Ketonen voeden hersenmetabolisme
Ketonen voeden hersenmetabolisme

Een nieuwe systematische review en meta-analyse laat zien dat exogene ketonen mogelijk een verbetering van cognitieve prestaties geven. De onderzoekers zagen effecten bij zowel gezonde volwassenen als mensen met cognitieve achteruitgang. 

De onderzoekers voerden een systematische review en meta-analyse uit. Zij doorzochten PubMed, Web of Science en Embase tot oktober 2025 naar gerandomiseerde gecontroleerde studies met exogene ketonen en cognitieve uitkomsten. Uiteindelijk includeerden zij 38 studies met 41 onderzoeksprotocollen en in totaal 1.602 deelnemers. Voor de meta-analyse bleven 29 protocollen met 1.117 deelnemers over. De studies onderzochten gezonde volwassenen, ouderen met milde cognitieve achteruitgang (MCI), Alzheimerpatiënten, mensen met metabool syndroom of diabetes type 2 en sporters onder cognitieve stress.

De interventies varieerden sterk. Onderzoekers gebruikten onder meer MCT’s (middellange-keten-triglyceriden), ketonesters, ketonzouten, capryltriglyceriden en kokosolie. De studieduur liep uiteen van eenmalige toediening tot zes maanden. Cognitie kwam in beeld via testen voor geheugen, aandacht, executieve functies, reactietijd en verwerkingssnelheid.

De meta-analyse liet een statistisch significante verbetering van cognitieve prestaties zien vergeleken met placebo. Hogere dagelijkse doseringen van exogene ketonen hingen samen met sterkere cognitieve effecten. Vooral langetermijnstudies met MCT-suppletie bij ouderen met MCI of Alzheimer rapporteerden verbeteringen in geheugen, taalvaardigheid, regelfuncties van het brein en verwerkingssnelheid. Sommige studies zagen bovendien hogere ketonwaarden in de hersenen en verbeterde hersenenergiestofwisseling.

Ook studies met eenmalige toediening van ketonesters lieten soms gunstige effecten zien op werkgeheugen, reactietijd en cognitieve prestaties onder fysieke of metabole stress. Niet alle studies vonden echter voordeel. Vooral onderzoeken bij diabetes type 2 gaven wisselende resultaten.

Ketonen lijken niet alleen energie te leveren, maar mogelijk ook invloed te hebben op neurotransmitters, cerebrale doorbloeding en ontstekingsprocessen. De auteurs merken op dat exogene ketonen maag-darmklachten kunnen geven, zoals misselijkheid, diarree en buikpijn, vooral bij hogere doseringen. Daarnaast blijven optimale dosering, therapietrouw en veiligheid op lange termijn nog onvoldoende duidelijk.

Kort

verschenen in

Referenties

Bonnechère B, Stephens EB, Boileau AC et al. The effect of exogenous ketone bodies on cognition across health and disease: a systematic review and meta-analysis. Front Nutr. 2026 Apr 15;13:1802531.