Luchtvervuiling verhoogt risico op astma
Luchtvervuiling verhoogt risico op astma bij kinderen

Er zijn meerdere oorzaken voor het ontstaan van astma in de kindertijd, maar luchtverontreiniging is er daar zeker één van. Een Deense studie onder kinderen tussen één en 15 jaar laat zien dat zij daardoor meer kans hebben op astmatische klachten en een piepende ademhaling. Fijnstof geeft de meeste schade.

Trefwoorden

Het case-control onderzoek betrof alle Deense kinderen (3.192.785) die waren geboren tussen 1997 en 2014 en tot hun vijftiende jaar werden gevolgd. Van hen kregen 122.842 kinderen de diagnose astma , van wie 83% toen ze jonger dan drie jaar waren. Op elk van hen werden willekeurig 25 kinderen zonder de ziekte (totaal 3.069.943) als controlepersonen geselecteerd.

Astma bleek vaker voor te komen bij kinderen van wie een van beide ouders (vooral de moeder) de aandoening zelf ook had en des te meer wanneer het voor beide ouders gold. Deze genetische factor was het meest bepalend, maar daarnaast speelden omgevings- en leefstijlfactoren een belangrijke rol. Roken tijdens de zwangerschap was een bevorderende factor, in een dosis-respons relatie met het astmarisico. Het sociale milieu was eveneens van belang, want er kwam minder astma voor wanneer de ouders – en in het bijzonder de moeder - hoger opgeleid waren. Een hoog inkomen was maar beperkt geassocieerd met een verlaagde kans.

De invloed werd nagegaan voor ozon, stikstofdioxide, de combinatie van stikstofdioxide en stikstofoxide, nitraat, fijnstof met een diameter kleiner dan 2,5 microgram per m3 (PM2,5), idem met een diameter kleiner dan 10 microgram (PM10), zwaveldioxide, sulfaat, ammonia, ammonium, elementaire koolstof, organische koolstof en zeezout. Van deze stoffen bleken er twee van belang te zijn, namelijk nitraat en fijnstof. Een positieve associatie met astma van de kinderen werd bewezen geacht voor het fijnstof met de kleinste diameter (PM2,5). Volgens de auteurs is dit ‘fijne fijnstof’ mogelijk verantwoordelijk voor de wereldwijde toename onder kinderen van het aantal gevallen van astma en piepende ademhaling.

Referenties

Holst GJ, Pedersen CB, Thygesen M, et al. Air pollution and family related determinants of asthma onset and persistent wheezing in children: nationwide case-control study. BMJ. 2020;370:m2791. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7437497