Diagnose van diabetes en prediabetes is gestoeld op meting van HbA1c en/of van de bloedspiegel op een enkel tijdstip. Maar daardoor missen we een belangrijke nuance, schrijft een onderzoeksteam van de Stanford University, met name de glycemische variabiliteit. Wanneer het team naar de glucoseschommelingen van 57 willekeurige mannen en vrouwen keek, vond het dat zelfs zonder diabetesdiagnose al sprake kan zijn van een abnormaal glucosepatroon.
De suikerspiegel van de deelnemers werd gedurende 2 tot 4 weken gemonitord, en tijdens die periode volgden de deelnemers hetzelfde voedingspatroon, voorgeschreven door een diëtist. De onderzoekers beschikten uiteindelijk over 500.000 meetpunten, die ze gebruikten om deelnemers in te delen in drie 'glucotypes', dit op basis van 'glycemische variabiliteit'. Glycemische variabiliteit is een maat voor de grilligheid van glucosepieken: hoe hoog, steil en frequent ze zijn (zie figuur 1).
Negen deelnemers met een - volgens klassieke diagnose - normale suikerspiegel hadden ernstige glycemische variabiliteit. Bij hen bereikte de suikerspiegel 15 % van de tijd een 'prediabetisch niveau'. Het onderzoeksteam hoopt dat glycemische variabiliteit een nieuw instrument kan worden om het vroegste stadium van diabetes op te sporen, dus nog vroeger dan prediabetes.
Dat laatste moet natuurlijk verder onderzocht worden: hebben gezonde personen met hoge glycemische variabiliteit een hogere kans op diabetes? De onderzoekers lijken alle vertrouwen erin te hebben. Pieken in de bloedsuiker verhogen oxidatieve stres, ontsteking, bloedstolling en endotheeldisfunctie, en er zijn andere vermoedens waarom glycemische variabiliteit een sterke cardiovasculaire risicofactor is.
Glycemische variabiliteit zou ons kunnen helpen om patiënten tijdig te behandelen en een gepersonaliseerde behandeling te kiezen. Het glycemische patroon dat door continue meting verkregen wordt, kan preciezer de oorzaak van de ontregeling van bloedsuikercontrole aanwijzen: is het insulineresistentie in de spieren, een disfunctie van de bètacellen of een incretineprobleem? Afhankelijk van het onderliggende probleem kan een voedingspatroon en bewegingsprogramma op maat voorgeschreven worden.
Nog een belangrijk detail: de deelnemers aten 's morgen cornflakes met melk, een maaltijd die bij 80 % van alle deelnemers pieken opwekte in het prediabetesbereik.
Hall H, Perelman D et al. Glucotypes reveal new patterns of glucose dysregulation. PLoS Biol. 2018 Jul 24;16(7):e2005143