Kip versus soja, vlak voor rijst
Eerst proteïne, dan witte rijst: kip versus soja

Volgens onderzoekers uit Singapore eet je liever soja dan kip voorafgaand aan een portie witte rijst. Witte rijst veroorzaakt een stevige piek in de bloedsuiker, maar het vooraf eten van proteïnerijke voeding gaat dit tegen, en soja doet dit beter dan kip. Dat konden de onderzoekers ook aantonen aan de hand van andere markers.

Preloading heet dit: dertig minuten vlak voor een (koolhydraatrijke) maaltijd eet je een stukje proteïne, waardoor het spijsverteringskanaal processen in gang zet die de postprandale glycemie verbeteren. Preloading zou dan beter werken dan co-ingestie: kip of soja samen met de witte rijst eten. Ter info: met aminozuren werkt preloading ook.

Soja gevolgd door rijst zorgde voor een trage toename van glucose, gevolgd door een trage afscheiding van insuline, maar een sterke toename van glucagon-like peptide-1 (GLP1), glucose-dependent insulinotropic polypeptide (GIP) en triglyceriden. Kip lokte een snelle toename in insuline uit, waarbij GLP1, GIP en triglyceriden trager vrijkwamen. Als 195 (mmol/L×min) de maat is voor de hoeveelheid glucose is die in een tijdspanne van drie uren in het bloed verschijnt na het eten van enkel witte rijst, dan was die voor kip-rijst 95 en die voor soja-rijst 74.

Een te hoge postprandiale glycemie geldt als cardiovasculaire risicofactor. Volgens de onderzoekers zijn de glucosepieken na een maaltijd sterker geassocieerd met aderverkalking dan de nuchtere glucosespiegel of zelfs het HbA1c-niveau. Een zorgvuldige samenstelling van maaltijden kan dus een kostenbesparende en doeltreffende manier zijn om diabetes aanvullend te behandelen.

Duidelijk had soja minder insuline nodig om dezelfde hoeveelheid glucose weg te werken dan kip, wat soja bovendien efficiënter deed. Het type proteïne doet er dus toe. Plantaardige proteïnen hebben een andere aminozuursamenstelling dan dierlijke proteïnen, en dat alleen al zou de effecten kunnen verklaren. Maar aminozuren zijn niet de enige verklaring, want soja bevat ook isoflavonen en andere fytonutriënten.  

Hoewel het vetgehalte van elke testmaaltijd gelijk was, leidde soja tot een hogere triglyceridepiek. In hoeverre een postprandriale triglyceridepiek schadelijk is, of even schadelijk is als een gedurig verhoogde nuchtere triglycerideniveau, moet nog verder onderzocht worden.

Referenties

Sun L, Goh HJ, Govindharajulu P et al. Comparative efficacy of preloading plant-based versus animal-based proteins in evoking insulin and incretin responses to attenuate postprandial glucose. Eur J Nutr. 2025; 64(4):155 doi:10.1007/s00394-025-03675-0