In twee recente studies is onderzocht of vitamine B12, van belang voor het functioneren van het zenuwstelsel, tegen neuropathische pijn kan worden ingezet. De bevindingen zijn niet eenduidig. Voor zover wel zinvol, kunnen de uitkomsten van belang zijn. Want gewone pijnstillers kunnen tegen deze zenuwpijn weinig uitrichten en andere medicatie is niet voldoende effectief en kent bijwerkingen.
De onderzoeken richten zich op perifere neuropathie, die tal van oorzaken kent. De klachten uiten zich in een stoornis in de gevoelssensatie (paresthesie) en een pijn die tintelend, prikkend, stekend of brandend kan zijn.
Voor de eerste studie1 werden 24 onderzoeken, waaronder 16 RCT’s, opgenomen in een review. De meeste daarvan gingen over perifere neuropathie in het algemeen of hadden specifiek betrekking op door diabetes, alcoholisme of chemotherapie geïnduceerde neuropathie. De bewijsvoering in deze onderzoeken werd naar niveau gerangschikt.
Voor B12 als algemene pijnbestrijder bij neuropathie werd bewijs gevonden volgens niveau 3. Dat betekent goed opgezet onderzoek met een controlegroep, maar zonder randomisatie. Dat effect trad op wanneer B12 afzonderlijk werd toegediend of in combinatie met een ander middel (bijvoorbeeld alfaliponzuur) of behandeling (bijvoorbeeld acupunctuur). Dat niveau gold ook voor ‘entrapment’ neuropathie (tunnelsyndroom, beknelde zenuw) en eveneens wanneer alleen werd gekeken naar neuropathie veroorzaakt door diabetes of alcoholisme. Wanneer toegepast bij post-herpetische neuralgie – pijnklachten na het doormaken van gordelroos - was het bewijs van niveau 2. Dat betekent dat het gebaseerd was op tenminste één RCT van goede kwaliteit. B12 was niet bewezen effectief bij door chemotherapie veroorzaakte neuropathie.
De tweede studie2 laat zien dat het effect van B12 op neuropathische pijn niet vaststaat. Daarbij moet bedacht worden dat het onderzoek betrekking had op methylcobalamine, een actieve vorm van B12. Het was een meta-analyse, gebaseerd op 15 studies met in totaal 1707 patiënten. Er werd hier wat breder gekeken dan alleen naar pijnklachten, maar bijvoorbeeld ook naar de zenuwgeleiding. Vertraging daarvan kan worden afgeremd door methylcobalamine, indien toegepast als onderdeel van een combinatietherapie. Een ander verschil was dat voor de analyse alleen perifere neuropathie werd meegenomen voor zover veroorzaakt door diabetes of herpes.
In deze studie werd geen bewijs gevonden dat methylcobalamine de pijnklachten bij de onderzochte neuropathie-vormen verminderde. De vraag of B12 in welke vorm dan ook zinvol kan worden ingezet tegen neuropathische pijn, valt hierdoor niet met zekerheid te beantwoorden.
- Julian T, Syeed R, Glascow N, Angelopoulou E, Zis P. B12 as a Treatment for Peripheral Neuropathic Pain: A Systematic Review. Nutrients. 2020;12(8):E2221. https://www.mdpi.com/2072-6643/12/8/2221/htm
- Sawangjit R, Thongphui S, Chaichompu W, Phumart P. Efficacy and Safety of Mecobalamin on Peripheral Neuropathy: A Systematic Review and Meta-analysis of Randomized Controlled Trials. J Altern Complement Med. 2020;10.1089/acm.2020. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32716261