Krachttraining verbetert ook niet-getrainde ledemaat
Krachttraining verbetert ook niet-getrainde ledemaat

Herstel je geblesseerde been of arm sneller door je gezonde ledemaat te trainen. Dat adviseert Tjerk Zult van de Rijksuniversiteit Groningen in zijn proefschrift. Bij krachttraining met alleen de rechterarm, neemt ook de kracht in de linkerarm toe. Als je tijdens die training in een spiegel kijkt, is dit effect nog groter, door de visuele illusie te creëren dat de arm of het been aan de andere kant ook meedoet aan de training.

Trefwoorden

Het is al meer dan honderd jaar bekend, dat krachttraining met één arm of been zowel het getrainde als het niet-getrainde ledemaat sterker maakt. Dit fenomeen heet cross-educatie. Het niet-getrainde ledemaat kan hierdoor acht procent sterker worden. Er zijn twee theorieën hoe dit mogelijk is: het geheugenspoor van de getrainde beweging is of toegankelijk voor beide hersenhelften of bevindt zich in beide hersenhelften. Bovendien lijken spiegelneuronen een rol te spelen. Zult kon op basis van zijn experimenten niet uitmaken welke theorie de juiste is.

In een proef met gezonde vrijwilligers die drie weken achtereen, vijf dagen per week hun rechterarm met een spiegel trainden, bleek dat de spierkracht in de linkerarm 27 procent extra was toegenomen in vergelijking met trainen zonder spiegel. Hij laat zien dat spiegeltraining inderdaad effect heeft op de bewegingsgebieden in beide hersenhelften en dat spiegelneuronen alleen een rol spelen wanneer getraind wordt met een spiegel.

Cross-educatie is voornamelijk een hersenkwestie, omdat er geen versterkte spieractiviteit in de rustende hand meetbaar is als iemand oefent met spiegel, vergeleken met dezelfde oefening zonder spiegel. Dat betekent dat de extra kracht niet komt door ′stiekem′ de rustende hand mee te laten bewegen. Eenzijdige training geeft wel een kleine reactie in de spieren aan de andere kant, maar dat is zo subtiel dat je het niet met het blote oog kunt zien.

Zult verwacht niet dat spiegeltraining van extra nut is voor gezonde sporters. Maar als sporters een blessure oplopen, kan dit wel een manier zijn om de kracht in hun geblesseerde arm of been op peil te houden tijdens het herstel.

Referenties

Zult T. Inter-limb mechanisms and clinical relevance of cross-education in humans. Rijksuniversiteit Groningen, press release. 12 juni 2017.