Seleniumstatus als voorspeller hart- en vaatziekten en sterfte
Seleniumstatus als voorspeller hart- en vaatziekten en sterfte

De seleniumstatus blijkt een goede voorspeller te zijn van het risico op hart- en vaatziekten en sterfte. Duitse en Zweedse wetenschappers vergeleken personen met verschillende concentraties selenium en ontdekten een sterk verband tussen een tekort aan het sporenelement en een verhoogd risico. Maar tegelijkertijd moet worden gewaakt voor een teveel aan selenium.

Trefwoorden

Als indicator van de seleniumstatus kan de concentratie van selenoproteïne-P in het plasma worden gemeten. Deze belangrijkste selenoproteïne, ook wel aangeduid met SELENOP, is een transporteiwit dat hoofdzakelijk wordt geproduceerd door de lever en zorgt voor het transport van selenium naar de lichaamsweefsels. In het onderzoek werd de concentratie SELENOP bepaald onder deelnemers aan het Malmö Preventive Project, een prospectieve cohortstudie.

Na uitsluitingen werden 4366 personen zonder hart- en vaatproblemen in de studie betrokken en gevolgd over een gemiddelde tijd van 9,3 jaar. Zij werden ingedeeld in kwintielen, met plasmaconcentraties SELENOP uiteenlopend van 3,7 mg/L (laagste kwintiel) tot 7,7 mg/L (hoogste kwintiel). Deze kwintielwaarden werden vervolgens in verband gebracht met de primaire uitkomstmaten. Dat waren cardiovasculaire sterfte, all-cause mortality en het optreden van ischemische hartziekte, hartinfarct of beroerte.

Vergeleken met het laagste kwintiel SELENOP waren de risico’s op alle drie de uitkomstmaten significant lager in de kwintielen 2–5. Dat gold ook wanneer afzonderlijk de kans op hartinfarct of beroerte werd bepaald. De risico’s namen geleidelijk af naarmate SELENOP hoger was en waren het laagst in kwintiel 4. Daarboven namen de risico’s, inclusief het aantal sterfgevallen, geleidelijk aan weer toe. Hoewel de optimale seleniumstatus niet bekend is, wijst dit er op dat de interactie met de (cardiovasculaire) gezondheid statistisch verloopt volgens de U-curve: te weinig is risicovol, maar te veel ook.

Uit het onderzoek wordt duidelijk dat het behoren tot de 20% van het laagste kwintiel samengaat met een aanzienlijk verhoogd risico op cardiovasculaire ziekte of sterfte. Volgens de auteurs is het voor deze groep noodzakelijk dat studies worden gedaan naar de effecten van seleniumsuppletie op de preventie van cardiovasculaire problemen.

Referenties

Schomburg L, Orho-Melander M, Struck J, Bergmann A, Melander O. Selenoprotein-P Deficiency Predicts Cardiovascular Disease and Death. Nutrients. 2019 Aug 9;11(8). https://www.mdpi.com/2072-6643/11/8/1852/htm