Een korte periode van vasten versterkt de werking van kankerimmuuntherapie. Dit effect treedt op doordat vasten de stofwisseling in de tumor verandert en immuuncellen actiever maakt. De aanpak lijkt haalbaar en goed te verdragen, en kan bestaande behandelingen ondersteunen.
Onderzoekers voerden een experimentele studie uit in muismodellen en bij patiënten met kanker die immuuntherapie kregen. Immuuntherapie stimuleert het eigen afweersysteem om kankercellen te herkennen en aan te vallen. In zowel preklinische als klinische setting pasten de onderzoekers een vastenperiode van zestien uur toe voorafgaand aan de behandeling. Bij patiënten betrof dit mensen die immuuntherapie vóór de operatie ontvingen.
De studie richtte zich op de interactie tussen tumorcellen en immuuncellen in de tumoromgeving. De onderzoekers analyseerden metabole veranderingen in tumorweefsel en onderzochten de activiteit en samenstelling van CD8+-T-cellen, die een centrale rol spelen in de afweer tegen tumoren.
Korte vastenperiodes veranderden de manier waarop tumorcellen voedingsstoffen gebruiken en creëerden een gunstiger omgeving voor immuuncellen. In tumorweefsel nam de beschikbaarheid van het aminozuur isoleucine toe, wat leidde tot veranderingen in de activiteit van CD8+-T-cellen.
Bij patiënten die immuuntherapie kregen, nam de activiteit en uitbreiding van deze T-cellen toe. Ook verbeterde hun vermogen om tumorcellen aan te vallen. In diermodellen versterkte vasten de effectiviteit van immuuntherapie verder.
De onderzoekers concluderen dat een vastenperiode van zestien uur de effectiviteit van immuuntherapie kan verhogen door de metabole balans in de tumoromgeving te verschuiven en immuuncellen te activeren. Deze strategie vormt een mogelijk eenvoudige aanvulling op bestaande behandelingen. De studie behoort tot de eerste die voordelen van kortdurend vasten laat zien bij kankerpatiënten die immuuntherapie krijgen. Dat maakt dit onderzoek baanbrekend.
Enkele beperkingen van de studie zijn dat zij resultaten uit dieronderzoek combineert met gegevens uit een kleine patiëntengroep, waardoor directe toepassing in de praktijk onzeker blijft. Daarnaast ontbreken gegevens over langetermijneffecten en over de toepasbaarheid bij verschillende tumortypen.
Chen S, Hu T, Zhu K et al. 16-h fasting optimizes cancer immunotherapy in mice and humans. Cell Metab. 2026 Feb 19:S1550-4131(26)00014-8.