De lever is een orgaan dat we vaak alleen zien in het kader van fysieke ontgifting. Een interne schoonmaakdienst die zwijgend zijn werk doet, zolang wij hem niet te veel belasten. Maar wie in de praktijk met mensen werkt, ziet al snel dat de lever veel meer vertelt dan alleen iets over voeding of alcohol.

In mijn werk als psycholoog en orthomoleculair therapeut zie ik regelmatig een opvallende samenloop: mensen die fysiek tekenen van leverbelasting vertonen, blijken emotioneel ook veel te hebben gedragen. Langdurige stress, onverwerkte situaties en emoties - met name frustratie en boosheid - gaan opvallend vaak samen met het gevoel ‘veel op de lever te hebben’.

Hoewel hiervoor binnen de westerse geneeskunde (nog) geen eenduidig causaal bewijs bestaat, beschrijven oosterse geneeskundesystemen zoals de Traditionele Chinese Geneeskunde al eeuwenlang iets wat in de praktijk herkenbaar is: klachten laten zich vaak pas werkelijk transformeren wanneer ze op meerdere lagen worden benaderd. Niet óf het lichaam, óf de psyche, maar het samenspel daartussen.

De lever is biochemisch gezien al een ware multitasker: hij verwerkt hormonen, metaboliseert voedingsstoffen, breekt afvalstoffen af en speelt een sleutelrol in onze energiehuishouding. Tegelijkertijd staat hij voortdurend in contact met ons stresssysteem. Chronische spanning en altijd ‘aan’ staan, zijn geen abstracte concepten, maar signalen die hun weg vinden naar het lichaam.

In de praktijk zie ik dat wanneer mensen starten met fysieke ondersteuning of ontgifting van de lever, er vaak méér gebeurt dan alleen fysiek herstel. Emoties die lang onderdrukt zijn geweest, dienen zich aan. Oude pijn, frustraties of boosheid die geen ruimte kregen, omdat het destijds niet veilig was om te voelen. Alsof er deurtjes opengaan, om niet alleen biochemisch op te ruimen, maar ook psychisch ruimte te maken.

Daarom zie ik de lever niet als een orgaan dat je even snel een opkikker geeft met een sappenkuur. Maar als een delicaat en wijs wezen dat met respect behandeld mag worden. Ontgiften is geen trend of snelle reset. Het is een proces dat draagkracht vraagt. Niet alleen van het lichaam, maar ook van de psyche. Dat vraagt om vertraging, om een bedding waarin iemand zich veilig genoeg voelt om te voelen wat zich aandient, en vaak ook om begeleiding.

Al is het maar om te begrijpen hoe intelligent het menselijk lichaam is. Zo vaak hoor ik dat mensen het idee hebben dat hun lichaam ‘niet meewerkt’. Alsof het zich tegen hen heeft gekeerd. Mijn ervaring is dat het lichaam juist niets liever wil dan balans, voortdurend bewegend richting homeostase.

Gezondheid is naar mijn idee geen strijd, maar een moedig en eerlijk proces. De moed om te kijken naar wat je al te lang bij je draagt. Hetzij van jezelf, hetzij van anderen. De zachtheid om het niet allemaal in één keer te willen oplossen. En het vertrouwen dat lichaam en psyche samenwerken, als je ze daar de ruimte voor geeft.

Misschien is dat wel de diepere betekenis van iets ‘op je lever hebben’. Niet iets wat weg moet, maar iets wat gezien, erkend en verwerkt wil worden. De lever als symbool van transformatie: niet alleen afvoeren, maar transformeren. Niet onderdrukken, maar integreren.

Dus de volgende keer dat iemand zegt: ‘Ik heb dit echt op mijn lever’, luister dan eens voorbij deze woorden. Misschien vertelt iemand (on)bewust precies, wat op meerdere lagen aangekeken mag worden.

En misschien is dát wel waar echte heling begint. 