John PA Ioannidis is een bekende naam in de nutritionele onderzoekswereld. De uiterst veelbelovende resultaten van de recente PREDIMED-studie (primary prevention of cardiovascular disease with a mediterrranean diet) neemt hij echter op de korrel. Deze trial berekende het effect van een mediterraan dieet (rijk aan olijfolie of rijk aan noten) op cardiovasculaire voorvallen en kwam uit op een reductie van 30 %. 'Waarschijnlijk zijn deze resultaten sterk overdreven', schrijft Ioannidis in een editorial van BMJ. 'Bovendien werden er fouten gemaakt in de studieopzet.'
'Deze studie is wel een grote stap in de goede richting,' vervolgt hij, 'maar grotere studies zijn nodig. PREDIMED telde 7000 deelnemers, dat moeten er zeker 70.000 zijn.' Volgens de laatste cijfers zouden we 25 % van alle doden in de VS mogen toeschrijven aan een slecht dieet, ook dat vindt Ioannidis onwaarschijnlijk. Tabaksgebruik en lichaamsbeweging komen zelfs niet in de buurt van zo'n reductie. Toch wilt hij daarmee het belang van voeding niet minimaliseren: 'Al zou het werkelijke cijfer maar een fractie van 25 % zijn, dan nog verdient voeding alle nodige aandacht.
Vooral in observationele studies moeten we opletten met resultaten waarbij risicoreducties van 50 % genoteerd worden. Als we voor een (enkelvoudig) nutriënt een risicoverlaging van 10 % vinden, dan is dat al heel wat. Interventiestudies met enkelvoudige voedingsstoffen zijn daarom hopeloos, storing van andere factoren zul je nooit kunnen wegwerken!
In feite zit het onderzoek rond voeding zoals dat vandaag bedreven wordt, al jaren in een slop. We steken er veel geld in, maar we boeken weinig zinvolle resultaten.
Ioannidis JP. Implausible results in human nutrition research. BMJ. 2013 Nov 14;347:f6698