Toevlucht nemen tot frisdrank tijdens een zware inspanning onder de hete zon is geen goed idee. Onderzoekers van de University at Buffalo, New York, hebben acute nierschade opgetekend bij 12 volwassenen die zware arbeid moesten verrichten bij een temperatuur van 35°C en die zich laafden aan liters frisdrank. De experimentele omstandigheden waren vergelijkbaar met wat arbeiders tijdens een halve werkdag doen en drinken.
De nieren hebben heel wat te verduren tijdens een zware inspanning bij een hoge temperatuur. Inspanning, hittestress en dehydratie zijn drie afzonderlijke factoren die de bloedtoevoer naar de nieren doen dalen. Frisdrank verhoogt die belasting op de nieren. Dat bleek uit de grotere toename in serum-creatinine en urine-NGAL (markers voor nierschade), de gedaalde urineproductie 's nachts en het hoger aantal gevallen van stadium 1-nierschade. Ook vasopressine en serum-urinezuur gingen omhoog.
De studie liet 12 gezonde volwassen deelnemers vier keer drie kwartier lang zwoegen bij 35 °C: een half uur wandelen, en een kwartier slaan met een zware hamer of heffen van zware werkinstrumenten. Na elke sessie konden ze een kwartier zittend uitrusten en een halve liter vocht tot zich nemen. In het eerste experiment kregen ze water en in het tweede experiment, 7 dagen later, frisdrank. Kenmerken van de frisdrank die de deelnemers dronken, waren het hoge fructosegehalte (130 g/l) en het lage fosforgehalte. Andere relevante ingrediënten waren cafeïne (154 mg/l), natrium (170 mg/l) en kalium (20 mg/l).
De onderzoekers leggen de oorzaak bij de hoge osmotische waarde van frisdrank die door het hoge gehalte van oploste stoffen ontstaat. Frisdranken zijn hypertoon, dat wilt zeggen dat de darmen water gaan afgeven om de geconcentreerde stoffen te verdunnen. Frisdranken hydrateren het lichaam dus minder goed dan water. Een marker voor dehydratie is vasopressine, die door het drinken van frisdrank effectief toegenomen was (maar niet door het drinken van water).
Een tweede oorzaak is fructose. Tijdens dehydratie produceren de nieren zelf fructose (als afbraakproduct van sorbitol). Het wegwerken van fructose vereist ATP, een belangrijke energiebron voor lichaamscellen. De onderzoekers achten het zeer waarschijnlijk dat fructose uit frisdrank bijkomende stress geeft. Zowel fructose als dehydratie doen het urinezuurniveau in het serum toenemen, nog een mogelijke bron van overlast voor de nieren.
De onderzoekers hechtten weinig belang aan de cafeïne die ook in de frisdrank aanwezig was. Cafeïne heeft slechts een klein vochtafdrijvend effect dat enkel bij rust meetbaar is.
Referenties
Chapman CL, Johnson BD, Sackett JR et al. Soft Drink Consumption During and Following Exercise in the Heat Elevates Biomarkers of Acute Kidney Injury. Am J Physiol Regul Integr Comp Physiol. 2019 Jan 2. doi: 10.1152/ajpregu.00351.2018.
Nieuwsbriefartikel
Rubriek
Onderzoek
Auteur
Editienummer
