Arts, therapeut & apotheker, jaargang 16 (2015), nummer 6

Antibiotica uit de tuin

Meer dan Russische penicilline

Dossier

Vele etherische oliën (EO) hebben een sterke breedspectrum-activiteit tegen bacteriën, vaak ook tegen gramnegatieve en antibioticumresistente stammen. Ze hebben blijkbaar meer activiteit op biofilms dan antibiotica. Bovendien zijn ze daarnaast meestal ook effectief tegen virussen, schimmels, parasieten en protozoa, een spectrum dat slecht beheerst wordt door antibiotica en andere farmaca.
Bacteriën kunnen zich soms organiseren in structuren die aan een meercellige organismen doen denken: biofilms. Deze worden meestal gevormd aan oppervlakken, zoals tandplaques en implantaten. Biofilms maken bacteriën nog weerspanniger voor behandeling met antibiotica. Laboratoriumonderzoek bewijst dat natuurlijke stoffen bacteriën in biofilms vatbaarder maken voor (antibioticum)behandeling.

Antimicrobiële middelen - kortweg antibiotica - worden nog maar voor een dikke 60 jaar ten volle benut, hoewel Alexander Fleming penicilline al in 1928 ontdekte en een aantal antibiotica al eerder gecommercialiseerd waren. Antibiotica werden terecht wondermiddelen genoemd: ze redden mensen van levensbedreigende infecties die voorheen het leven van talloze mensen kostten.

Dat er in de maag bacteriën kunnen leven, is een relatief recente ontdekking. Pas in de jaren tachtig hebben wetenschappers Helicobacter pylori (hierna: helicobacter) uit de maag kunnen isoleren (Marshall 1984). Tegelijk konden die wetenschappers helicobacter aanduiden als oorzaak van maagzweren, maagirritaties en zelfs maagkanker. Een belangrijke ontdekking, want maagzweren konden vanaf dan succesvol behandeld worden met antibiotica. Toch is de noodzaak van natuurlijke...
Urineweginfecties komen vaak voor, vooral bij vrouwen. Huisartsen zien jaarlijks per 1000 patiënten circa zeventig vrouwen en tien mannen met een blaasontsteking.1 Vijftig procent van alle vrouwen en twaalf procent van alle mannen heeft wel eens een urineweginfectie en de kans op recidivering is aanzienlijk. Verschillende natuurlijke middelen kunnen worden ingezet voor de preventie en (aanvullende) behandeling van met name ongecompliceerde (lagere) urineweginfecties.
Co-enzym Q10 (coQ10) leek in de behandeling van de ziekte van Parkinson aanvankelijk veelbelovend. Totdat in 2014 de resultaten van een grootschalige studie verschenen: no evidence of benefit. Toch is de rol van coQ10 nog niet uitgeteld, nu er resultaten van een nieuwe studie verschenen zijn.
De moestuin is terug. Door Maarten ’t Hart, een marketingactie van een groot winkelbedrijf, maar bijvoorbeeld ook door een domme uitspraak van Jette Klijnsma, staatssecretaris van Sociale Zaken die tegen mensen met lagere inkomens zei: “Vul je pensioen maar aan met een moestuin.” Het toeval wil dat ons gezin sinds ongeveer twee jaar ook een moestuin heeft. De ervaring die ik door mijn tuindersroots (wijlen mijn vader was tuinder) heb, kwam en komt hierbij goed van pas.
‘Het gebruik van voedingsstofsupplementen is niet nodig, behalve voor mensen die tot een specifieke groep behoren waarvoor een suppletieadvies geldt’, aldus de Gezondheidsraad in de Richtlijnen goede voeding 2015 die recent verschenen. Wat vinden verschillende deskundigen van dit advies?
Vitamine K
Medicijnen die veel worden voorgeschreven bij patiënten met cardiovasculaire aandoeningen of met een hoog risico daar op, kunnen een negatief effect hebben op de werking van vitamine K, terwijl vitamine K belangrijk is voor de cardiovasculaire gezondheid.

In deel 1 van dit artikel (AT&A nummer 3) werd ingegaan op een mogelijke negatieve invloed van statines op de vitamine K-status. In dit deel wordt ingegaan op middelen tegen trombose van het coumarine-type.