Luteïne belangrijk voor het geheugen?

De serumspiegel van het carotenoïde luteïne houdt verband met een verbeterde geheugenfunctie bij volwassenen met overgewicht (BMI ≥ 25 kg/m2). Andere carotenoïden laten dit effect niet zien, zo blijkt uit een recente studie die uitgevoerd werd aan de Universiteit van Illinois.

Carotenoïden uit de voeding stapelen in neuraal weefsel en bij mensen met overgewicht zijn deze daar vaak in mindere mate aanwezig. Gezien de negatieve associatie tussen obesitas en geheugen in reeds uitgevoerd onderzoek, is het mogelijk dat een betere carotenoïdenstatus bijdraagt aan neuroprotectieve effecten bij mensen met overgewicht.

Luteïne is vooral bekend in relatie tot de gezondheid van de ogen, maar talrijke studies met gegevens van primaten, kinderen, mensen van middelbare leeftijd en ouderen ondersteunen het belang van luteïne bij de gezondheid van de hersenen. Gegevens van hersenweefsel van kinderen laten zien dat ongeveer 60% van het totale carotenoïdegehalte in het hersenweefsel uit luteïne bestaat.1En dat terwijl de voeding voor slechts 12% uit luteïne bestaan. Het lichaam heeft blijkbaar een voorkeur voor de hersenen als het om luteïne gaat. Uit een studie uit 2017 bij rhesusmakaken bleek dat een met luteïne verrijkte zuigelingenvoeding verhoogde spiegels in de hersenen veroorzaakte.2

In deze studie legden de onderzoekers de carotenoïde-innames en serum carotenoïdespiegels vast van 94 volwassenen met overgewicht tussen 25 en 45 jaar.3De deelnemers werden onderworpen aan specifieke geheugentesten. Dit werd gedaan door deelnemers items te laten plaatsen op een plek waar ze ze eerder gezien hadden (reconstructie). De opdracht werd beoordeeld voor nauwkeurigheid bij het plaatsen van het item tijdens deze reconstructie. Na aanpassingen voor leeftijd, geslacht en BMI bleek dat alleen luteïne geassocieerd was met de geheugenprestatie. 

De auteurs vermoeden dat dit te maken heeft met de anti-oxidatieve en anti-inflammatoire eigenschappen van luteïne. Mensen met overgewicht hebben een grotere kans op oxidatieve en inflammatoire stress. Inflammatie is nadelig voor de functie van de hippocampus. Er is meer klinisch onderzoek nodig om de relatie tussen serum luteïne en geheugen beter te kunnen begrijpen, in het bijzonder bij mensen met zwaar overgewicht.

Verschenen in de nieuwsbrief van 28 juni 2019