Vetcellen staan hun vet niet graag af, zeker niet na sterk afvallen. Dat was al bekend als de ′spaarstand′. Onderzoekers van de Universiteit Maastricht en Hasselt vermoeden dat dit fenomeen wordt veroorzaakt doordat vetcellen na sterk afvallen stress ondervinden. Om deze stress zo snel mogelijk weer kwijt te raken, zouden ze vet gaan stapelen. De resultaten van dit onderzoek zijn gepubliceerd in het British Journal of Nutrition.
Aan het onderzoek naar stress in vetcellen hebben achttien gezonde proefpersonen meegewerkt. Zij werden ingedeeld in twee groepen en volgden acht weken een dieet. De eerste groep bestond uit mensen die na afvallen op gewicht bleven; de tweede uit mensen die na afvallen weer in gewicht toenamen. Degenen die na het dieet weer stegen in gewicht, verloren eerst 14,3 % van hun lichaamsgewicht en kwamen in de tien maanden erna weer 8,2 % aan. Degenen die op gewicht bleven verloren 14,4 % en kwamen slechts 0,9 % aan.
De onderzoekers keken in het vetweefsel naar merkers (eiwitten) voor celstress zoals β-actine, calnexine en heat shock proteins (HSP27, HSP60 en HSP70). Daaruit bleek dat de stress in de vetcellen tijdens het afvallen duidelijk meer toenam in de groep mensen die later weer sterker aankwam in gewicht, dan bij de deelnemers die op gewicht bleven. De stress in de vetcellen die wordt opgebouwd tijdens afvallen bepaalt mede de kans om opnieuw aan te komen. Deze vetcelstress zou het hardnekkige jojo-effect kunnen verklaren.
Roumans NJT, Camps SG, Renes J et al. Weight loss-induced stress in subcutaneous adipose tissue is related to weight regain. British Journal of Nutrition, maart 2016, 115(05):913-920. doi:10.1017/S0007114515005139