Nieuwe sleutel tot hersengezondheid?
Nieuwe sleutel tot hersengezondheid?
Voortschrijdend inzicht in neuro-inflammatie en cognitieve functie

Steeds meer onderzoek laat zien dat neuro-inflammatie een belangrijke factor is bij het ontstaan en de progressie van neurodegeneratieve aandoeningen. Binnen dit kader krijgt galectine-3 toenemende aandacht als biomarker én mogelijk therapeutisch aangrijpingspunt. Galectine-3 is een β-galactoside-bindend lectine dat een belangrijke rol speelt in ontstekingsprocessen en fibrose.

Recente inzichten suggereren dat modulatie van galectine-3, onder andere via gemodificeerd citruspectine (MCP), een veelbelovend aangrijpingspunt vormt voor ondersteuning van hersengezondheid.1,2

De microglia brengen galectine-3 tot expressie. Activatie van deze immuuncellen leidt tot verhoogde galectine-3-spiegels, wat ontstekingssignalen versterkt en neuronale schade kan bevorderen.2,7 Deze processen zijn relevant bij neurodegeneratieve aandoeningen zoals alzheimer. Galectine-3 lijkt betrokken bij de interactie tussen microglia en amyloïd-β en kan bijdragen aan plaquevorming en progressieve neurodegeneratie.2,7 Verhoogde spiegels zijn bovendien geassocieerd met slechtere cognitieve prestaties.1

Mechanismen

Galectine-3 stimuleert de productie van pro-inflammatoire cytokinen zoals TNF-α en IL-6 en draagt daarmee bij aan een chronisch inflammatoir milieu.2,5 Daarnaast is het betrokken bij oxidatieve stress en verstoring van de bloed-hersenbarrière, wat neuronale schade kan versterken.2 Ook beïnvloedt galectine-3 de synaptische plasticiteit, essentieel voor leren en geheugen. Verstoring van deze processen kan zich klinisch uiten in geheugenstoornissen en verminderde cognitieve flexibiliteit.2,7

MCP als interventie?

MCP kan galectine-3 binden en daarmee functioneel remmen.1,6 Preklinische studies laten zien dat dit leidt tot afname van microgliale activatie en ontstekingsmarkers.3,4 Daarnaast zijn er aanwijzingen voor neuroprotectieve effecten en mogelijke ondersteuning van cognitieve functies.3 Hoewel klinisch bewijs bij mensen nog beperkt is, tonen recente experimentele studies aan dat MCP galectine-3-gemedieerde ontstekingsroutes kan remmen en hersenschade kan beperken.3,4 MCP is in Nederland beschikbaar als voedingssupplement, zowel in capsule- als poedervorm. Therapeutische doseringen liggen tussen de 5 en 15 gram per dag.

Afbeelding
Nieuwe sleutel tot hersengezondheid?

Praktische betekenis

Volgens de huidige inzichten is galectine-3 een biomarker voor chronische ontsteking en fibrose, processen die ook bij neurodegeneratie een rol spelen.1,2

In de Nederlandse praktijk kijken behandelaars echter nog niet routinematig naar galectine-3 bij cognitieve klachten; toepassing is momenteel vooral beperkt tot cardiovasculaire risicobeoordeling. Voor gezondheidsprofessionals zonder medische bevoegdheid ligt de praktische waarde daarom met name in risicosignalering en educatie. Bij patiënten met cognitieve klachten en tekenen van systemische inflammatie kan kennis over galectine-3 helpen om de onderliggende processen beter te begrijpen. Tegelijkertijd blijft de kern van de behandeling liggen in het beïnvloeden van inflammatoire processen via leefstijl en voeding. Binnen die context is MCP het overwegen waard als aanvullende ondersteuning.1,4 Hierbij is transparantie over de nog beperkte klinische onderbouwing essentieel.1,3

Neuro-inflammatie is vaak al aanwezig voordat klinische symptomen optreden, waardoor tijdig ingrijpen mogelijk relevant is voor het vertragen van cognitieve achteruitgang.2,7

Conclusie

Galectine-3 speelt een centrale rol in neuro-inflammatie en lijkt betrokken bij cognitieve achteruitgang en neurodegeneratieve aandoeningen. Remming van galectine-3, onder andere via MCP, vormt een veelbelovend aangrijpingspunt binnen de voedingsgeneeskunde. Hoewel toepassing in de klinische praktijk nog beperkt is, biedt kennis over galectine-3 gezondheidsprofessionals handvatten voor risicobeoordeling, gerichte doorverwijzing en een meer onderbouwde leefstijlinterventie. 

Referenties
  1. Turner, L. Galectin-3 and MCP: Brain Health, Cognitive Function and Beyond. Today’s Practitioner. Issue 19-03-2026.
  2. Lozinski BM, et al. Emerging role of galectin 3 in neuroinflammation and neurodegeneration. Neural Regen Res. 2024 Sep 1;19(9):2004-2009.
  3. Akgöl J, et al. Assessment of Modified Citrus Pectin's Effects on Dementia in the Scopolamine-Induced Alzheimer's Model in Adult Male Wistar Rats. Curr Issues Mol Biol. 2024 Dec 11;46(12):13922-13936.
  4. Cui Y, et al. Modified citrus pectin alleviates cerebral ischemia/reperfusion injury via inhibition of galectin-3-mediated inflammation. J Inflamm Res. 2022;15:3369-3385.
  5. Yuan J, et al. Pleiotropic regulatory mechanisms and targeted therapeutic prospects of Galectin-3 in aging-related diseases. Neurotherapeutics. 2025 Oct;22(6):e00744.
  6. Lin C, et al. Structurally modified citrus pectin enhances galectin-3 inhibition and anti-inflammatory effects. Mater Today Bio. 2025;35:102330.
  7. García-Revilla J, et al. Galectin-3 as a regulator of microglia activation and neuroinflammation. Front Cell Neurosci. 2022;16:930070.