Amyotrofe laterale sclerose (ALS) is een spierziekte die veroorzaakt door een gestaag afsterven van zenuwcellen die de spieren aansturen. Een van de oorzaken van dat afsterven is een toename van oxidatieve stress te wijten aan een defect SOD-enzym. SOD (superoxide-dismutase) ruimt continu vrije radicalen op en heeft voor dit proces koper en zink als cofactoren nodig. Het defect aan SOD is een gevolg van een slechte binding aan zink.
Onderzoekers van verschillende Amerikaanse instituten hebben dit bij muizen ontdekt die ook een defect SOD-enzym dragen en die daardoor ALS ontwikkelen. Het defecte SOD kan blijkbaar geen zink vasthouden, maar wel koper. In plaats van vrije radicalen te neutraliseren gaat het koperatoom ingebed in SOD massaal peroxynitriet produceren, en dus de oxidatieve stress versterken.
Door deze muizen meer zink te geven, zodat de kans groter is dat er toch een zinkatoom in het defecte enzym terechtkomt, kan de ziekte een beetje vertraagd worden. Een andere tactiek is het wegkapen kan koper (chelatie).
We zouden dus verwachten dat de ziekte verergert als we koper toedienen. Het toedienen van koper-ATSM had net het tegenovergestelde effect. Zowel de spieren als de overleving verbeterden met deze therapie. Koper-ATSM verhoogt zelfs de expressie van het defecte SOD, al gedraagt het SOD zich nu niet meer defect. Na verder onderzoek vonden de wetenschappers dat het koper zich uitsluitend in zenuwcellen van het ruggenmerg bevond en aldaar het defecte SOD stabiliseerde.
Koper-ATSM wordt in de geneeskunde gebruikt om tumoren in beeld te krijgen.
Referenties
Roberts BR, Lim NK, McAllum EJ, Donnelly PS et al. Oral treatment with Cu(II)(atsm) increases mutant SOD1 in vivo but protects motor neurons and improves the phenotype of a transgenic mouse model of amyotrophic lateral sclerosis. J Neurosci. 2014 Jun 4;34(23):8021-31
Nieuwsbriefartikel
Rubriek
Onderzoek
Auteur
Editienummer
