Ander ingrediënt bepaalt effect van zoetstof
Ander ingrediënt bepaalt effect van zoetstof

Amerikaanse onderzoekers van de Yale University hebben een doorbraak geforceerd in de controverse rond suikervervangende zoetstoffen. De combinatie van sucralose en maltodextrine lokt neurologische en metabole veranderingen uit die zich met de afzonderlijke ingrediënten niet voordoen.

In het experiment dronken 45 volwassenen die voordien geen regelmatige consument waren van caloriearme zoetstoffen, gedurende twee weken dagelijks een blikje frisdrank die gezoet was met 0,06 g sucralose, 30 g tafelsuiker of de combinatie van sucralose en 32 g maltodextrine, een niet-zoete koolhydraat. De insulinerespons was hoger in de derde groep volgens meting 30 en 120 minuten na inname.

In een apart onderdeel deden ook dertien adolescenten mee. Bij hen werd enkel nuchtere insulineniveau gemeten, maar bij twee deelnemers uit de combi-groep werd zo'n grote insulinesprong gemeten dat dat deel van de studie werd stopgezet.

Uit hersenscans bleek bovendien dat de respons op een zoete prikkel gedaald was enkel bij deelnemers uit de combi-groep. Geen enkele drank had invloed op smaakperceptie of smaakvoorkeur.

De combi-groep was opgezet als controlegroep, maar onverwacht werd het de focus van de studie. In een daarop volgend experiment maten de onderzoekers het effect van maltodextrine op insuline. Die test was negatief: maltrodextrine kan dus niet verantwoordelijk zijn voor de insulinerespons.

Aanvankelijk wilden de onderzoekers de 'ontkoppelingshypothese' op de proef stellen. Volgens die hypothese komen de kwalijke effecten van zoetstoffen voort uit het ontkoppelen van zoete smaak en calorieën. Omdat het lichaam energie verwacht bij een zoete smaakprikkel, zou glucose-intolerantie ontstaan wanneer energieloze zoetstoffen ingenomen worden. Deze studie weerlegt die hypothese.

De onderzoekers geven een aantal alternatieve verklaringen voor hun resultaten. Sucralose bindt aan receptoren die ook glucose-transporters activeren. Mogelijk wordt dat systeem overprikkeld in combinatie met maltodextrine.

De implicaties zijn in ieder geval verregaand. In fastfoodrestaurants worden caloriearme frisdranken tijdens koolhydraatrijke maaltijden gedronken. In hoeverre de nieuwe hypothese opgaat voor andere zoetstoffen zal ook nog onderzocht moeten worden.
 

Referenties

Dalenberg JR, Patel BP et al. Short-Term Consumption of Sucralose with, but Not without, Carbohydrate Impairs Neural and Metabolic Sensitivity to Sugar in Humans. Cell Metab. 2020 Mar 3;31(3):493-502.e7