darmbacterie
Darmbacteriën gekoppeld aan diabetesrisico

Een recent gepubliceerde studie in Cell Reports Medicine laat zien dat de samenstelling van het darmmicrobioom samenhangt met het risico om jaren later type 2-diabetes te ontwikkelen. 

Trefwoorden

Zweedse onderzoekers analyseerden het darmmicrobioom van 4685 volwassenen uit het prospectieve SIMPLER-cohort. De deelnemers waren gemiddeld 73,9 jaar oud, 49% was vrouw en niemand had bij aanvang type 2-diabetes of gebruikte diabetesmedicatie. Met DNA-analyses van ontlastingsmonsters brachten de onderzoekers de aanwezige bacteriesoorten en hun potentiële stofwisselingsfuncties in kaart. Daarnaast verzamelden ze gegevens over voeding, leefstijl, lichaamsmaten en medicatiegebruik. Tijdens een follow-up van 5,3 jaar ontwikkelden 383 deelnemers (8,2%) type 2- diabetes.

De onderzoekers identificeerden negen bacteriesoorten die consequent samenhingen met het latere diabetesrisico. Zes soorten, waaronder Ruminococcus gnavus, Desulfovibrio piger en Akkermansia muciniphila, vertoonden een positieve associatie met het risico. Drie andere soorten, waaronder de butyraatproducerende bacterie Coprococcus catus, hingen juist samen met een lager risico. De algemene bacteriële diversiteit liet geen overtuigend verband zien.

Opvallend was de bevinding voor A. muciniphila, een bacterie die eerder onderzoek vaak koppelt aan een gunstige metabole gezondheid. In deze studie hing een grotere aanwezigheid juist samen met een hoger diabetesrisico. Dit verband was sterker bij deelnemers met een lage vezelinname (maximaal 20,7 gram per dag). De officiële statistische toets bevestigde echter geen significante interactie tussen vezelinname en deze bacterie.

Ook drie bacteriële stofwisselingsroutes vertoonden verbanden met het diabetesrisico. De afbraak van asparagine hing samen met een hoger risico, terwijl de afbraak van mannose en een onderdeel van de pentosefosfaatroute samenhingen met een lager risico. Volgens de onderzoekers kunnen specifieke kenmerken van het darmmicrobioom bijdragen aan een betere inschatting van het toekomstige diabetesrisico. 

De onderzoekers keken vooral naar oudere Zweedse volwassenen, en ze analyseerden het microbioom slechts eenmaal. Tenslotte baseerden ze de bacteriële stofwisselingsfuncties op genetisch potentieel, niet op daadwerkelijke activiteit.

Referenties

Toubon G, Boulund F, Martinez Escobedo C et al. Gut microbiome composition and functional potential associate with incident type 2 diabetes in 4,685 adults from a Swedish prospective cohort. Cell Rep Med. 2026 Jun 16;7:102835.