Behalve een te laag kan ook een te hoog geboortegewicht negatief uitwerken op de gezondheid van de moeder en het kind. De seleniumstatus lijkt één verklarende factor te zijn bij deze macrosomie, ook wel large-for-gestational age (LGA) genoemd. De betekenis van selenium werd onderzocht in een Poolse studie onder zwangere vrouwen.
Macrosomie wordt meestal omschreven als een geboortegewicht van meer dan 4000, soms 4500, gram. Bij een bovengemiddelde grootte van de foetus duurt de bevalling langer en moet vaker gebruik worden gemaakt van kunstverlossing of moet een keizersnede worden toegepast. De zwangere heeft onder meer een hogere kans op uitscheuren tijdens de bevalling en bloedverlies daarna. Het kind heeft een groter risico om overgewicht te ontwikkelen en op diabetes, hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten op latere leeftijd.
De oorzaken van LGA zijn niet altijd duidelijk. Het kan komen door zwangerschapsdiabetes: door stijging van de bloedsuikerspiegel krijgt de baby meer glucose binnen en groeit daardoor extra. Overgewicht van de aanstaande moeder kan eveneens een rol spelen. Het beeld is daarmee niet volledig: ook de status van voedingsstoffen kan van betekenis zijn.
De studie was gebaseerd op de gegevens van 330 vrouwen uit een prospectief cohort, in 2015-2016 gerekruteerd in Poznań, Polen. Vergeleken werden de 66 van hen die een kind met een te hoog gewicht ter wereld brachten en de 264 anderen van wie het het kind een normaal geboortegewicht had. Aan het eind van het eerste zwangerschapstrimester werd de moederlijke status gemeten van koper, ijzer, zink en selenium. Deze vier micronutriënten kennen een relatie met overgewicht bij kinderen, adolescenten en volwassenen: hogere koperniveaus en lagere niveaus van de andere drie. De vraag was nu of dit verband ook opgaat voor de pasgeboren baby.
Uit de resultaten bleek geen verband met koper, ijzer en zink. Bij vrouwen in het laagste kwartiel van selenium echter was het risico op LGA driemaal zo hoog als bij vrouwen in het hoogste kwartiel. Dat verband bestond ook bij vrouwen die zelf geen overgewicht hadden, maar dan alleen wanneer het jongetjes betrof; voor meisjes gold dat niet. De studie levert daarmee een voorlopig bewijs voor het belang van een optimale seleniuminname ter voorkoming van LGA.
Lewandowska M, Lubiński J. Serum Microelements in Early Pregnancy and their Risk of Large-for-Gestational Age Birth Weight. Nutrients. 2020 Mar 24;12(3). https://www.mdpi.com/2072-6643/12/3/866/htm