Is genetische modificeerde folaatrijke rijst een oplossing voor ontwikkelingslanden? Volgens onderzoekers van de Universiteit van Gent wel. Zij ontwikkelden een rijst met een 100 keer hoger gehalte aan folaat ter voorkoming van ernstige gezondheidsproblemen door folaattekorten in ontwikkelingslanden. Folaat zit met name in groene bladgroenten en peulvruchten en van nature weinig in rijst en andere granen. En rijst wordt overwegend geconsumeerd in ontwikkelingslanden.
De ontwikkelde rijst kon echter niet lang bewaard worden zonder dat dit ten koste ging van het folaatgehalte: na een half jaar bewaren was de hoeveelheid folaat met de helft verminderd. Dieter Blancquaert (Universiteit van Gent) besloot een rijstvariëteit te ontwikkelen met niet alleen nog meer folaat (150 keer het gehalte in gewone rijst), maar ook die minder snel afbreekt. Voor een stabielere verbinding werd hij geïnspireerd door moedermelk dat een eiwit bevat dat met folaat bindt, waardoor het optimaal wordt doorgegeven aan de zuigeling.
Blancquaert ontwikkelde op basis van een folaatbindend eiwit in koemelk een synthetisch gen - de vertaling van het dierlijke gen naar de plantenwereld - en introduceerde het in rijst. Ook sleutelde hij aan het assemblageproces van folaat. Normaal heeft een folaatmolecuul een negatief geladen staart. Door die langer te maken, kan folaat moeilijker uit de cel ontsnappen en bindt het beter met de stabiliserende eiwitten.
Het onderzoek heeft een proof-of-concept opgeleverd, maar daarmee ligt deze rijst nog niet op iemands bord. Het moet eerst op de markt gebracht worden. Volgens Blancquaert bevat 100 gram van deze rijst voldoende folaat om te voldoen aan de dagelijkse behoefte in ontwikkelingslanden.
Blancquaert D, Van Daele J, Strobbe S et al. Improving folate (vitamin B9) stability in biofortified rice through metabolic engineering. Nat Biotechnol. Okt 2015; 33(10):1076-8. doi: 10.1038/nbt.3358