Placebo’s kunnen een enorm effect hebben op de gezondheid, zelfs als de patiënt weet dat hij ze slikt. Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Lissabon in samenwerking met Harvard Medical School in Boston in een publicatie in Pain. Patiënten met chronische lage rugpijn ervoeren door het in een positieve context bewust slikken van een placebopil minder pijn.
Kaptchuk, wetenschapper en hoofd van een onderzoeksinstituut aan de Harvard Medical School uit Boston, raakte gefascineerd door het placebo-effect en specialiseerde zich erin. Eerdere studies over het bewust slikken van placebo’s hadden al een positief effect opgeleverd bij migraine en het prikkelbaredarmsyndroom. In deze studie onder 97 volwassenen met chronische lage rugpijn (langer dan drie maanden aanwezig) kon eenzelfde positief effect aangetoond worden; de 83 patiënten die de studie voltooiden ervoeren na drie weken placebobehandeling minder pijn en beperkingen in vergelijking met een controlegroep.
Het meest opvallende in de studie was dat de patiënten wísten dat ze een placebopil kregen voorgeschreven. Om een positieve verwachting te creëren had de behandelaar uitgelegd dat het placebo-effect sterk kon zijn, dat het lichaam op het 'ritueel' van het pilslikken reageerde en dat het belangrijk was dit elke dag te doen. Kaptchuk zag mensen beter worden nog voordat ze een medicijn innamen puur als reactie op warmte en empathie. Een groot deel van het placebo-effect draait dus om de relatie met de arts en niet om de pil. Daarom zullen er volgens hem meer studies volgen naar die relatie van de patiënt met de arts en het effect van empathie en vertrouwen.
Carvalho C, Caetano JM, Kaptchuk TJ et al. Open-label placebo treatment in chronic low back pain: a randomized controlled trial. Pain. 13 okt 2016. doi:10.1097/j.pain.0000000000000700