Onderzoeken hebben uitgewezen dat de omega-3-vetzuren in vis de kans op hart- en vaatziekten verminderen. Het is de belangrijkste reden waarom ook in de reguliere voedingsleer wordt aanbevolen één- of tweemaal per week (vette) vis te eten. Zo zou ook het risico op een ischemische beroerte, gevolg van een verminderde bloedtoevoer naar de hersenen, afnemen. Een in 2018 verschenen studie schetst echter een genuanceerder beeld.
De Deense onderzoekers beginnen met vast te stellen dat de tot dan toe verrichte studies te weinig rekening hebben gehouden met een op zichzelf voor de hand liggend gegeven: dat meer vis betekent dat er minder andere voedingsmiddelen worden gegeten. Vis zal dan vooral vlees of gevogelte gaan vervangen en dat zou bevorderlijk zijn voor de vaatgezondheid. Maar is dat zo?
Voor het onderzoek werden de voedingsgegevens gebruikt van 57.053 mensen in de leeftijd van 50 tot 65 jaar. Voor de analyse werd uitgegaan van de vervanging van 150 gram rood of wit vlees door 150 gram vis per week. De uitkomstmaat was het optreden van een ischemische beroerte, onderverdeeld in de belangrijkste subtypes: atherosclerose van een grote slagader, cardio-embolie (een bloedstolsel dat vanuit het hart de hersenen bereikt) en afsluiting van een kleine slagader. In de 13,5 jaar dat de deelnemers werden gevolgd, kregen 1.879 mensen een bepaald type beroerte.
Uit de resultaten bleek dat wanneer rood of wit vlees werd vervangen door vis, er geen effect was op het beroerterisico. Dat was echter wel het geval wanneer het risico werd toegespitst op de subtypes afzonderlijk en een onderverdeling werd gemaakt in soorten vlees en vis. De volgende verbanden waren statistisch significant:
- Wanneer rood vlees – bewerkt zowel als onbewerkt - werd vervangen door vis, was er een lager risico op een beroerte door atherosclerose van een grote slagader.
- Het vervangen van wit vlees door magere vis verhoogde het risico op een beroerte veroorzaakt door cardio-embolie.
- Er was een lager risico op een beroerte door afsluiting van een kleine slagader als onbewerkt rood vlees werd vervangen door vette vis.
Deze conclusies laten vooral zien dat waar vis beschermt tegen bepaalde typen beroerte, het vette vis is. En dat dit voordeel vooral optreedt als deze wordt geconsumeerd ter vervanging van rood vlees.
Venø SK, Bork CS, Jakobsen MU, Lundbye-Christensen S, Bach FW, McLennan PL, Tjønneland A, Schmidt EB, Overvad K. Substitution of Fish for Red Meat or Poultry and Risk of Ischemic Stroke. Nutrients. 2018 Nov 3;10(11). https://www.mdpi.com/2072-6643/10/11/1648/htm