Love handles zijn niet zo onschuldig als ze lijken. Volgens een onderzoekersteam van Joslin Diabetes Center en Harvard Medical School in Boston blijkt namelijk dat bruin vet met andere organen communiceert door het zenden van kleine moleculen, die de activiteit van genen bepalen in andere delen van het lichaam. De ontdekking van deze nieuwe route van cel-celcommunicatie geeft aan dat bruin vetweefsel een veel grotere rol speelt in het reguleren van de stofwisseling dan eerder werd gedacht. De studie werd gepubliceerd in het gerenommeerde Britse tijdschrift Nature.
Eerdere studies hebben al vastgesteld dat vetweefsel hormonen maakt, die zorgen dat de hersenen de eetlust reguleert. Maar in deze studie werd een andere boodschapper van vet gevonden: kleine stukjes genetisch materiaal, zogenaamde microRNAs of miRNAs. Deze stukjes RNA beïnvloeden de genexpressie en daarmee de eiwitproductie door het hele lichaam. Sommige bewegen zich, gebundeld in kleine pakketjes als exosomen vrij door de bloedbaan. Hoge niveaus van sommige miRNAs worden in verband gebracht met ziekten als obesitas, diabetes, kanker en hart- en vaatziekten.
Het onderzoeksteam bestudeerde genetisch gemanipuleerde muizen met minder vetweefsel dan normaal dankzij een ontbrekend enzym voor de aanmaak van miRNAs en een minder effectieve glucoseomzetting. Het circulerend miRNA-niveau in de bloedbaan bleek laag. Door bij deze muizen vet van normale muizen te transplanteren herstelden deze miRNA-niveaus naar normale waarden, wat erop wijst dat de meeste miRNAs in exosomen uit vetweefsel vandaan komen. Alleen transplantatie met bruin vet, gespecialiseerd in vetverbranding en temperatuurregulatie, droeg bij aan herstel van de glucoseomzetting in de genetisch gemanipuleerde muizen. Getransplanteerd wit vet, gespecialiseerd in vetopslag, deed dat niet.
Bruine vetcellen bleken ook genen in organen te regelen door het verzenden van moleculaire boodschappers. Door levercellen in de muizen fluorescerende doelmoleculen voor miRNA te laten produceren, was zichtbaar dat verlaging van het miRNA-niveau voor een daling in levercelfluorescentie zorgde. Dit bevestigde dat bruin vetweefsel via exosomen met de lever kan communiceren en de genexpressie kan reguleren. Exosomale miRNAs van bruin vet bleek ook de expressie van een belangrijk stofwisselingsgen in levercellen te reguleren: FGF21. De onderzoekers hopen dat deze bevindingen tot nieuwe behandelmogelijkheden zullen leiden.
Thomou T, Mori MA, Dreyfuss JM et al. Adipose-derived circulating miRNAs regulate gene expression in other tissues. Nature, feb 2017;542:450–455 doi:10.1038/nature21365