Zijn er voedingsfactoren die een infectie met de hoogrisico typen van het humaan papillomavirus (HPV) kunnen tegengaan en daarmee indirect de ontwikkeling van baarmoederhalskanker kunnen afremmen? In een recente Italiaanse studie wordt daarop een bevestigend antwoord gegeven voor een aantal antioxidanten. Vooral zink is van belang.
Er bestaan meer dan 200 varianten van het humaan papillomavirus. Daartoe behoren, naast de mildere vormen die genitale wratten kunnen veroorzaken, ook de typen die worden aangeduid als hoogrisico HPV (hrHPV). Van 13 typen, die seksueel worden overgedragen, is vastgesteld dat ze baarmoederhalskanker kunnen veroorzaken. Dat kan gebeuren als de infectie, na immunologische controle binnen één tot twee jaar, blijft bestaan. Het voortduren van de infectie bevordert de progressie van laesies die voorloper van baarmoederhalskanker kunnen zijn. Dat proces kan zeker 15 jaar duren.
In een eerdere studie (2018) hadden deels dezelfde auteurs laten zien dat de kans op een hrHPV-infectie en baarmoederhalskanker kleiner is bij een mediterraan dieet dan bij een westers dieet.[1] Nu keken zij specifieker naar de rol van acht (categorieën) antioxidanten, namelijk mangaan, selenium, vitamine A, vitamine C, vitamine E, zink, carotenoïden en flavonoïden.
Deelnemers aan het onderzoek[2] waren 251 vrouwen zonder afwijkende cellen in de baarmoederhals. Zij werden op hrHPV getest en gecategoriseerd als positief (n = 84) of negatief (n = 167). De inname van de genoemde antioxidanten werd vastgesteld met een voedselfrequentievragenlijst. Om hun cumulatieve en mogelijk synergistische effect te bepalen, werd tevens gebruik gemaakt van de Composite Dietary Antioxidant Index (CDAI).
Na aanpassing voor verstorende factoren werd het volgende verband gevonden. Bij de hrHPV-positieve vrouwen was de inname van mangaan, zink en de vitaminen A en C lager dan bij degenen die negatief waren. Wanneer naar alle acht tezamen werd gekeken, viel vooral de negatieve associatie op tussen zinkinname en een positieve status. Vrouwen die goed scoorden op de cumulatieve inname van antioxidanten (hoog CDAI – derde tertiel) liepen minder kans op hrHPV dan de vrouwen van wie de inname laag was (CDAI eerste tertiel). Volgens de auteurs kan gecombineerde antioxidant-inname het hrHPV-risico verlagen.
[1] Barchitta M, Maugeri A, Quattrocchi A, Agrifoglio O, Scalisi A, Agodi A. The Association of Dietary Patterns with High-Risk Human Papillomavirus Infection and Cervical Cancer: A Cross-Sectional Study in Italy. Nutrients. 2018;10(4):469. https://www.mdpi.com/2072-6643/10/4/469/htm
[2] Barchitta M, Maugeri A, La Mastra C, et al. Dietary Antioxidant Intake and Human Papillomavirus Infection: Evidence from a Cross-Sectional Study in Italy. Nutrients. 2020;12(5):E1384. Published 2020 May 12. https://www.mdpi.com/2072-6643/12/5/1384/htm