Veel transvetzuren in voeding verhogen kans op dementie

Een voeding met een hoog gehalte aan transvetzuren verhoogt de kans op het ontwikkelen van dementie. Dat concluderen Japanse onderzoekers nadat ze tien jaar lang ruim 1600 mensen gevolgd hadden.

In mei 2019 is een Europese wet over transvetzuren ingevoerd. Deze wet bepaalt dat levensmiddelen over twee jaar niet meer dan 2% industriële transvetzuren in het eindproduct mogen bevatten. Dit in verband met hun nadelige invloed op de gezondheid. Transvetzuren ontstaan tijdens het industrieel harden van oliën. In Nederland hebben de oliën- en vettenbedrijven de gehaltes aan industriële transvetzuren in hun producten al eerder teruggedrongen.

In dit onderzoek werd de elaïdinezuurspiegel (trans 18:1 n-9) in het bloed gebruikt als biomarker voor de inname van industrieel transvet. In totaal 1628 Japanners vanaf 60 jaar (gemiddeld 70 jaar) zonder dementie werden gevolgd vanaf hun screening (2002-2003) tot november 2012. De serumspiegels van elaïdinezuur werden gemeten en ze werden verdeeld in kwartielen. 

Gedurende de follow-up-periode ontwikkelden 377 deelnemers een vorm van dementie, waarvan 247 ziekte van Alzheimer en 102 vasculaire dementie. Van de 407 die startten met de hoogste elaïdinezuurspiegels ontwikkelden 104 dementie. Hogere serumspiegels van elaïdinezuur waren significant geassocieerd met een groter risico op het ontwikkelen van dementie in het algemeen en op de ziekte van Alzheimer na aanpassing op traditionele risicofactoren.

De associatie bleef significant na aanpassing op voedingsfactoren zoals energie-inname en inname van verzadigd- en onverzadigd vet. Deelnemers met de laagste elaïdinezuurspiegels hadden 52% minder kans op het ontwikkelen van dementie in vergelijking tot de deelnemers met de hoogste spiegels. De onderzoekers vonden geen significante associatie tussen serumspiegels van elaïdinezuur en vasculaire dementie. Voedingsmiddelen met de hoogste bijdrage aan transvetzuren waren: zoet gebak, margarine, caramelsnoep, croissants, creamers (non-zuivel), ijsjes en Japanse rijstcrackers.

Het lijkt erop dat een hoge elaïdinezuurspiegel een risicofactor is voor het ontwikkelen van dementie in het algemeen en ziekte van Alzheimer later in het leven.

Verschenen in de nieuwsbrief van 6 november 2019