Samenstelling vetcelmatrix bepaalt kans op jojo-effect
Samenstelling vetcelmatrix bepaalt kans op jojo-effect

Genetische variatie in componenten van de extracellulaire vetcelmatrix is van invloed op de kans om na afvallen weer aan te komen. Die componenten zijn bovendien verschillend voor mannen en vrouwen. Dat blijkt uit een studie van wetenschappers uit Maastricht, Kopenhagen en Lausanne als onderdeel van het DiOGenes-programma, waaraan acht Europese landen deelnamen. De resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Genes & Nutrition.

In totaal volgden gedurende acht weken 496 gezonde deelnemers (310 vrouwen, 159 mannen) met overgewicht en obesitas een laagcalorisch dieet (800-1000 kcal per dag) met een follow-up tot zes maanden. Na het dieet van acht weken kregen de deelnemers willekeurig één van de vier vetarme onderhoudsdiëten met verschillende glycemische index (GI) en eiwitgehalte voorgeschreven. Na zes maanden werd het effect op hun lichaamsgewicht berekend.
 

Daarnaast werd genetische data verzameld van 2903 genvarianten (single nucleotide polymorphisms, SNPs) van 124 genen gerelateerd aan eiwitten van de extracellulaire matrix (ECM-genen). Uit een regressie-analyse kwamen zes significante EMC-SNPs naar voren bij mannen: drie SNPs in het POSTN-gen en SNPs in de LAMB1, COL23A1 en FBLN5-genen.

Bij mannen zorgde bijvoorbeeld een SNP op COL23A1 voor aanleg voor gewichtstoename door een ander type collageen en een hogere gevoeligheid voor ontstekingen. Op POSTN vergroot het C/C-genotype de kans op gewichtstoename na gewichtsverlies. Bij vrouwen werd één SNP gevonden in het FN1-gen, waarbij het A/A genotype geassocieerd werd met gewichtstoename na gewichtsverlies.

De samenstelling van de extracellulaire matrix van vetcellen speelt een belangrijke rol in regulatie van het lichaamsgewicht. Gewichtsafname zorgt mogelijk voor vetcelstress tussen de vetcel en zijn extracellulaire matrix. Aanvullend onderzoek is nodig voor toetsing van de conclusies op een groter cohort en om het mechanisme achter het jojo-effect te verhelderen.

Referenties

Roumans NJT, Vink RG, Gielen M et al. Variation in extracellular matrix genes is associated with weight regain after weight loss in a sex-specific manner. Genes Nutr. 19 nov 2015, 10(6): 56. doi: 10.1007/s12263-015-0506-y