Ondervoeding bij ouderen wordt vaak niet of te laat gesignaleerd. De gezondheid van mensen gaat hierdoor onnodig achteruit, volgens onderzoekers van de Universiteit van Wageningen in een publicatie van het wetenschappelijke tijdschrift BMC Nutrition. De onderzoekers pleiten voor een duidelijke taakverdeling rond de monitoring en behandeling van ondergewicht en voor goede voorlichting aan ouderen, mantelzorgers én zorgprofessionals.
De onderzoekers spraken telefonisch in totaal 22 voedings- en zorgprofessionals: huisartsen, diëtisten, bezorgers van thuismaaltijden, praktijkondersteuners, wijkverpleegkundigen, thuiszorgmedewerkers, een geriater en een ouderenzorgconsulent. Zij gaven antwoord op open vragen over het bewustzijn ten aanzien van, monitoring en behandeling van ondervoeding. De antwoorden werden op band opgenomen, gecodeerd en met behulp van MAXQDA-software geanalyseerd. Vergelijkbare studies werden uitgevoerd in Australië, Canada en het Verenigd Koninkrijk, met vergelijkbare uitkomsten.
Volgens eerder onderzoek is zo′n 1 op de 3 ouderen met thuiszorg en ruim 1 op de 10 ouderen zonder thuiszorg in Nederland ondervoed. Ondervoeding zorgt voor een snel verlies aan spiermassa. Daarmee is er meer risico op vallen, botbreuken en overlijden. Slechte eetlust en moeite met traplopen zijn signalen voor (dreigende) ondervoeding bij ouderen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) verwacht dat het aantal 65-plussers tot 2040 bijna verdubbelt naar zo′n 4,7 miljoen. Door deze toename van het aantal senioren neemt de omvang van het probleem de komende jaren naar verwachting verder toe.
Veel ouderen beseffen zelf niet dat ze ondervoed raken en komen daardoor pas in een laat stadium bij een hulpverlener terecht. Bij huisartsen heeft voeding weinig prioriteit, omdat zij er weinig over leren in hun opleiding. Thuiszorgmedewerkers geven aan te weinig tijd te hebben om te informeren naar eetlust of gewicht. Als ouderen wel bij de diëtist belanden dan is dat vaak in een te laat stadium, waarbij soms alleen nog sondevoeding helpt. Betere doorverwijzing en monitoring naast goede voorlichting aan alle betrokken partijen is bij de aanpak van ondervoeding hard nodig.
Ziylan C, Haveman-Nies A, van Dongen EJI et al. Dutch nutrition and care professionals experiences with undernutrition awareness, monitoring, and treatment among community-dwelling older adults: a qualitative study. BMC Nutrition 2015, nov. 24, 1:38. doi: 10.1186/s40795-015-0034-6