Kunnen we psychische aandoeningen herleiden tot een simpel tryptofaantekort? Diverse experimenten waarbij een acuut tekort uitgelokt wordt, suggereren dat 'tryptofaanuitputting' wel degelijk verregaande psychische gevolgen heeft.
Studies tonen met name aan dat acute tryptofaanuitputting:
- impulsiviteit verhoogt bij adolescenten die zich verminken;
- reactieve agressie uitlokt bij ADHD-patiënten;
- ADHD-patiënten agressievere beslissingen doet nemen;
- depressief maakt, vooral bij personen die neiging tot neerslachtigheid hebben;
- optreden van symptomen van autisme kan verklaren;
- een rol speelt bij slapeloosheid;
- negatieve cognitieve effecten heeft;
- verslaving kan uitlokken, bv. alcoholisme.
Tryptofaan is onmisbaar omdat het de enige grondstof is voor de aanmaak van serotonine, een neurotransmitter betrokken bij vele emotionele processen. Tryptofaanuitputting veroorzaakt dus een tekort in serotonine; extra tryptofaan kan daarom baat hebben bij psychiatrische patiënten. Ook is vitamine B6 belangrijk bij de omzetting van tryptofaan naar serotonine.
Maar tryptofaan en serotonine zijn niet de enige stoffen relevant voor psychiatrische stoornissen. Andere neurotransmitters en hersenhormonen spelen evenzogoed een rol in emotie, ritme en gedrag. Tryptofaan kan bovendien omgezet worden in andere stoffen, bv. kynureenzuur(*) en quinolinzuur, in omstandigheden van ontstekingen. Dit zijn neurotoxische stoffen.
Kunnen tryptofaansupplementen dan hersenontstekingen en neurotoxiciteit induceren? Japanse gezonde vrouwen die tot vijf gram tryptofaan nemen gedurende drie weken, ondervonden weliswaar geen ongewenste bijwerkingen. Nicotinamide in de urine nam toe, wat duidt op een toename van de vitamine B3-synthese. Echter was er ook een toename van kynurenine, kynureenzuur, anthranilzuur en quinolinzuur in de urine.
In suppletiestudies worden dosissen gebruikt van 1,8 tot 3 gram per dag, maar recent zijn experimenten gedaan met slechts 60 mg tryptofaan verwerkt in 30 gram ontbijtgranen, wat ook de slaap verbeterde. De ochtend is een goed tijdstip om tryptofaan in te nemen.
Hiratsuka C, Fukuwatari T et al. Supplementing healthy women with up to 5.0 g/d of L-tryptophan has no adverse effects. J Nutr. 2013 Jun;143(6):859-66
Boccuto L, Chen CF et al. Decreased tryptophan metabolism in patients with autism spectrum disorders. Mol Autism. 2013 Jun 3;4(1):16
Young SN. The effect of raising and lowering tryptophan levels on human mood and social behaviour. Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci. 2013 Feb 25;368(1615):20110375
Fikke LT, Melinder A et al. The effects of acute tryptophan depletion on impulsivity and mood in adolescents engaging in non-suicidal self-injury. Hum Psychopharmacol. 2013 Jan;28(1):61-71
Zimmermann M, Grabemann M et al. The effects of acute tryptophan depletion on reactive aggression in adults with attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) and healthy controls. PLoS One. 2012;7(3):e32023
Kötting WF, Bubenzer S et al. Effects of tryptophan depletion on reactive aggression and aggressive decision-making in young people with ADHD. Acta Psychiatr Scand. 2013 Aug;128(2):114-23
Carhart-Harris RL, Nutt DJ et al. Equivalent effects of acute tryptophan depletion on REM sleep in ecstasy users and controls. Psychopharmacology (Berl). 2009 Oct;206(2):187-96
van Donkelaar EL, Blokland A et al. Mechanism of acute tryptophan depletion: is it only serotonin? Mol Psychiatry. 2011 Jul;16(7):695-713