Financiële banden met de industrie beïnvloeden resultaten van wetenschappelijke studies, dat is ook in de voedingswetenschappen een bekend probleem. De voedingsindustrie vertegenwoordigt een enorme markt, dus door invloed uit te oefenen op de wetenschappelijke gang van zaken kan winst geboekt worden. Maar financiële belangen zijn niet de enige vorm van belangenverstrengeling, schrijven de Amerikaanse professoren in gezondheidsonderzoek en statistiek John Ioannidis en John F. Trepanowski in een opmerkelijk opiniestuk verschenen in de JAMA.
Vele voedingswetenschappers schrijven boeken rond hun visie op voeding en diëten. Dat ze daarmee geld verdienen en dus een financieel belang hebben bij een bepaalde theorie over voeding, is niet het enige probleem. Het feit dat een voedingswetenschapper zijn visie bij een groot publiek naar buiten brengt - via lezingen, boeken, internet, via televisie enzovoort - kan een heldere kijk op de feiten verstoren en zelfs resultaten van studies vertekenen.
Elke voedingswetenschapper moet elke dag kiezen wat hij vandaag zal eten en tegelijk ervoor zorgen dat die keuze geen invloed heeft op zijn onderzoekswerk. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar in werkelijkheid kan dat dik tegenvallen. Een voedingswetenschapper kan vanwege culturele of religieuze redenen een bepaald dieet aanhangen. Kan hij dat dieet dan wel verwerpen als ongezond, als wetenschap dat aantoont?
John Ioannidis pleit daarom ervoor dat auteurs hun voorkeur voor dieet of zelfs voedingssupplementen kenbaar maken in publicaties rond voeding, net zoals dat voor financiële belangen dat nu vaak wordt gedaan. Niet om de integriteit van de auteur in twijfel te trekken, wel omwille van de transparantie. De lezer kan dan zelf uitmaken hoe hij die boodschap moet interpreteren en de studieresultaten in de juiste context plaatsen. De disclosure kan bij de lezer scepticisme uitlokken, maar ook bewondering.
Ioannidis JPA, Trepanowski JF. Disclosures in Nutrition Research: Why It Is Different. JAMA. 2018 Feb 13;319(6):547-548.