Mediterraan dieet beschermt tegen schade aan het DNA
Mediterraan dieet beschermt tegen schade aan het DNA

Het is waarschijnlijk het vaakst aanbevolen voedingspatroon: het mediterrane dieet. Dat het gezond is, hangt volgens recent onderzoek mede samen met de afremming van de beschadiging van ons DNA. Er zijn nog te weinig kwalitatief goede studies beschikbaar, maar voldoende om te concluderen dat er wel een verband is. En dat is goed voor de levenskwaliteit en de levensduur.

Trefwoorden

Om het nog even op te halen: eten zoals men dat traditioneel gewend was in Zuid-Europa betekent een gevarieerde voeding met verse producten. Peulvruchten, granen, noten, olijfolie, vis, zuivel en veel groente en fruit, meer wit dan rood vlees en misschien wat alcohol. Het bewijs dat dit voedingspatroon bescherming biedt tegen talloze ziekten en daarmee ook levensverlengend is, is overtuigend. Maar hoe werkt het in op ons erfelijk materiaal? Daartoe keken de onderzoekers naar gegevens in humane studies over de invloed van mediterraan eten op oxidatieve stress en in het bijzonder DNA-schade. Na selectie op kwaliteit bleven er acht (vooral Spaanse) studies over.

De meest gebruikte markers voor DNA-schade in de literatuur waren, in volgorde van de aandacht die ze kregen:

  • 8-hydroxy-2-deoxyguanosine;
  • genexpressie bij reparatie van DNA;
  • de lengte van de telomeren.

De drie markers tezamen genomen, werd een beschermend effect gevonden van mediterrane voedingsmiddelen tegen DNA-schade. Dat uitte zich in een verlaging van het niveau 8-hydroxy-2-deoxyguanosine en een verandering in de genexpressie bij reparatie van DNA. Daarnaast was er een verband met de lengte van de telomeren. Deze liggen aan het uiteinde van de chromosomen en beschermen het daarin opgeslagen DNA. De lengte ervan staat in verband met de levensduur.

Het onderzoek is niet alleen beperkt vanwege het kleine aantal studies van afdoende kwaliteit. Ook zijn daarin vaak een of meer DNA-beschermende voedingsmiddelen (bijvoorbeeld olijfolie) of voedingsstoffen (bijvoorbeeld co-enzym q10) eruit gelicht. Het totaaleffect van de combinatie van stoffen is wetenschappelijk lastig te bepalen.

Referenties

Del Bo' C, Marino M, Martini D, Tucci M, Ciappellano S, Riso P, Porrini M. Overview of Human Intervention Studies Evaluating the Impact of the Mediterranean Diet on Markers of DNA Damage. Nutrients. 2019 Feb 13;11(2). https://www.mdpi.com/2072-6643/11/2/391/htm