Voordelen linolzuur voor hart overschat
Voordelen linolzuur voor hart overschat

Nieuwe bewijzen uit oudere gerandomiseerde gecontroleerde studies tonen aan dat vervanging van verzadigd vet in het dieet door onverzadigde linolzuurrijke plantaardige olie (omega-6) wel effectief het cholesterol verlaagt, maar de kans op overlijden door hart- en vaatziekten niet vermindert. Dat stellen Amerikaanse onderzoekers van de National Institutes of Health (Bethesda, Maryland) in een publicatie in het British Medical Journal.

Voor deze systematische review en meta-analyse maakten de onderzoekers gebruik van oude ongepubliceerde ruwe gegevens uit de MCE studie (Minnesota Coronary Experiment, 1968-1973). Daarnaast keken ze ook naar de gegevens van meer recente vergelijkbare eerder gepubliceerde onderzoeken, waarbij studies met grote hoeveelheden omega-3 EPA en DHA werden uitgesloten voor analyse om de resultaten niet te vertroebelen. Uiteindelijk omvatte de analyse niet eerder gepubliceerde documenten over 9423 mannen en vrouwen (20-97 jaar), longitudinale gegevens over cholesterol van 2355 deelnemers die het dieet minimaal een jaar volgden en 149 autopsierapporten.

Deelnemers verbleven in een verpleeghuis of in één van de zes psychiatrische staatsziekenhuizen in Minnesota. De interventiegroep kreeg een cholesterolverlagend dieet dat rijk was aan linolzuur uit maïsolie en margarines met maïsolie ter vervanging van verzadigd vet. Het bevatte 50 % minder verzadigd vet en 280 % meer linolzuur dan het ziekenhuisdieet voorafgaand aan het onderzoek. Het dieet van de controlegroep was juist hoog in verzadigd vet uit dierlijke vetten, gewone margarines en bakvet, in die tijd ook nog rijk aan transvetten. Hier bleef bij de start van het onderzoek het percentage verzadigd vet gelijk en nam de hoeveelheid linolzuur met 38 % toe, waardoor in deze groep ook een kleine cholesterolverlaging te verwachten was, maar veel minder dan bij de interventiegroep.

Uit de analyse bleek dat de consumptie van linolzuurrijke oliën (omega-6) inderdaad een positief effect heeft op het cholesterol. Tegen de verwachting in leidde dit echter niet tot een verminderde kans op hartziekten. In de MCE studie bleken deelnemers van 65 jaar en ouder zelfs een 35 % hogere kans op overlijden als gevolg van hartziekten te hebben bij elke 30 mg/dL (0.78 mmol/L) verlaging van cholesterol. Onderzoekers weten dit aan oxidatie van de lipoproteïnen van cholesterol waar oudere mensen maar ook rokers en zware drinkers gevoeliger voor zijn.

De onderzoekers moesten concluderen dat het niet publiceren van alle gegevens van de MCE studie eraan hebben bijgedragen dat de voordelen van plantaardige oliën jarenlang zijn overschat en de mogelijke risico's ernstig onderschat. Plantaardige oliën, rijk zijn aan linolzuur, zijn bijvoorbeeld zonnebloemolie, sojaolie, maïsolie, saffloerolie en katoenzaadolie.

Referenties

Ramsden CE, Zamora D, Hibbeln JR et al. Re-evaluation of the traditional diet-heart hypothesis: analysis of recovered data from Minnesota Coronary Experiment (1968-73). BMJ 12 april 2016; 353 doi:10.1136/bmj.i1246