B-vitaminen beschermen lichaam tegen fijn stof
B-vitaminen beschermen lichaam tegen fijn stof

Vitamine B6, B12 en foliumzuur verhinderen dat het hart sneller gaat kloppen en dat immuuncellen overactief worden na blootstelling aan fijn stof. Dat concludeert een internationale onderzoeksgroep met wetenschappers uit de VS, Canada en China. Tien proefpersonen moesten achtereenvolgens zuiver lucht inademen (controle), lucht met fijn stof (tweede controle), en – na vier weken B-vitaminen genomen te hebben – nogmaals lucht met fijn stof inademen. In een tweede onderzoek bestudeerden de onderzoekers de epigenetische effecten van fijn stof.

Luchtvervuiling door fijn stof is verantwoordelijk voor wereldwijd 3,7 miljoen sterftes per jaar. Luchtvervuiling is de voornaamste trigger voor het acuut optreden van een hartinfarct. Voor een groot deel van de wereldbevolking is er geen ontkomen aan: mensen zijn afhankelijk van regelgeving die uitstoot van verbrandingsmotoren moet beperken.

Blootstelling aan fijn stof verstoort op korte termijn de hartritmevariabiliteit, dat is de capaciteit van het hart om voortdurend het ritme aan te passen. Het hartritme zelf neemt ook lichtjes toe. Fijn stof wekt ook ontstekingen op. Het aantal immuuncellen in het bloed en longvocht neemt toe na blootstelling. Effecten die na 24 uur nog steeds meetbaar zijn.

Deze effecten worden tenietgedaan met B-vitaminen. Vier weken lang namen de deelnemers 2,5 mg foliumzuur, 50 mg vitamine B6 en 1 mg vitamine B12. De onderzoekers werden daartoe geïnspireerd door de Normative Aging Study, waar het schadelijke effect van fijn stof zich enkel manifesteerde bij mensen met een lage inname van B-vitaminen.

De onderzoekers hadden nog in maart de resultaten gepubliceerd van eenzelfde studieopzet, waarin de epigenetische status in immuuncellen (CD4+-TH-cellen) onder fijn stof werd gemeten. De onderzoekers stelden vast dat fijn stof het hoeveelheid aan mitochondriaal DNA verlaagt en DNA-methylatie vermindert. Inname van B-vitaminen voorkwam deze effecten.

Minder mitochondriaal DNA betekent waarschijnlijk dat de witte bloedcellen minder mitochondriën tellen door toedoen van fijn stof. Mitochondriën beschikken over hun eigen DNA, al zitten de meeste genen die de mitochondriën besturen in de celkern. Veranderingen in DNA-methylatie werden dan ook in het DNA van de celkern geregistreerd. Dat witte bloedcellen over minder mitochondriën beschikken, is geen goed teken, want dat betekent dat ze niet op volle toeren draaien.

De relevantie en interpretatie van de veranderde DNA-methylatie-status blijft minder duidelijk. De onderzoekers hadden tien DNA-locaties bepaald die het meest gevoelig waren voor de impact van fijn stof op DNA-methylatie. Twee van de tien locaties bevonden zich op genen die mitochondriën besturen; de andere locaties zaten op onbekend genen.

Tekortkomingen van deze studie: ze telde slechts tien deelnemers, ze was niet geblindeerd en het effect van B-vitaminen werd niet bij zuiver lucht gemeten.

Referenties

Zhong J, Karlsson O, Wang G et al. B vitamins attenuate the epigenetic effects of ambient fine particles in a pilot human intervention trial. Proc Natl Acad Sci U S A. 2017 Mar 28;114(13):3503-3508

Zhong J, Trevisi L, Urch B et al. B-vitamin Supplementation Mitigates Effects of Fine Particles on Cardiac Autonomic Dysfunction and Inflammation: A Pilot Human Intervention Trial. Sci Rep. 2017;7:45322