Een kleine dosis psilocybine kan ervaring van transcendentie en focus op het zelf versterken, effecten die ook beoefenaars van meditatie beogen. Dat beweren Zwitserse artsen op basis van een studie met 40 doorwinterde beoefenaars van meditatie. Psilocybine is de hallucinogene stof uit kaalkopje, een groep van paddenstoelen waarvan enkele soorten als paddo's verkocht worden. Meditatie zou zelfs de eventueel angstwekkende respons van psilocybine tegengaan. Zelfs na vier maanden konden de effecten van een eenmalige dosis nog gemeten worden.
Veertig meditatie-experts trokken zich vijf dagen lang terug. Op de vierde dag nam de helft van de groep een eenmalige, gepersonaliseerde dosis van 315 µg psilocybine per kg lichaamsgewicht, de andere helft nam placebo. Psilocybine verhoogde meditatie-diepte en het optreden van een positieve ervaring van 'desintegratie van het zelf'. Meditatie kan op zich ook een bewustzijnstoestand van 'ik-loosheid' opwekken, maar dat blijkt eerder zelden voor te komen. Psilocybine doet dat bij 60% van de gebruikers.
Uit de tests blijkt onder andere dat psilocybine spiritualiteit, zaligheid (bliss) en gevoel van eenheid duidelijk versterkt. Uiteraard gaan deze ervaringen gepaard met veranderingen van perceptie die aan hallucinaties doen denken. Het lijkt erop dat meditatie - hoewel erg moeilijk en onvoorspelbaar - een vergelijkbare mystieke ervaring kan opwekken, maar zonder cognitieve storing, verandering van perceptie of kans op een bad trip.
Bij een bad trip nemen angstgevoelens en controleverlies de overhand. Deze potentiële bijwerkingen van psilocybine traden bij de mediterende deelnemers niet op, ondanks de redelijk hoge dosering van psilocybine. Het zou dus goed kunnen dat meditatie een barrière vormt tegen bad trips. Ook de setting, vooraf vier dagen in retraite leven en dus een veilige omgeving creëren, kan belangrijk geweest zijn.
Vier maanden later werden de deelnemers onderworpen aan een tweede reeks van psychologische tests. Deelnemers die in de psilocybinegroep zaten, rapporteerden een grotere appreciatie voor het leven, meer zelf-aanvaarding, een grotere zucht naar betekenis en zingeving, en een grotere berusting met de dood.
Andere studies suggereren dat een eenmalige dosis psilocybine een invloed heeft op gedrag en levenshouding die 14 maanden lang kan aanhouden. Toch spreken deelnemers niet van een echte once-in-a-lifetime-ervaring: de helft rekent mediteren met psilocybine wel tot de top tien van meest betekenisvolle ervaringen.
Smigielski L, Kometer M, Scheidegger M et al. Characterization and prediction of acute and sustained response to psychedelic psilocybin in a mindfulness group retreat. Sci Rep. 2019 Oct 24;9(1):14914. doi: 10.1038/s41598-019-50612-3.