Patiënten met diabetes type 2 die langdurig metformine gebruiken hebben vaker een vitamine B12-tekort. Vooral een behandelduur van bijna vijf jaar of langer hing sterk samen met een verhoogd risico. De dagelijkse dosering is daarbij minder belangrijk dan de duur van de behandeling.
De onderzoekers voerden een cross-sectionele studie uit bij 579 volwassenen met diabetes type 2 in het Cho Ray Hospital in Vietnam. De onderzoeksgroep bestond uit 283 patiënten die minimaal zes maanden metformine gebruikten. De controlegroep omvatte 296 nieuw gediagnosticeerde patiënten die nog geen glucoseregulerende medicatie hadden gekregen. De gemiddelde duur van metforminegebruik bedroeg 3,66 jaar en de gemiddelde dosering lag rond 1600 mg per dag. De onderzoekers bepaalden serum-vitamine B12-concentraties en analyseerden daarnaast de voorspellende waarde van behandelduur, dosering en een zogeheten metformin usage index (MUI), waarin dosis en behandelduur gecombineerd zijn.
Een vitamine B12-tekort kwam duidelijk vaker voor bij metforminegebruikers dan bij de controlegroep. De gemiddelde vitamine B12-spiegel lag eveneens lager bij patiënten die metformine gebruikten. Een behandelduur langer dan 4,83 jaar bleek sterk voorspellend voor een vitamine B12-tekort. Ook een MUI hoger dan 8 hing samen met een verhoogd risico. De dagelijkse metforminedosis had daarentegen geen significante voorspellende waarde.
Volgens de auteurs gaat het hier om een cumulatief effect van langdurige blootstelling aan metformine op de vitamine B12-status. Mogelijke mechanismen zijn een verminderde opname van het intrinsic factor-vitamine B12-complex in het ileum, veranderingen in darmmotiliteit en bacteriële overgroei in de dunne darm. Hierdoor kan een tekort geleidelijk ontstaan en bestaande diabetische neuropathie verergeren.
De onderzoekers wijzen wel op beperkingen van de studie, waaronder het cross-sectionele ontwerp en de single-centeropzet. Daardoor laat de studie geen oorzakelijk verband zien en zijn de resultaten beperkt generaliseerbaar naar de algemene bevolking.
Thuy NT, Chi LV, Hoang LV. Prognostic value of metformin treatment characteristics for vitamin B12 deficiency among patients with type 2 diabetes mellitus. J Clin Med Hue Cent Hosp. 2026;18(3).