In een recente studie hebben onderzoekers voor het eerst in rode bloedcellen van zwangere vrouwen normaalwaarden voor omega-3-vetzuren kunnen vaststellen. De onderzoekers vonden een directe relatie tussen de omega-3-vetzuren in de rode bloedcellen (RBC's) en de inname van vis en omega-3-voedingssupplementen.
Adequate inname van EPA (eicosapentaeenzuur) en DHA (docosapentaeenzuur) tijdens zwangerschap is van vitaal belang voor de ontwikkeling van de foetus en het op peil houden van de vetzuurstatus van de moeder. Uit deze studie werden aanbevelingen afgeleid voor referentiewaarden in rode bloedcellen van zwangere Noorse vrouwen (n = 247). Het is de grootste studie die een relatie heeft vastgesteld tussen inname van vis en voedingssupplementen en omega-3-vetzuur spiegels bij zwangere vrouwen.
De aanbevolen hoeveelheid omega-3-vetzuren voor zwangere vrouwen in Noorwegen bedraagt 200 mg DHA per dag. Het bepalen van de vetzuurspiegels in RBC’s is een goede indicator voor inname in de 30-60 dagen voorafgaand aan de meting. Er is discussie over het effect van DHA-suppletie tijdens zwangerschap en in de vroege fase van cognitieve ontwikkeling van de zuigeling.
Normaalwaarden geven inzicht in bepaalde biomarkers bij het uitvoeren cohortstudies, geven een goed inzicht in de initiële vetzuurstatus en bieden de mogelijkheid om vergelijkingen te maken over een tijdsperiode. De meest laboratoria en wetenschappelijke referentietabellen bieden alleen informatie die afkomstig is van gezonde niet-zwangere vrouwen. Echter tijdens de zwangerschap veranderen de biomarkers, waardoor een adequate beoordeling op basis van deze waarden niet toereikend is. Bovendien is er een toenemend risico om belangrijke veranderingen te missen die te wijten zijn aan pathologische situaties.
Voor deze studie werden de voedingsgewoonten van de deelnemers vastgelegd met een elektronische voedingsfrequentie-vragenlijst. De vetzuren in de RBC’s werden bepaald met behulp van gaschromatografie. De associatie tussen de voedingsinname en de vetzuurconcentraties gebeurde met behulp van principale-component-analyse.
Van de deelnemers meldde 29% vis te eten volgens de Noorse aanbevelingen (twee tot drie keer per week vis of visproducten bij het avondeten, waarvan minimaal 200 g vette vis) en maar liefst 77% nam ook omega-3-supplementen. De hoeveelheid omega-3-vetzuren in RBC’s kwam overeen met vergelijkbare populaties in andere landen.
De normaalwaarde-percentielen voor EPA, DPA (docosapentaeenzuur) en DHA zijn:
| normaalwaarde-percentielen (2,5%/97,5%) |
EPA | DPA | DHA |
| relatief (%) | 0,23/2,12 | 0,56/2,80 | 3,76/10,12 |
| absoluut (mcg/g) | 5,99/51,25 | 11,08/61,97 | 64,25/218,08 |
Het aantal deelnemers en hun verspreiding over Noorwegen maken de normaalwaarden representatief, waardoor deze gebruikt kunnen worden voor het bepalen van de vetzuurstatus in toekomstige studies.
Araujo Pedro et al. Fatty acid reference intervals in red blood cells among pregnant women in Norway–Cross sectional data from the ‘Little in Norway’cohort. Nutrients, 2020, 12.10: 2950