Australische onderzoekers analyseerden bestaande wetenschappelijke literatuur over de effecten van intensieve zoetstoffen, waaronder sacharine, aspartaam, sucralose, acesulfaam-K en steviolglycosiden. Ze doorzochten PubMed, Scopus en Google Scholar naar Engelstalige publicaties tot januari 2025. De narratieve review omvat observationele onderzoeken, experimentele studies en klinische interventiestudies bij gezonde mensen en mensen met type 2-diabetes. Omdat het geen systematische review betreft, vermelden de auteurs geen totaal aantal deelnemers.

De onderzoekers richtten zich vooral op de invloed van zoetstoffen op de bloedsuikerregulatie, insulineafgifte, darmhormonen en het darmmicrobioom. Zoetstoffen kunnen zoetreceptoren activeren die niet alleen op de tong, maar ook in de darm en alvleesklier voorkomen. Experimenteel onderzoek laat zien dat deze receptoren onder meer de afgifte van GLP-1 en GIP en de opname van glucose in de darm kunnen beïnvloeden.

De klinische resultaten verschillen per zoetstof. De meeste onderzoeken vinden geen duidelijk effect van aspartaam op de glucosehuishouding. Voor acesulfaam-K wijzen beperkte gegevens eveneens op weinig acute effecten. Onderzoek naar sacharine en sucralose levert tegenstrijdige resultaten op. Sommige studies tonen een verminderde glucosetolerantie of een sterkere insulinereactie, terwijl andere geen veranderingen aantonen.

Daarnaast kunnen sacharine en sucralose bij sommige mensen de samenstelling van het darmmicrobioom veranderen. Onderzoek met overdracht van darmbacteriën naar muizen ondersteunt een mogelijk oorzakelijk verband tussen deze veranderingen en een verminderde glucosetolerantie.

De auteurs benadrukken dat zoetstoffen niet allemaal dezelfde metabole effecten hebben. De beschikbare gegevens rechtvaardigen geen algemene conclusie dat zoetstoffen de bloedsuikerregulatie verbeteren of verslechteren.

De bewijskracht blijft beperkt door kleine onderzoeksgroepen, uiteenlopende doseringen, korte interventies en verschillen in onderzoeksopzet. Vooral langdurige, goed gecontroleerde studies bij mensen met type 2-diabetes ontbreken.