De kwaliteit van kruiden als voedingssupplement (R. rosea, G. biloba) staat ter discussie volgens Engelse onderzoekers van UCL School of Pharmacy in Londen. Wanneer een producent zijn kruid niet heeft laten registreren onder THMPD (Traditional Herbal Medicine Products Directive) is het niet te controleren voor zowel voorschrijver als gebruiker of het product de juiste samenstelling en kwaliteit heeft. Zit er in het potje wat er op het etiket staat? Dat blijkt voor een ongeregistreerd voedingssupplement dat alleen onder de warenwet valt moeilijk te garanderen.
De Engelse onderzoekers onderzochten de kruiden Rhodiola rosea en Ginkgo biloba en vergeleken de kwaliteit van het product van merken van geregistreerde kruidengeneesmiddelen met merken met ongeregistreerde voedingssupplementen. Om de samenstelling van de producten te analyseren werd gebruik gemaakt van gebruikelijke chromatografische en spectrometrische methoden. Daaruit bleek dat de samenstelling van de geteste geregistreerde kruidengeneesmiddelen overeen kwam met de claims op het etiket. Maar bij de kruiden als voedingssupplement bleek de kwaliteit echter wisselend.
Bij de geteste G. biloba-producten bleken van de 35 monsters er 33 maar weinig ginkgo-extract te bevatten. In plaats daarvan zaten er grote hoeveelheden rutine en/of het daaraan verwante quercitine in. Eén product bevatte zelfs 5-HTP (5-hydroxy-tryptofaan), geen natuurlijk bestanddeel van G. biloba. Alleen bij twee monsters matchte de samenstelling met het etiket.
Van R. rosea werd veertig merken onderzocht en ook daarbij bleken de monsters qua samenstelling sterk te variëren. Ongeveer acht monsters bevatte geen rosavine, kenmerkend voor R. rosea. Bovendien bleken sommige monsters geen salidroside te bevatten, een andere marker van R. rosea. In circa 80 % van de monsters was minder rosavine te vinden dan in de geregistreerde producten. Zij bleken vermengd te zijn met andere rhodiolasoorten. Ook hier bevatte één monster 5-HTP.
Het is onduidelijk of de kruiden per ongeluk of opzettelijk worden versneden. De kwaliteit van controlesystemen schiet echter duidelijk tekort. Slechte extractietechnieken kunnen een oorzaak zijn van de uiteindelijke lage concentratie aan werkzame stoffen in het supplement.
Traditionele kruidengeneesmiddelen zijn altijd kruiden die al dertig jaar binnen de EU of vijftien jaar binnen de EU en dertig jaar buiten de EU gebruikt worden. Alleen kruiden die veilig zonder tussenkomst van een arts gebruikt kunnen worden, komen in aanmerking voor een registratie onder THMPD. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen beoordeelt het kruid met name op kwaliteit (GMP) en veiligheid voor een verantwoord gebruik.
Brooker A, Kulic Z, Heinrich M et al. The authenticity and quality of Rhodiola rosea products. Phytomedicine. 15 juni 2016;23(7):754-62. doi: 10.1016/j.phymed.2015.10.006
Brooker A, Frommenwiler D, Heinrich M et al. Adulteration and poor quality of Ginkgo biloba supplements. Journal of herbal med; juni 2016; 6(2):79-87. doi:10.1016/j.hermed.2016.04.003