Tekort aan thiamine (vitamine B1) is een cardiovasculaire risicofactor. De klassieke gebreksziekte van thiamine heet beriberi en heeft zowel neurologische symptomen (droge beriberi) als cardiovasculaire symptomen (natte beriberi). In het laatste geval kunnen de hartspiercellen te weinig ATP aanmaken en zullen zich zuren in het bloed opstapelen en het bloedvatenstelsel zwaar belasten.
Patiënten met hartzwakte hebben, omgekeerd, een risico op een tekort aan thiamine. Ze nemen vaak vochtafdrijvende middelen (diuretica), ze hebben minder eetlust, een lagere absorptie van thiamine en mogelijk hebben ze een hoger metabolisme, waardoor ze een hogere nood aan thiamine hebben. Raffinage berooft drie kwart van de B-vitaminen uit granen. En inderdaad is aangetoond dat thiaminekorten vaker aanwezig zijn bij patiënten met een zwak hart: schattingen variëren tussen 21 % en 98 %! Vooral bij senioren blijken tekorten de norm.
Klinische studies met thiamine zijn beperkt, maar ze suggereren wel een daling van de bloeddruk, daling van het hartritme en verhoging van het pompvermogen. Omdat thiamine de bloedvaten doet verwijden, wordt de belasting op het hart verlaagd. Bovendien ondersteunt thiamine de productie van urine en uitscheiding van natrium, wat van aanzienlijke betekenis kan zijn voor patiënten met hartzwakte.
Onderzoekers weten dat meer onderzoek moet volgen, maar ze beseffen ook dat thiamine-suppletie geen risico's inhoudt, wat het er een verstandige benadering van maakt.
DiNicolantonio JJ, Niazi AK et al. Thiamine supplementation for the treatment of heart failure: a review of the literature. Congest Heart Fail. 2013 Jul-Aug;19(4):214-22