Publication bias vormt nog steeds ernstige bedreiging voor de patiëntzorg, schrijft Ben Goldacre in PLOS Medicine. Publicatiebias is het achterhouden van ongunstige onderzoeksresultaten, waardoor enkel de positieve resultaten in de bekendheid geraken. Dat probleem kennen we al sinds de jaren tachtig. Nog altijd wordt de helft van Amerikaanse trials niet gepubliceerd, ondanks de boete van 10.000 dollar die de FDA tegen deze praktijk zou opleggen. Tot nu toe is geen enkele boete uitgeschreven geweest.
'Registratie van klinische studies is een wetenschappelijke, ethische en morele verantwoordelijkheid', heeft de World Health Organisation (WHO) onlangs via een persmededeling verklaard. Elke instelling, bedrijf of universiteit, moet op voorhand een klinische studie registreren zodat doel en opzet van de studie op voorhand bekend zijn. De verklaring van de WHO is een belangrijke mijlpaal, maar Goldacre vindt dat we niet naïef moeten blijven.
Publicatie in een wetenschappelijk vakblad is niet de enige voorwaarde om publicatiebias te vermijden. Vakbladen kunnen, om allerlei praktische redenen, een publicatie lang uitstellen. De meeste vakbladen kijken ook niet streng toe op de kwaliteit van een publicaties, bv. als het gaat om vermelden van bijwerkingen. Trialists kunnen stiekem de opzet van de studie wijzigen om een positief resultaat beter in de verf te zetten.
Registratie van klinische studies moet daarom erg strikt gebeuren, stelt Goldacre. Te vaak wordt er met gegevens geknoeid, iets wat te vermijden is als de opzet van de studie van tevoren in detail gepubliceerd is.
Verder moet er een gegevensbank van geregistreerde trials komen, die onafhankelijke onderzoekers continu kunnen screenen op publicatiebias. Zo komen medicijnen aan het licht van wie de evidence base veel zwakker is dan voorheen gedacht. Doorlichtingen helpen bedrijven te ontmaskeren die regelmatig informatie achterhouden.
Tegelijk moeten ook de oude trials opgespoord worden, in de mate van het mogelijke. Alle betrokkenen (medewerker, arts of patiënt) van een trial moeten door een onafhankelijk controleorgaan gehoord kunnen worden wanneer ze iets verdachts opgemerkt hebben. Ze moeten ook inzagerecht krijgen in gegevens van 'hun trial'.
Registratie van trial is van vitaal belang voor evidence-based medicine. Hoe anders kunnen artsen goed gefundeerde beslissingen maken voor hun patiënten? Onbegrijpelijk dat de geneeskunde dit gebrek van transparantie zolang getolereerd heeft ...
Goldacre B. How to get all trials reported: audit, better data, and individual accountability. PLoS Med. 2015 Apr 14;12(4):e1001821