De wetenschappers noteerden deze effecten:

• lagere geheugencapaciteit, want de muizen vonden minder snel hun weg terug in de Morris water maze test (een doolhoftest);
• toename van oxidatieve stress in de hersenen, waargenomen aan de hand van malondialdehyde;
• toename van stikstofmonoxide in de hersenen, wat de onderzoekers vertalen als een toename van nitrosatieve stress;
• daling van glutathion in de hersenen;
• daling van glucose in de hersenen;
• daling van neurotransmitters zoals serotonine, noradrenaline en dopamine.

Een belangrijke tekortkoming in de studie is de onderhuidse injectie van aspartaam, terwijl aspartaam normaal oraal ingenomen wordt en snel afgebroken wordt in de darmen. De auteurs gaan er evenwel van uit dat het aspartaam in het onderhuidse weefsel op dezelfde manier afgebroken wordt. Belangrijk element is wel dat zeer weinig andere studies uitgevoerd werden waarbij aspartaam chronisch toegediend werd. De meeste experimenten gebruikten acute dosissen van 500-2000 mg/kg.

Aspartaam wordt in meer dan 6000 producten en 500 farmaceutische producten gebruikt als zoetmiddel, onder meer in medicatie voor kinderen. Het grootste deel van de bevolking krijgt aspartaam binnen via frisdranken. Aspartaam is allang onderwerp van discussie, beschouwingen die de overheden meestal als ongefundeerd beschouwen. 'Aspartaam is het meest onderzochte additief', hoor je dan, maar een garantie voor veiligheid is dit niet, integendeel. We weten immers dat aspartaam in de darmen afgebroken wordt tot methanol, DPK, aspartaam en fenylalanine.

Onlangs heeft het Europese voedselagentschap EFSA in een ontwerp-opinie (*) verklaard dat aspartaam geen gezondheidsrisico's inhoudt voor de volksgezondheid. Tegelijkertijd is het duidelijk dat aspartaam niet voor iedereen veilig is (zie casestudies bij fibromyalgie en migraine). Uit het keuringsproces van de EFSA blijkt dat de EFSA nota nam van alle argumenten, maar in het voorlopige besluit is daarvan niets terug te vinden. Helemaal onverwacht is dit niet, als je kunt indenken welke gevolgen een aspartaamverbod (of aspartaamwaarschuwing) heeft voor bepaalde takken van de voedingsindustrie.

Als je het rapport van de EFSA leest, dan merk je ook dat met kleine bevolkingsgroepen geen rekening gehouden wordt. Ja, sommige kinderen nemen veel aspartaam in, 'maar niet veel hoger dan de toegelaten norm' en 'slechts in heel weinig gevallen'. Verder: 'The National Experts agree that consumers who believe they have adverse reactions to any food should seek medical advice.' Gezondheidsinstanties weten niet goed hoe ze moeten omgaan met dergelijke 'anekdotische' evidentie. Dat is cruciaal, want mensen die gevoelig zijn voor aspartaam treffen we aan in wachtzalen van huisartsen, die met hun 'onverklaarbare klachten' geen raad weten.

Het aspartaamdebat mag ons ook niet afleiden van het frisdrankenprobleem in het algemeen. De recentste studies zijn klaar en duidelijk: wie regelmatig frisdrank drinkt - hetzij gesuikerd, hetzij met andere zoetstoffen - heeft een hogere risico op prostaatkanker (mannen), non-hodgkin lymfoma, multiple myeloma en te vroege geboorte (zwangerschap). Frisdranken zijn dus onderdeel van een ongezonde levensstijl.

(*) Update "EFSA completes full risk assessment on aspartame and concludes it is safe at current levels of exposure" Press release EFSA, 10 dec 2013