgeslagen magnesium fungeert als buffer. Dit magnesium kan naar het bloed ‘lekken’...

Bronnen van fytinezuur

Fytinezuur (fytaat) heeft de reputatie van een antinutriënt: het zou de opname van broodnodige mineralen verhinderen. In werkelijkheid zal dit zelden een probleem vormen, vandaar het belang van een genuanceerd beeld van fytaat. De sterke binding tussen fytaat en mineraal kan zelfs in ons voordeel zijn.

Hartgezond

Ter preventie van hart- en vaatziekten wordt vaak gegrepen naar statines. Ook bij gezonde mensen. Amerikaanse richtlijnen leggen daarnaast niet meer de nadruk op voedingsstofgroepen (koolhydraten, vetten), maar op volwaardige voedingspatronen.25 Toch is het ook interessant om de ontwikkelingen rond afzonderlijke voedingsstoffen te volgen, zoals vitamine C, omega-3 en foliumzuur.

Cannabis medicinaal

In de negentiende eeuw werd cannabis opgenomen in de British Pharmacopeia als geneesmiddel bij epilepsie, spasmen en misselijkheid. In 1932 verdween het daaruit vanwege onder andere de variabele samenstelling en de aanwezigheid van opiaten. Sinds 2003 is het in Nederlandse apotheken op recept verkrijgbaar, op dit moment in vijf verschillende variëteiten, die de afgelopen jaren dezelfde biochemische samenstelling behielden door het kweken onder gelijke omstandigheden. Het is een bijzondere...