Het probleem dat in deze workshop centraal staat, is dat een verstoord darmmicrobioom kan leiden tot een verhoogde productie van lipopolysachariden (LPS) door proteobacteriën. Deze LPS veroorzaken geen acute klachten, maar zetten het immuunsysteem continu ‘op scherp’. Het gevolg is een sluimerende, laaggradige ontsteking die jarenlang onopgemerkt kan blijven en een belangrijke voedingsbodem vormt voor welvaartsziekten. De belofte is dat dit proces niet vastligt: door gerichte beïnvloeding van het darmmilieu is deze ontstekingsbelasting aantoonbaar te verlagen.
De stille ontsteking begint in de darm
Mechanisme en impact
LPS activeert het darm-geassocieerde lymfoïde weefsel (GALT), waarin het grootste deel van ons immuunsysteem zich bevindt. Bij chronische blootstelling raakt de immunologische balans verstoord en verspreiden ontstekingssignalen zich door het lichaam. Dit mechanisme verbindt darmgezondheid direct met aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en neurodegeneratieve ziekten. De darm fungeert daarmee niet als geïsoleerd orgaan, maar als regisseur van systemische gezondheid.
Aangrijpingspunt en perspectief
De samenstelling en activiteit van het microbioom wordt sterk gestuurd door voeding. Een hoge inname van (ultra)bewerkte producten en eiwitten kan LPS-productie versterken, terwijl vezelrijke en gefermenteerde voeding juist gunstige bacteriën ondersteunt. Hierdoor ontstaat een praktisch en krachtig aangrijpingspunt voor preventie en leefstijlinterventie.
Chronische ontsteking begint vaak in de darm, maar juist daar ligt ook de sleutel om haar te doorbreken
Microbioloog
Dr. Gijs Jansen, Chief Scientific Officer bij NL-Lab. Gijs is een ervaren microbioloog met dertig jaar expertise in wetenschappelijk onderzoek en onderwijs. Hij heeft meer dan 40 wetenschappelijke publicaties en diverse patenten op zijn naam. Zijn fascinatie voor het darmmicrobioom begon tijdens zijn promotieonderzoek aan het Universitair Medisch Centrum Groningen en groeide uit tot een professionele passie. Gijs is nog steeds actief in het geven van lezingen en academisch onderwijs op het gebied van het microbioom en gezondheid en het ontwikkelen van innovatieve technologie ten behoeve van analyse en functionele interpretatie van het microbioom. Bij NL-Lab vervult hij de rol van kennisdrager en vakinhoudelijk inspirator.