senior
Extra ondersteuning voor oudere spieren

Nieuw onderzoek laat zien dat toevoeging van β-hydroxy-β-methylbutyraat (HMB) aan wei-eiwit de acute spiereiwitstofwisseling bij gezonde ouderen beïnvloedt. Bij vrouwen neemt de spiereiwitsynthese sterker toe, terwijl bij beide geslachten de remming van de spiereiwitafbraak langer aanhoudt.

Met het ouder worden nemen spiermassa, spierkracht en lichamelijk functioneren af. Een verminderde reactie van de spieren op de anabole prikkel van eiwit, ook wel anabole resistentie genoemd, speelt hierbij een rol.

Onderzoekers van de University of Nottingham onderzochten in een gerandomiseerde, dubbelblinde crossoverstudie of HMB de anabole respons op eiwitinname bij ouderen kan versterken. HMB is een metaboliet van het essentiële aminozuur leucine. Aan de studie namen 24 gezonde, zelfstandig wonende volwassenen deel: dertien mannen en elf vrouwen met een gemiddelde leeftijd van 68,5 jaar. De deelnemers kregen op twee afzonderlijke onderzoeksdagen, met 21 tot 28 dagen ertussen, een drank met 40 gram wei-eiwit óf dezelfde hoeveelheid wei-eiwit met 3 gram calcium-HMB. Door het  crossover-design kreeg iedere deelnemer beide interventies en fungeerde daarmee als zijn of haar eigen controle.

Na een nacht vasten bepaalden de onderzoekers de lichaamssamenstelling en maten zij de spiereiwitstofwisseling met een stabiele-isotopentracer, bloedmonsters en spierbiopten. Na inname van de eiwitdrank volgden zij gedurende drie uur de spiereiwitsynthese (SS) en spiereiwitafbraak (SA). Daarnaast bepaalden zij onder andere de aminozuur- en HMB-concentraties in bloed en spieren en de doorbloeding van de spieren.

Beide eiwitdranken verhoogden de SS significant. Voor de totale groep leverde toevoeging van HMB geen significant extra effect op de SS op. Bij analyse naar geslacht ontstond echter een verschil. Bij de elf vrouwen nam de SS sterker toe na wei-eiwit met HMB dan na alleen wei-eiwit. De gemiddelde toename bedroeg respectievelijk 0,038 en 0,023% per uur. Bij de dertien mannen gaf HMB geen extra stimulering van de spiereiwitsynthese.

Ook voor de spiereiwitafbraak vonden de onderzoekers een verschil. Beide interventies remden de afbraak aanvankelijk, maar met HMB hield deze remming langer aan. In de latere fase na de eiwitinname lag de SA voor de totale groep significant lager met HMB dan met alleen wei-eiwit. Dit patroon trad bij zowel vrouwen als mannen op. 

De onderzoekers concluderen dat 40 gram wei-eiwit de spiereiwitsynthese bij gezonde ouderen stimuleert. Toevoeging van HMB gaf bij vrouwen een extra stimulans aan de spiereiwitsynthese en onderdrukte bij beide geslachten de spiereiwitafbraak gedurende een langere periode. 

De kleine onderzoeksgroep beperkt de betrouwbaarheid van de resultaten, vooral voor de verschillen tussen mannen en vrouwen. Bovendien onderzocht de studie alleen de acute effecten van één eiwitdrank, waardoor conclusies over effecten op spiermassa en spierfunctie op langere termijn niet mogelijk zijn.

Referenties

Smith K, Abdullah H, Rudrappa S et al. The effect of β-hydroxy-β-methyl butyrate (HMB) upon acute fed-state muscle protein turnover in older men and women: a randomized double-blind controlled crossover clinical trial. Nutrients. 2026;18(9):1449.