Calcium en vitamine D gelden al jaren als belangrijke supplementen voor sterke botten. Een omvangrijke nieuwe meta-analyse zet vraagtekens bij routinematig gebruik voor de preventie van botbreuken en vallen. Calcium, vitamine D en de combinatie van beide leveren bij de meeste volwassenen weinig tot geen klinisch relevante bescherming tegen fracturen of vallen.
Onderzoekers analyseerden 69 gerandomiseerde gecontroleerde studies met in totaal 153.902 volwassenen die geen medicamenteuze behandeling voor osteoporose kregen. De mediane leeftijd bedroeg 71,2 jaar en 84% van de studies includeerden deelnemers met een gemiddelde leeftijd van minimaal 65 jaar. De meeste deelnemers woonden zelfstandig en hadden geen hoog risico op fracturen of vallen. Slechts 19 studies onderzochten populaties met een hoog risico. De onderzoekers vergeleken suppletie met calcium, vitamine D of beide met placebo of geen behandeling. De mediane follow-up bedroeg twee jaar. De primaire uitkomstmaat was het optreden van een fractuur; daarnaast keken de onderzoekers onder meer naar heup-, wervel- en niet-wervelfracturen en vallen.
Calcium alleen verlaagde het totale fractuurrisico niet significant. Voor vitamine D vond de analyse evenmin een effect. De combinatie van calcium en vitamine D gaf wel een statistisch significante afname van het totale fractuurrisico, heupfracturen en niet-wervelfracturen. De absolute verschillen bleven echter onder de vooraf vastgestelde grenzen voor klinische relevantie. Bovendien hing een belangrijk deel van dit effect samen met één studie onder vrouwen met een zeer hoog fractuurrisico.
De auteurs concluderen dat calcium- en vitamine D-supplementen, afzonderlijk of gecombineerd, weinig tot geen klinisch relevant voordeel bieden voor de preventie van fracturen en vallen. De resultaten ondersteunen daarom geen routinematige suppletie met dit specifieke doel.
De studie kent belangrijke beperkingen. Veel oorspronkelijke trials includeerden mensen met een normaal vitamine D-gehalte en een relatief laag fractuur- of valrisico. Voor hoogrisicogroepen en bewoners van zorginstellingen bleef het bewijs beperkter. Ook verschilden doseringen en behandelduur en stonden sommige studies eigen supplementgebruik in de controlegroep toe. De conclusies gelden bovendien niet voor mensen die osteoporosemedicatie gebruiken.
Massé O, Mercurio CM, Dupuis S et al. Calcium, vitamin D, or combined supplementation to prevent fractures and falls: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2026 May 20;393:e088050.