Mediterrane voeding maakt je veerkrachtig
Makakenstudie: mediterrane voeding maakt stressbestendig

Makaakvrouwtjes die jarenlang een mediterraan-achtig voedingspatroon volgen, worden stressbestendiger dan makaken die een westers voedingspatroon volgen. Dat blijkt uit resultaten van een ambitieuze dierstudie uitgevoerd door wetenschappers van de Wake Forest School of Medicine, VS. De wetenschappers dringen aan om voedingspatronen geïnspireerd op het mediterane voedingspatroon bij de bevolking aan te moedigen.

Bij mensen weten we dat socio-economische status en gezondheid samenhangen. Ongezonde voeding kan voor die associatie instaan, maar ook alcohol, tabak, beweging en stress zijn plausibele verklaringen waarom mensen in armoede gemiddeld minder gezond zijn. Bovendien leidt stress tot ongezondere eetgewoonten, waardoor de mogelijkheid van 'omgekeerde oorzakelijkheid' nooit ver weg is.

Daarom is dit niet de zoveelste dierstudie. Makaken zijn primaten die genetisch dichter bij de mens staan en dus beter dan knaagdieren als model dienen. Bijkomend voordeel is de volledige controle van voeding, slaap en sociaal gedrag, iets dat in studies met mensen praktisch niet haalbaar is. Makaken ervaren van nature stress naargelang de sociale rangorde die ze hebben. De makaken werden 31 maanden lang gevoederd, vertaald in mensenjaren zou dat 9 jaar betekenen.

Een eerste teken van betere veerkracht dat de wetenschappers bij de makaken konden noteren, was een duidelijker afgebakende hartrespons wanneer de dieren van elkaar afgezonderd werden om gevoederd te worden. In de mediterrane groep ging het hartritme sneller omhoog en nadien even snel terug omlaag. In de andere groep duurde het langer vooraleer het hartritme terug normaal was. Uit analyse van de hartritmevariabiliteit bleek er een lagere sympathische zenuwactiviteit in de mediterrane groep dan in de westerse groep.

Uit een acutestress-test bleek een sterkere cortisolrespons in de westerse dan in de mediterrane groep. Ook de toename in cortisol na ACTH-blootstelling was hoger (adrenocorticotroop hormoon). Dus niet alleen op niveau van het autonome zenuwstelsel (hartritme), maar ook op niveau van de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as was er sprake van meer stress door westerse voeding en betere veerkracht door mediterrane voeding.

Het zijn niet de eerste resultaten die uit dit experiment gerold worden. In vorige papers rapporteerden de wetenschapper een toename in vetzucht, insulineresistentie, leververvetting en activiteit in ontstekingsbevorderende genen bij makaken die westers aten.

De twee experimentele voedingspatronen die de makaken opgelegd werden, waren beide duidelijk verschillend van de normale voeder. Het westerse voedingspatroon was rijk aan dextrine, sucrose en maïsstroop, het vet kwam van spek, boter en rundervet. Voedingsmiddelen die de mediterrane groep kregen, waren onder meer walnoten, bonenmeel, olijfolie en visolie.

Referenties

Shively CA, Appt SE, Chen H et al. Mediterranean diet, stress resilience, and aging in nonhuman primates. Neurobiol Stress. 2020 Nov; 13: 100254